来源:广西民族报网
发布时间:2026-07-08

doz dwg AI guh
It
Doengh bi haenx, muengzcungq gonqlaeng, cungj miz sam haj boux vunz Yauzcuz daenj buh baengzdoj ndaengq, aemq aenlaep daj ndaw bya fwj mok goenjgeuj byaij daeuj. Geu buhbeuq bouxsai ndaemndwt ndongqgywg, geu vunj nyaeuq mehmbwk hoengzhoengz loegloeg, gyoengqde yawj seizciet okdaeuj, youh youq seiz raemxraiz roengz haenx byaij haeuj ndaw ndoengbya laepnyamq bae.
Hoenzfeiz mbinfifi, miz bouxlaux Yauzcuz ndeu cungj louz roengzdaeuj, youq ranz Lanz Dung caeuq daxboh de gwn laeuj. Gyoengq lwgnyez dou nyouq daengz heiqrang comz daengz henz daizlaeuj, yienznaeuz mbouj ndaej naengh youq henz daiz, hoeng nyouq daengz gij heiq laeujnoh supyinx vunz, caiq hag saek coenz song coenz Vahyauz, gij diuh lumj rumz bya gienj nei, hix roxnyinh dwg gienh saeh gig sim’angq ndeu. Gingqlaeuj sam baez le, gyoengqvunz henz daizlaeuj gwn dwk angqfwngfwng, doengh bouxlaux lwgfwngz cocat haenx, haengjdingh yaek gaemhdawz fajnaj lwgnyez yunghrengz nyaenj, lij nip saek gaiq song gaiq nohlab ndaw bat ndenq hawj dou. Doengh gaiq nohlab haenx ndaemndik ronghrik, youq ndaw bak lumj nyaij gaiq naengfaex geq nei, gij feih hamz rang cix dingz youq laj goeklinx sam ngoenz mbouj sanq. Vihliux gwn di noh neix, gyoengq nyeziq dou cungj nyienh hawj de youq gwnz naj mbaengq ok riz nding.
Bouxlaux haenx dwg bohgeiq Lanz Dung. Haenx dwg goenglaux byom iq ndeu, byoemgyaeuj hausak, saeknoh ndaemndwt, fajnaj cix ndingndetndet. Seizhaenx de hajcib lai bi ba, gyoengq lwgnyez iq dou yawj, gaenq dwg bouxgeq lo.
Youq baihnamz, nyinh bohgeiq mehgeiq haemq raen lai, ciengzseiz miz song cungj cingzgvang: Cungj ndeu dwg lwgnyez ndang nyieg bingh lai, hoj ciengx, vunzranz yaek youq mbanjnden roxnaeuz ndaw caencik baengzyoux ra boux vunz caeuq ngoenzseng lwgnyez doxhab ndeu, nyinh guh bohgeiq roxnaeuz mehgeiq; lingh cungj ndeu dwg song ranz bouxlaux ciengzseiz baedauq cingzngeih laeg, hawj lwgnyez nyinh bohgeiq mehgeiq, lai doxndei di. Daxboh Lanz Dung caeuq bouxlaux haenx dwg doihndei lai bi, Lanz Dung ngamq okseng, daxboh de couh hawj de guhcawj, nyinh boux bohgeiq neix.
Youq aen nienzdaih mbouj suenq gyae cix gig dwgrengz de, ndaw luegbya geijlai dwgrengz gangj mbouj liux mbouj cod. Doengh bi haenx, ndaw mbanj mbouj miz geijlai ranz miz gwn miz daenj, dingzlai ranzvunz cungj dwg youq ndaw reih namhgenx ndaem di gohaeux, guh hongreih ndaej hoengq saekdi, couh ndonj haeuj ndaw ndoengbya bae ra huqbya bae gai, boujdiep ndaw ranz gwnyungh. Daxboh Lanz Dung caeuq bouxlaux Yauzcuz haenx couhdwg youq ndaw ndoengbya roxnaj lij baenz doihndei. Daxboh Lanz Dung oksaeh ngoenzhaenx gyanghaet, ndit ronghndei, fwn dwg daj banringz hainduj doek. Daxboh Lanz Dung ranz ngamq rongh mongmik couh haeuj bya bae, ndaw laep cang diuz caglamh ngamq san haenx, gwnz hwet naep fagcax raemj fwnz. Geij ngoenz gonq de hwnj bya bae gip yw raen miz haex duznyaen, baezneix de yaek gag boux vunz dog haeuj bya bae nda hongx gaeb duz nyaen haenx. Caj daengz raen de seiz, dwg geij boux vunz ram de, soemh fwnraq soengq daengz ndaw mbanj. Dingqgangj dwg daxboh Lanz Dung hwnj bya bae gip ywdoj, mbouj siujsim doek roengz bya, ngunhmaez lo, miz vunz raen de, couh ram roengz laj bya daeuj. Daxboh Lanz Dung dengsieng haenq lai, dingj mbouj gvaq hwnz de, couh gvaqseiq lo.
Lanz Dung caeuq gou nienzgeij ca mbouj lai, song ranz dou liz mbouj gyae, song boux lwgnyez ciengzseiz caez guhcaemz. Daxboh de gvaqseiq ngoenz haenx, fwn doek mbouj dingz, moenqsisi, doek youq gwnz fanceij hau ndaw gyanghongh. Doengh mbaw fanceij hung sang haenx, deng fwn rwed mbaeqmbat, duiqnengneng, nem youq gwnz saux, lumj bouxlaux hungloet baegnaiq ndeu, gungjhwet gaeuzndang.
Sawqmwh oksaeh, ciuq goengdauh guhmuengz suenq ok gij seizndei de, ngoenz daihngeih banhaemh couh yaek ram seihaiz hwnj bya bae cangq roengz namh. Yienznaeuz dwg seiz nyaengq hongnaz, ranzranz cungj baij vunz daeuj coengh. Doenghbaez gyanghongh caemrikrik, sawqmwh nauhyied lo, seiz mbouj seiz miz sing yiengj “gvangdang”, haenx dwg aennauz、aenlaz、aenhauh ndaw fwngz goengdauh yiengj. Gou gaen daxboh byaij haeuj gyanghongh, ndawde cungj dwg gij heiq yieng、heiq coemh ceijcienz deng remj haenx.
Ciuq fungsug, bouxvunz daisieng mbouj ndaej ram haeuj ranz. Gouhfaex daxboh Lanz Dung, ndaemndwtndwt ce youq laj diengzhaz laemzseiz dap baenz haenx. Gyaeuj gouhfaex cuengq aen daengyouz ndeu, aeu haeuzdaeng gingq goemq dwk, gij leizfeiz hoengzhenj bonjlaiz couh mengz haenx, youq ndaw mbwn mbaeq nit engq nyiegiq. Lanz Dung ndwn youq henz gouhfaex, gwnz gyaeuj cug baengzndaij hau, saeknaj henj lumj lab, haepbak maenhmwd, geu buh ndaijco duk aen ndang byombeng, dinbuh rag roengz gwnznamh bae, gyuek namhboengz liux. (1)
一
那些年,芒种前后,总有三五个穿靛蓝土布的瑶族人,背着竹篓从云雾缭绕的山中走来。男人的褂子黑得发亮,女人的百褶裙色彩斑斓,他们踩着节气来,又踏着露水消失在被夜色淹没的山林中。
炊烟升起后,有一个瑶族老人总会留下来,在兰动家与他父亲喝酒。我们这些小孩循着香味聚到酒桌边,虽不能上桌,但闻着酒肉的诱人气味,再学一两句瑶族那卷着山风调子的语言,也觉得是一件很快乐的事。酒过三巡,酒桌旁的人喝得高兴,那个老人的粗指头准要逮住个娃儿的脸蛋用力拧,同时夹起盘子里一两块腊肉递给我们。那些腊肉黑得发亮,咬在嘴里像嚼着块老树皮,咸香却能在舌根底下埋三天。为着这点荤腥,我们小孩子都情愿让他在脸蛋上掐出红印子。
那个老人就是兰动的寄父。那是一个瘦小的老头,头发花白,皮肤黝黑,脸颊却红扑扑的。那时候他五十来岁吧,在我们这些小孩子眼里,就已经是老人了。
在南方,认寄父母比较常见,通常有两种情况:一种是小孩体弱多病,难以养活,家人会在乡邻或亲友中找到与孩子生辰八字相符的人,认作寄父或寄母;另一种是两家大人常来常往感情深,让小孩认寄父母,多一层亲密关系。兰动父亲和那个老人是多年的好友,兰动刚出生,父亲就替他做主,认下了这个寄父。
在那个并不遥远却艰辛的年代,山野藏着说不尽的故事。那个年头,村里生活过得宽裕的没几家,大多数人家都是在贫瘠的土地上种些农作物,在做农活的间隙,钻进深山老林寻找山货拿去卖,补贴家用。兰动的父亲和那个瑶族老人就是在钻山林中认识并结为好友的。兰动父亲出事那天早晨,阳光灿烂,雨是从晌午开始下的。兰动父亲天蒙蒙亮就进了山,竹篓里装着新编的套索,腰后别着把砍柴刀。前几天他上山采药时发现野兽粪便,这次他要独自进山设套捕捉那只野兽。等他再次出现时,是几个人抬着他,冒着大雨送到村里来。听说是兰动父亲上山采草药,不小心摔了下来,昏迷过去,被人发现后,抬下山来。兰动父亲伤得太重了,没挺过那夜,就去世了。
兰动和我年纪差不多,两家离得不远,两个小孩子常一起玩。他父亲去世那天,雨一直在下,淅淅沥沥的,打在院子里白色的纸幡上。那些高大的纸幡,被雨水浸透,耷拉下来,贴在竹竿上,像个疲惫的巨人弯腰佝偻着身子。
事发突然,按照道公匆忙算出来的吉时,第二天傍晚就要抬遗体上山入土下葬。虽是农忙时节,家家户户都主动安排人来帮忙。往日冷冷清清的院子,顿时热闹了起来,不时传来“咣咣当”声,那是道公手里的铙、锣、号等发出的声响。我跟随父亲走进院子,空气里弥漫着香灰味、烧纸钱的焦煳味。
按习俗,横死之人不能进屋。兰动父亲的棺材,乌沉沉地停在临时搭建的茅草棚里。棺材头部摆着一盏煤油灯,用玻璃灯罩罩着,本就微弱的橘色火苗在湿冷的空气里更显脆弱。兰动立在棺材旁,头上缠着白麻布,脸色蜡黄,嘴唇紧紧抿着,粗麻孝服裹住单薄的身子,下摆拖在地上,沾满了泥。
编辑:实习生 冯慧琴 复审:黄慧华 终审:蒙树起