Geiq Youzbyaij Bwzswz

来源:广西民族报网

作者:□ Youhraen raiz Veiz Yinyiz hoiz

发布时间:2026-08-24

Baez daengz mwh daengngoenz yaek doek bya, mbanj henzdah sing nyenz yiengjhumhum, gij hoenz dajcawj daemzfeiz caeuq fwjsaek gyanghaemh doxheux, gij fwenyoux cien bi haengj ciengq haenx youq banmomj biufouz. Seizneix ceiq hawj vunz simdoengh haenx, couh dwg gij fwjsaek seiz daengzngoenz doek bya Dahdozniengzgyangh, gwnz mbwn fwjsaek laedoengh dawz raemxdah nyumx baenz diuzcouz saek hoengzgeq, mbwn deih couh lumj deng gonj bitcuhsah bit dem bit veh okdaeuj, yawj bae hawj vunz roxnyinh aekgvangq. Danghnaeuz bin hwnj baih dingj bae yawj doxroengz, cij raen gij ndit mwhmomj lumj raemx henjgim nei cingq lae gvaq aen dem aen gyaeuj bya gahswhdwz, caen lumj song duz lungz gamz aen cawbauj youz haeuj cungqgyang gwnz deih bae, dawz gij gingjsaek geizheih “song lungz caemz caw” neix san haeuj ndaw fuk man Bazgvei bae. Danghnaeuz cingq dwg mwh roengz mwi, gij rienghaeux ngamq gvej caeuq gij bya ndaw dah gyaep ronghngaenz miegmieg haenx lumj deng coq haeuj ndaw raemxdah sawdikdik bae nei, giz raemx sinz hwnj de, vunz Bouxcuengh caeuq swyenz doxhuz doxndei caezgvaq haenx cien bi daeuj vanzlij laebdaeb doxcaeuq roengzbae. Danghnaeuz mbwnrengx nanzni, gij danz caeqbaiq ciuhgeq Gouhdingh Bujhoz Yangh Mbanjbujdoz couh singj hwnjdaeuj, sing nyenz dengdeng dungdung saenq doek gij faenx cwk nanz de,  gij maqmuengh gouzaeu caeuq hohfuk boux daiqdaeuz caeqbaiq de ndonj gvaq caengz fwj, feizdaemz dawz go faexgeq buenzvang gwnz danz caeqbaiq haenx ingj baenz gij dozveh rox diuqfoux.

Mwh gaj vaiz caeq duz saenzbyaj, gij sing hauhgaeuvaiz bongh hwnj gwnzmbwn, lwed vaiz caem roengz lajdeih dek bae, neix dwg cungj fungsug geq  ciuhlaux Bouxcuengh cienz roengzdaeuj haenx.

Daj Dahdozniengzgyangh daengz Dahsih- yangzgyangh, gij raemxdah ngutngeuj laeyed youq gyang bya’gyoengq haenx, cingq lwnh gij gojgaeq gaxgonq Gouhdinghgoz ciuhgeq. Gij ronghnit doxgaiq doengzheu, gij yiemhranz gingz doxhwnj Gunghbaujfuj, gij rizgaek aen bei hauqdaek, gij caeqbaiq Gouhdingh ciuhgeq, youq ndaw mieng gumz bya’gyoengq de caeuq yendai vwnzmingz dox yienh’ok, hawj mienh diegdeih neix ciengxlwenx singjsien.

Gwnz Dahbuliujhoz Laj Giuzdenswnghgyauz

Dahbuliujhoz lumj diuz sainyawh gozngut ndeu, daj Denzlinz fatsanq, daz gij raemxnae Byacwnzvangzlaujsanh, lae gvaq Lingzyinz、Lozyez、Denhngoz sam aen yienh, doeklaeng youq aen gugih Lungzdanh gyonj haeuj Dahraemxhoengz. Diuz lohdah it bak samcib ngeih goengleix lumj diuz lienzhoz nyawhsaw nei, roix hwnj gij byadah lumj diegsien maezvunz haenx. Song hamq byaheu daengj soh, sang daemj mbwn bae. Ndaw doengfaex cwx miz ngaeuz duzlingz lingzvued diuq hwnj diuq roengz, gij fwed haunae roegraemx lued gvaq najraemx, ndaw dah duzbya youzlanglang, ndaw ndoeng gyoengq roeg heuhcica, gizgiz cungj yienh’ok doenghgo doenghduz lai cungj lai yiengh, gyoengq conhgyah haenh gizneix dwg “vuengzguek doenghgo, diegsien gyoengq roeg”, heuhguh aen coh gyaeundei “diegsien” caen dwg mbouj loek.

Daengjdaengz duenh dah baihlaj giz gapgyaiq Sinhva Yangh caeuq Genghsinh Yangh, fwt raen sam goengq bya hung sawqmwh lumj yaek loemq roengzbae nei, vaq baenz aen giuz gag miz vang youq gwnz dah raemxsaw, lumj duzlungz rox mbin nei vang youq song hamq dah, bya dah caez yienhda, heiqseiq hungloet. Neix couh dwg Giuz- denhswnghgiuz, dwg gwnz seiqgyaiq aen Giuzdenhswnghgiuz ceiq hung、ceiq gyaeundei seizneix gaenq rox haenx, de betcib caet mij sangngau vang youq gwnz dah, gwnz giuz gvangq ngeihcib lai mij hawj fwjsaek ndaej biu gvaq, ndang giuz caetcib bet mij lumj duzlungz hung buenz youq gizde, raez it bak caetcib caet mij lienz dwk song hamq byaheu. Danghnaeuz youq mwh satbyai seizcou, raemxdah sawdik ingj ok aen giuzrin yungzdaeuz, gyang mbwn deih lumjnaeuz venj miz song doiq duzdoengz doxdoiq ndeu. Naengh saz biu gvaq, ngiengx yawj gyang aen congh giuz gvangqlanglang haenx laeuh roengz baenz sei baenz sei diuzrongh, lumjnaeuz ndonj gvaq diuz miengloh seizgan, roxnyinh gij saeh gwnz seiq cij lumj fwj hoenz nei gaenq biu gvaqbae lo.

Gij dat hamqdah lumj dat baenz nei, gaeu geq venj roengz lumj faj liemz nei. Nokrin bu youq gwnz congzdah sareq, Gamjoij、Gamjmboqgyoet (Gamjokbya) daengj gij gamj yo youq gwnz dat,  ndaw gamj gij rinyagngieg gak cungj gak yiengh, amq gag sengmaj. Dah lajnamh Gamjmboqgyoet yiengjdingdung de, caeuq gij sing angq sing riu biu youq gwnz dah doxhab. Gij raemx gizneix sawdik, gyaep duzbya yawjraen cingcuj, swnghdai cwx bauj ndaej caezcienz, lienz rumzbya cungj daiq miz gij heiq cumx fwnndoeng, hawj vunz mbouj siengj lizbae.

Giuzdenhswnghgiuz youq dangdieg hix heuhguh Giuzbouxsien, loq lumj caeuq geij aen gojgaeq doxgven. Gizneix ing bya baengh raemx youq miz gak minzcuz beixnuengx, baez daengz ngoenzhaw, henz Dahbuliujhoz caeuq henz Giuzbouxsien couh biuhwnj sing eu fwen, sing nyenz mbouj dingz, aen dom mbinfwd. Gyoengq bouxgeq cungj maij gangj gij gojgaeq hawj vunz simdoengh de: Ciuhgeq song hamq boux guhyoux gek dah doiq fwen sam bak ngoenz, sing fwen vaqbaenz fwn gamjdoengh gwnzmbwn, bouxsien dawz fouj bag bya baenz giuz. Youh miz coenz gangjnaeuz ciuhgeq gwnz dah miz goengqbya hung lanz dwk, laj bya cij miz conghgamj iq yinx raemx, mwh raemxrongz gwnz bya fathwnj haenx raemxrongz couh dumh reihnaz bae liux, vunz iek lairaeuh, yienghneix Dezgvaijlij aeu diuzdwngx bouxsien de gyongz doeng goengqbya hung lanz raemx bae, daj neix raemxhung dauq lohdah, hix ce roengz aen giuzmbwn doh vunz gig geizmiuq neix.

Gojgaeq cienzgangj neix mbouj rox baenzlawz bae cingqmingz, hoeng hawj Giuzdenhswnghgiuz lai miz geij faen lingzsingq caeuq heiqsien. Aen saz daz gij sing riu ndonj gvaq congh giuz, youq ndaw raemxlangh rongh gyaepbya de lumjnaeuz lij ndaej yawjraen gij ngaeuzndang bouxsien gwih fwj mbin bae. Gij byadah neix cungj lwnhnaeuz: Gij mbwn caux haenx ceiq saenzgeiz, hoengz gij caencingz bouxvunz hix doeng daengz gwnzmbwn.(2)

每当太阳西斜,江边寨子响起铜鼓声,火塘的炊烟与晚霞缠绵,暮色中飘荡着千年未衰的情歌。此间最动人心魄的,莫过于驮娘江的落日霞光,漫天流霞将江水浸染成绛色锦缎,天地恍若被朱砂笔重重勾勒,蔚为壮观。若登临绝顶俯瞰,可见赤金熔液般的夕阳正沿着喀斯特峰丛间流淌,恰似双龙衔着宝珠游向地心,将这“双龙戏珠”的奇观织入八桂壮锦。若是赶上霜降,新割的稻穗与银鳞闪烁的江鱼被郑重投入碧波,水花溅起处,壮家人与自然和谐共生的千年契约仍在续写。若逢久旱,普合乡普驮屯的句町古祭坛便会苏醒,铜鼓声声震落积尘,祭司的祷祝穿透云层,篝火将祭坛上盘虬的古树映照成舞动的图腾。

宰牛祭雷神的刹那,牛角号声穿透云霄,牛血渗入龟裂的土地,这是壮族先民流传下来的古老习俗。

从驮娘江到西洋江,群山间蜿蜒流淌的江水,讲述着古句町国的往事。青铜器的冷光,宫保府的飞檐,孝德碑的刻痕,古老的句町祭祀,在千山万壑间与现代文明共鸣,让这片土地永远鲜活。

布柳河上天生桥下

布柳河像一条蜿蜒玉带,自田林发源,携带着岑王老山的雪水,淌过凌云、乐业、天峨三县,最终在龙滩库区汇入红水河。一百三十二公里的河道如同翡翠项链,串起动人的山水仙境。两岸青山拔地而起,直抵云霄。原始雨林里跃动着猕猴的灵巧身影,水面上掠过白鹭的雪色翅膀,水中鱼儿穿梭,林间百鸟争鸣,处处彰显着生物的多样性,专家们誉之为“植物王国,鸟雀天堂”,果真不负“天堂”的美名。

行至下游新化乡与更新乡交界处,忽见三座巨峰突然起了个塌陷姿势,化作横跨碧水的天然石桥,像一条飞龙横跨在河的两岸,山水并茂,气势恢宏。这便是天生桥,是已知世界上最大、最美的水上天生桥,八十七米高度凌空飞渡,二十米宽桥面可容云霞漫步,七十八米桥身如巨龙盘踞,一百七十七米跨度将两岸青山挽作同心。若在深秋时节,澄澈的河水倒映着石桥的雄姿,天地间仿佛悬着两挂对称的彩虹。乘竹筏漂流而过,仰见穹隆般的桥洞间漏下缕缕天光,恍若穿梭时光隧道,世间万事只是过眼烟云。

河岸峭壁如削,古藤垂落成帘。砂岩河床上遍布着礁石,甘蔗洞、冷泉洞(出鱼洞)等溶洞藏于崖壁,洞内钟乳石形态各异,悄然生长。冷泉洞里叮咚作响的地下河,与漂流的欢声笑语遥相应和。这里的水清冽,游鱼鳞片皆可辨,原始生态保存完好,连山风都带着雨林特有的湿润气息,令人流连忘返。

天生桥在当地也称仙人桥,似乎与几段传说有关。这里依水靠山居住着各族儿女,每逢圩日,布柳河及仙人桥畔便飘起山歌,铜鼓声声,绣球翻飞。老人们总爱讲述那些动人的传说:古时两岸恋人隔河对歌三百日,歌声化雨感动上苍,仙人挥袖劈山成桥。又言古时河上有大山阻隔,山下只有小洞引水,山洪暴发时洪水就会淹没土地,饥民遍地,于是铁拐李以神杖捅穿阻水大山,从此洪流归道,留下这鬼斧神工的渡人天桥。

传说虽不可考,却让仙人桥多了几分灵气和仙气。竹筏载着笑语穿过桥洞,粼粼波光里仿佛还能看见神仙驾云而去的清影。这方山水始终在诉说:自然造化最神奇,而人间真情亦可通天。


编辑:实习生 廖小凤  复审:黄慧华  终审:蒙树起