Bohgeiq - 广西民族报网

Bohgeiq

来源：广西民族报网

作者：□ Lanz Siujgvangh raiz Vangz Gyanghmyauz hoiz

发布时间：2026-07-08

De mbouj dwg daejngaungau, hix mbouj doek raemxda, cij ngawhngwdngwd ndwn youq gizhaenx. Lauheiq dwg buhndaij loengz lai, de hix mbouj dingz rag iubuh, roxnaeuz beng diuz dinbuh rag youq gwnznamh haenx, mboujseiz dingq bouxlaux daezsingj, soh riengz goengdauh humx gouhfaex baenq gien、saxbaiq. Gou ndwn youq baihlaeng daxboh, youq gizdieg gek geij yamq din haenx yawj de, yaek gvaqbae gaem fwngz de, youh mbouj gamj.

Doiqnaj caix gouhfaex baij aen daiz ndeu, gwnz daiz cuengq miz yieng caeuq ceijcienz. Daxmeh Lanz Dung gutgungq youq gwnz eijcuk gaeuqgat vaihvad haenx, duenh ndang baihgwnz boemz youq gwnz daiz, byoemgyaeuj nyungqnyat luenhlab, fouq lwgda de gumz roengzbae engq laeg lo, lumj song aen conghlaep, ngawzngwdngwd yawj coh baih gouhfaex, youh lumjnaeuz gijmaz cungj mbouj yawj. De daejdaej daengxdaengx、sing hepnyaj, gij sing haenx lumjnaeuz ndaw ndang saenqdoengh gig haenqrem daiq okdaeuj. Saekseiz, gij sing daej neix dingz yaep ndeu, ndaw gyanghongh youh dauq dwg singfwn caeuq sing modauh dandiuh haenx.

Gyanghongh mbouj gvangq, vunzmbanj daeuj bangcoh haenx ndaetfoedfoed. Gyoengq vunzlai naenghyung youq laj roq、henz gokciengz ndoj fwn mbouj gangj vah, hix miz vunz singdaemq gangjnyibnyib, hojsik daxboh Lanz Dung daicaeux, doxyaeng baenzlawz ram gouhfaex hwnj bya bae. Miz vunz saenzmaed gangj gij saeh geizgvaiq gwnz dat, miz vunz ienq aen mbwn doekfwn mbouj doiq seiz, hix miz vunz doiq Lanz Dung song mehlwg danqheiq. Daxmeh gou siengsim dwk naeuz, baezlaeng ranz vunz neix baenzlawz guh ya, boux damengz ndeu ganq boux lwg ndeu, lwggyax mehmaiq, saedceij baenzlawz gvaq.

Bohgeiq Lanz Dung naengh youq bakdou gyanghongh, de beij baezgonq daeuj gwn laeuj seiz engq geq lo. De mbouj ndwet saek coenz naengh youq gwnz daengqdaemq, mbouj lumj doengh boux vunzmbanj wnq haenx ngeixlwnh roxnaeuz nyaengq hong, cij dwg dinghdingh muenghyawj gouhfaex, cit ien mbouj dingz. Ndaw gyanghongh, gyoengq vunzlaux gak boux gag nyaengq, gyoengq lwgnyez mbouj roxsoq, haemq mizyinx yawj goengdauh guhmo.

“Lwghauq banj vanj”, goengdauh sing goksad, Lanz Dung yaemhywx gingz aen vanjmeng, hoeng dingz youq gwnz gyaeuj mbouj ning. Lauheiq de ngeix daengz swhgeij deng vanj dub, daxmeh fad, fad mbouj ndaej gwn ngaiz, roxnaeuz aeu faex fad donq ndeu. Lanz Dung gaenq mbouj cij baez ndeu gangj gij saeh baez haenx, dou hozhaenz dangqmaz, aenvih dou deng vanj dub, cungj dwg daxboh fad roxnaeuz daxmeh fad, gaenbonj mbouj miz bouxlawz bang. Aenvanj nanznanz mbouj banj roengzdaeuj, goengdauh youh simgip lo, hemq sing ndeu “lwghauq banj vanj”, Lanz Dung cij banj aenvanj roengzdaeuj, ba sing ndeu, aenvanj soiq baenz geij gep, sanq doek youq gwnznamh, geij boux vunzsai maenghcoek ram hwnj gouhfaex, bauqrengh yiengjbaba, gyoengqvunz geujfoedfoed coh byonghbya laeng mbanj byaij bae.

Ngeih

Gou doekseng youq aen mbanj iq ndeu, seiqlengq gyoengqbya lairaeuh, baihnaj mbanj miz diuz loh ndeu, lumj duzngwz nei raih coh rog bya, song henz goengloh dwg geij gaiq naz. Aenvih henzgyawj miz rij, dwkraemx fuengbienh, gizneix dwg gizdieg ndaem haeuxnaz ceiq ndei.

Dieg gajswhdwz goengqbya doxrangh, daj doenghgo sengmaj daengz doenghduz fatmiuz, caiq daengz vunzloih dajndaem, yienghyiengh cungj caezcingj mbouj luenh. Laj dinbya gohaeux henjgywg seiz, gyoengq vunzmbanj youq ndaw naz bonjfaenh, caez ngiengx gyaeuj, caez gungj hwet, youh caez gwed aen gih dajhaeux byaij gvaq haenznaz raezrangrang. Dangyienz, cawzliux gak boux gag ciengj sou ciengj ndaem, haujlai vunz hix doxbang guh hong. Cinjdeng bae gangj, mbouj dwg bangcoh, dwg lawh hong. Ngoenzneix ranz mwngz gip yaek daj haeuxgok aeuyungh vunzhong, daihgya caez doenghfwngz daeuj bang, ngoenzcog ranz de, mwngz couh deng cuengq gij hong swhgeij, bae bang bouxwnq. Daxboh Lanz Dung gvaqseiq le, ndaw ranz mbouj miz vunz guhhong, yawj yiengh haeuxgok yaek naeuh youq ndaw naz, hix cingj mbouj ndaej vunz daeuj bang, daxmeh de cijndaej naengh youq bakdou danqheiq. Lanz Dung gietdingh mbouj doegsaw lo, ma ranz bang daxmeh guhhong. De gveng deuz daehsaw, gaemdawz fagliemz, gag bouxdog byaij haeuj doenghnaz bae.

Lauxsae hagdangz doxlwnz daeuj daengz ranz gienq de dauq hagdangz, Lanz Dung nyengh mbouj haengj dauq, daxmeh de gienq de hix mbouj dingq. Couh youq seizneix, bohgeiq de daengz lo, bongxbongx mbaq Lanz Dung, naeuz: “Aenmak dawz caeux mbouj van, bouh nienzgeij neix couh yaek doegsaw.” De mbouj lai gangj coenzvah dauqbae hagdangz, cix oet fagliemz haeuj ndaw fwngz Lanz Dung bae, youh nyoengx de haeuj ndaw doih sougvej bae, swhgeij lumj boux daxboh ndeu nei ndwn youq baihnaj aendoih, daiq vunzlai coh ndaw naz baefoengfoeng, gungj hwet gvej haeux, ngiengx gyaeuj uet hanh.（2）

他没有哭号，没有啜泣，只是木然地站立着。或许是麻衣过于宽大，他频繁拉扯衣领，或是提拖在地面的衣摆，不时按照大人的提示，跟着道公机械地围着棺材转圈、磕头。我站在父亲身后，隔着几步的距离看着他，想过去拉他的手，却又不敢。

棺材斜对面支着一张桌子，桌上摆着香和纸钱。兰动的母亲蜷坐在破旧的竹椅上，上半身趴在桌子上，头发蓬松散乱，那双眼塌得更深了，像两个黑洞，茫然地对着棺材的方向，又似乎什么都没有看。她的哭泣是断断续续的、嘶哑的，仿佛是体内一阵阵剧烈抽动带出的声音。偶尔，这啜泣声会短暂停歇，院子里就恢复了雨声和单调的诵经声。

院子不大，挤满了来帮忙的村民。众人沉默地蹲在屋檐下、墙根边避雨，低声交谈着，惋惜兰动父亲英年早逝，商量着等下抬棺出殡细节。有人神秘地说起出事山崖的诡谲，有人抱怨着这天气真不赶巧，也有人对着兰动母子叹气。我母亲忧伤地说，以后这家人怎么办呀，一个瞎子带着一个孩子，孤儿寡母的，怎么过日子。

兰动寄父坐在大院门口，他比上次来喝酒时更苍老了。他默默地坐在一张矮凳上，没有像其他村民那样议论或忙碌，只是定定地望着那口棺材，不停地抽烟。院子里，大人们各自忙碌着，小孩子们不谙世事，饶有兴趣地看着道公做法事。

“孝子板碗（方言，板碗即摔碗）”，道公声音高昂，兰动犹犹豫豫地举起瓷碗，却停在半空。或许他想起自己打破碗，被母亲揍一顿，父亲却护着他的往事。那个年代，小孩打破碗是要被责罚的，或罚不许吃饭，或鞭子抽一顿。兰动曾不止一次地说起那次经历，我们羡慕不已，因为我们打破了碗，都是父亲打或母亲打，根本无人护。碗迟迟没有摔下来，道公急了，又喊了一声“孝子板碗”，兰动才将碗砸下，啪的一声，碗碎成数片，散落在地面，几个壮汉即刻抬起棺材，鞭炮响起，众人浩浩荡荡向村后的山腰走去。

二

我出生的小村，四周是茫茫群山，村前有条路，蛇似的往山外爬，公路两侧是为数不多的田。因附近有溪流，灌溉方便，这里是种植水稻的绝佳之地。

喀斯特地貌莽荡群山里，从植物的生长到动物的发情，再到人类的耕种，一切都井然有序。大山脚下稻谷金黄时，村民们在各自的田里，同步抬头，同步弯腰，又同时扛起打谷机走过长长的田埂。当然，除了各自抢收抢种，互相帮忙的情况也不少。确切地说，不是帮忙，是换工。今天你家急着打谷子需要人手，大家一起动手帮忙，明天到他家，你就得撇下自己的活，去帮人家。兰动父亲去世后，家里失去了劳动力，眼看稻谷即将烂在田里，却请不到帮手，他母亲只能坐在门口叹气。兰动决定不读书了，回家帮母亲干活。他丢掉书包，拿起镰刀，孤独地走进田野。

学校老师轮番上门劝他回学校，兰动仍不肯，他的母亲也说不动他。就在这时，他寄父出现了，拍拍兰动的肩膀，说：“早结的果不甜，这个年纪就要读书。”他没有再多说返校的话，而是把镰刀塞到兰动手里，又把他推到收割队伍里，自己像一位父亲那般站在队伍前头，带着众人直扑田里，弯腰割稻，抬头擦汗。

编辑：实习生冯慧琴复审：黄慧华终审：蒙树起