Ra Gaiq Fwed Dauqma - 广西民族报网

Ra Gaiq Fwed Dauqma

来源：广西民族报网

作者：□ Siuh Veihyoz raiz Cwz Fanghdingz hoiz

发布时间：2026-07-08

Sam faencung gvaqlaeng, baihdoeng raengzromraemx youh miz sing roegcuhvanz cienz daeuj, duz roegcuhvanz daihngeih haeuj rongz. Mbouj yaemhywx saek di, de mbin roengz coh henz duz daih’it bae, yawj daeuj sugraeuh, couh lumj doenghduz ndaw ranz, caih de bae daengz rog doengh caeuq ndoengbya geijlai gyae ragwn, cungj rox gag dauqma ranz mbouj lau byaij loeng. De iet bak roqroq nyefaex, lumj caeuq duzdoih dauq ranz caeux doxdongx. Aen bak de hung gvaq duz daih’it haujlai, hix loq raez gvaq, giz raiznding gwnz naj hix lai gvaq. Yawj daeuj gou buenqduenh deng lo, duz gonq dwg duz meh, duz laeng dwg duz boux. Duz meh mbouj leixlangh de geijlai, dan dwg yo aenbak hwnj, gikgyanggyang coh de bibi, de seizneix miz saeh engq youqgaenj aeu guh: Yem bwn yiengh lumj deng caq gwnz gyaeuj de lij aeu dajleix, de iet ok gaiq nyauj ndingnyanz ndeu bae roi. Seizneix gou yawjraen de song gaiq nyauj cungj daep aen gvaengh hau ndeu, hoeng gij cihsoq gwnzde deng mbawfaex dangj dwk, yawj mbouj raen geijlai.

Duz boux najgatyang, youq gwnz nyefaex baedauq gvaengz mbin song baez, couh hoet aenhoz haeuj, bak daengj hwnj mbwn, hainduj ngoengq lo.

Banringzgvaq haj diemj ngeihcib faen, gwnz nye vang hung go faexcinghgangh hung ndeu lienzdaemh miz seiq duz roegcuhvanz mbin roengzdaeuj, gyoengqde song duz song duz doxing youq maenhmaenh, yawj hwnjbae dwg song doiq gvanbaz doxgyaez. Doiq mbiengjswix, mwngz yungh aenbak raez bang gou roqroq laeng, gou yungh aenbak raez bang mwngz soengsoeng mbaq. Doiq mbiengjgvaz dwg duz meh yungh bak bang duz boux dot naenggyaeuj gonq, dot naenggyaeuj liux youh dot aenhoz, dot aenhoz liux youh dot bakaek. Satlaeng duz boux youh gyaeuj dep ganjfaex, duz meh youh bang de bwed laeng. Ceiq satlaeng, aenbak raez song duz roeg doxgeuj youq, fat ok sing goggoggog, gou youq ndaw reihhaeuxyangz cungj dingq ndaej nyi liuxliux.

Youh gvaqbae haj faencung, baihdoeng laebdaeb mbin ma sam duz roegcuhvanz. Gij raiz gwnz naj gyoengqde lumj makdumh caengz baenz geijlai, henjnding henjnding. Gij bwn mong gwnz ndang lij miz didi hau, cungj monghau neix mbouj lumj saekmong bwnmaj, saekmong bwnmaj comz youq goekhoz caeuq dingj laeng, hoeng neix dwg gij saek daengx ndang: Lumj gij saek mbwn raemhfubfub baihnamz seizdoeng yaek roengz nae. Daj baihgwnz song diemj buenqduenh, gyoengqde cungj dwg duz ndaej bi ndeu baedauq. Duz dauqma nduj yawj yiengh gingniemh mingzyienj mbouj doh, mwh mbin roengz gwnz nyefaex mbin lij vaiq lai, cung roengz gwnz ganj ceiq hung go faexliz naeng unq hung ndeu bae. Saemxsaemx saxsax, baedauq byad sam baez, daemj doek haujlai nyeroz mbawhenj, cij cengqgengz vax dawz ganj ceiq hung guh banjdiuq, youh daemj haeuj nyefaex ngeng henz ndang bae. Duz daihngeih couh lumj boux yindungyenz diusanj dinfwngz baenz ndeu, gaiq fwed ok rengz aj hwnj baihlaeng, song gaiq nyauj aj ok cingcinj mbin roengz gwnz nyefaex. Duz daihsam dwg daeg mbauq deudik ndeu, de ngamq hainduj mbin roengz nyefaex dingj go faexliz naeng unq bae, mingzyienj, de mbouj maij nyefaex laj nyauj. De gvat nyefaex, doq bienq mbawfaex, doq bibi buengqbuengq mbin doxroengz, lumj boux dinfwngz mbouj riengj ndeu rex diuz donghrex roengz lae. Doeklaeng sam duz roegcuhvanz neix bingzbaiz ndwn youq gwnz nye faex ndeu, cungj gungj hwet youq, aenbak raez doxcaez coh najraemx, couh lumj sam nye faexroz ndaem go faexliz naeng unq iet okdaeuj.

Seizgan yaek daengz banringzgvaq roek diemj, seiz roegcuhvanz haeuj rongz ceiq lai daeuj daengz, youh dwg seiz luenhlablab, aenciuqsiengq gou gaenbonj ingj mbouj baenz saek mbaw siengq. Mwhneix, gou dingqnyi gwnz roen cienz daeuj gij sing geij boux vunz Swconh, baenq gyaeuj baez yawj, seiq gyaq “daihbauq” gaq youq gwnz roen iq, doiqcinj goengq bya iq doiqnaj, Vaz lauxsae youq henz son gyoengqde.

“Lwgbamz, hwnjdaeuj vei, mwngz mbouj rox ha, youq gizneix ingj ndei gvaq youq lajde ingj lai lo!” Boux vunz Swconh ndeu doiq gou swenj naeuz.

Gou umj aenciuqsiengq benz hwnj roen iq, youq gizneix caen yawj ndaej sak gvaq dahraix. Gvaimwnz naenx roengzbae geij baez, dauqdaej ingj ndaej geij duz roegcuhvanz mbin. Vaz lauxsae riu naeuz gou: “Mwngz wnggai hwnjdaeuj vaiqdi.”

Boux vunzguhnaz geq haenx yawj gou mbouj lumj roengz reih haeuxyangz bae dauq, couh youq ndaw rizdin gou, seizbienh vanq roengz song yem cehlauxbaeg.

Youq mwh roegcuhvanz haeuj rongz ceiq lai, henz ndang duz roegyaemyiengmeh hix lai ok “boux henva” ndeu lo: Duz roegyaemyiengboux ndeu. Song duz roegyaemyieng youq ndaw raemx menhmenh youz, aenhoz duz roegyaemyiengboux sawqmwh bienq gyaengj, menhmenh veq gvaq gwnzmbwn baihnamz, roix myaiz ndeu daj ndaw bakbamj ndik roengzdaeuj. Riengz laeng dwg song sing swenj, gwnz raemx sinz hwnj diuz raemxlangh raezraez ndeu, song duz roegyaemyieng daj najraemx bongh hwnj song ciengh, lumj aendaeuh ndonj nei bongh bae baihsae raengzromraemx.

Duz yiuhnding ndeu roemx haeuj reihhaeuxyangz baihnamz, dingz mbin youq gyangmbwn, couh lumj duz biengzbeih hung saek ndingdaep ndeu.

Ciuq dauhleix bingzciengz, henzgyawj gizdieg roegcuhvanz genj daeuj gvaq haemh mbouj miz duzyak ok doengh, hoeng ndaw reih haeuxyangz ngamq sou, gijgwn duz yiuhnding ceiq maij——Duznou okdaeuj lo. Duz nou ndeu youq ndaw reih ra haeuxyangz doek, mwhneix de baez naed baez naed oet haeuxyangz haeuj ndaw bak bae. Mbouj miz ganj haeuxyangz dangj, ndaw reih haeuxyangz ndoqndatndat, duznou guh maz duz yiuhnding cungj yawj ndaej raen liux.

Youq gwnz roen gou daeuj, liz dieg roegcuhvanz gvaq haemh neix cib lai goengleix, miz aen bangxdat nding ndeu, gwnz bangxdat ndaw aen congh ndeu, Vaz lauxsae naeuz moix bi cungj miz doiq yiuhnding ndeu youq gizhaenx ok gyaeq faeg lwg. Lau duz yiuhnding neix couh dwg ndawde duz ndeu lo.

（7）

三分钟后，水库的东边又传来朱鹮的叫声，第二只朱鹮归巢。没有任何犹豫，它直接落在第一只鸟的旁边，看起来熟门熟路。就像一只家鸡，无论走到多远的田野和山林去刨食，都不会走错自己的家门。它伸出喙敲了敲树枝，算是向早归的同伴打招呼。它的喙比第一只鸟的喙明显要粗，也更长些，脸上的红斑面积也更大。看样子我的判断是对的，前一只是雌鸟，这只鸟是雄鸟。雌鸟对它的招呼反应并不热烈，只是从胸前抬起喙，懒洋洋地朝它晃了晃，它现在有更要紧的事要办：它脑袋上那一撮爆炸式发型还要打理，它伸出一只通红的脚爪去梳发型。这时我看到它两只脚上都套着一个白色的环指，但上面的数字被树叶遮挡得厉害，看不清楚。

雄鸟讨了个没趣，在树枝上来回溜达了两圈，便将脖子缩起，喙高举向天，开始发呆模式。

下午五点二十分，一棵大青冈木的大横枝上接连落了四只朱鹮，它们两只两只地紧挨在一起，看样子是两对恩爱夫妻。左边的一对，你用长喙给我敲敲背，我就用长喙给你松松肩。右边的一对先是雌鸟用喙帮雄鸟按摩头皮，按了头皮又按脖子，按了脖子又按胸脯。最后雄鸟把头贴着树干，雌鸟又给它推背。最后的最后，两只鸟的长喙直接绞到一块，咯咯咯的触碰声，我在玉米地里都听得一清二楚。

又五分钟后，东边相继飞回来三只朱鹮。它们脸颊上的斑块像成熟度不够的树莓，橙色中透着一点红。身上的羽毛浅灰中透着一点点白，这种浅灰不像繁殖羽的灰，繁殖羽的灰集中在头颈和上背，而这是全身呈现的色调：如同南方冬天下雪前天空阴沉沉的颜色。从以上两点判断，它们都是当年的亚成鸟。第一只回来的亚成鸟看样子经验明显不足，落枝时减速不够，直接冲到一棵大栓皮栎树的主干上。一路跌跌撞撞，上下滑了三次，撞翻一摞枯枝败叶，才勉强抓住主干当跳板，再撞到旁边的一根斜枝上。第二只就像一个技术成熟的跳伞运动员，翅膀向后极力张开，叉开双腿精准落枝。第三只是个挑剔的小伙子，它最初落在栓皮栎树顶端的一根枝条上，显然，它对脚下的枝条不满意。它抠着枝条，一边躲闪着树叶，一边摇摇晃晃往下移，像是一个腿脚不利索的人摸着扶手下楼梯。最后三只朱鹮亚成鸟并排站在同一根枝条上，全都弓着腰，长喙一齐垂向水面，就像栓皮栎树伸出的三根黑色枯枝。

时间接近下午六点，朱鹮回巢的高峰期到来，又是手忙脚乱的时刻，我的相机根本对不了焦。这时候，我听到小路上传来几个四川人的口音，回头一看，四门大炮架在小路上，正对着对面的小山，华老师在一边给他们指点。

“你个幺妹儿，上来噻，你不晓得，这里比下面好拍多了嘛。”一个四川人对着我连连挥手。

我端着相机爬回小路，果然视野好很多。一顿快门按下去，终于抓拍到了几只飞版的朱鹮。华老师对我笑了笑：“你早要上来嘛。”

老农看到我没有再回玉米地的意思，便在我踩出的脚印里，默默撒下两撮萝卜籽。

在朱鹮回巢的高峰期，雌鸳鸯的身旁也多了一个护花使者：一只雄鸳鸯。两只鸳鸯在水面慢慢游着，雄鸳鸯的脖子突然僵硬，慢慢扭向南边的天空，一串口水从扁平的喙中滴落。紧接着两声尖叫，水上腾起一波长长的水花，两只鸳鸯从水面蹿起两丈高，梭镖似的射向水库西边。

一只红隼闯入南边的玉米地，悬停在空中，就像一只棕红色的大蜻蜓。

按常理，朱鹮选择的夜宿地附近是没有猛禽出没的，但刚收割的玉米地里，红隼最爱的食物——老鼠现身了。一只老鼠在地里搜寻掉落的玉米粒，正一粒一粒塞入牙齿间。失去玉米秸秆的庇护，光秃秃的玉米地里，老鼠的一举一动都被红隼收入眼中。

在我来的路上，距这个夜宿地十公里之外，有一段红色岩壁，岩壁上的一个洞里，华老师说每年都有一对红隼在那繁殖。估计这只红隼就是其中一只。

编辑：实习生冯慧琴复审：黄慧华终审：蒙树起