来源:广西民族报网
发布时间:2026-07-07
Daeglunz guh reihnaz baenz buenq ciuh, dwgrengz lai, ndaej ngaenz noix, mbwq lo, cix ngeix vuenh cungj fuengsik wnq ra gwn. Yienghneix, de couh cawx aen cidienh sam loek he bae haw guh dajgai.
“Aen haw lumj aen daemz, seiq haenz raemx comz haeuj, bya gungq gyonj caemh youq, doxcaeuq caez ra gwn.” Doenghbaez ngoenzhaw, henzgyawj gak mbanj miz haujlai huqdoj okhaw, baihrog caemh miz daihbaj canghbuenq dawz doenghyiengh diegwnq daeuj, gyae- gyae gyawjgyawj boux ganj gai vunz cien vunz fanh, gaicawx hoenghhwdhwd, baenzhaw dangq- maz. Aen haw ndaej ciengx baenzgyoengq bouxseng’eiq.
Daeglunz youq ndaw diengzhaw baij aen dan iq ndeu, gai raetyanghguh、raetmoegngaex、lwg- caujnding、byaekdaeuzcaiq、laux- baegndengj doenghgij huqcab sauj neix. Gij huq de baij ndaej ndeindupndup, lumj gaxgonq bae ndaemnaz gij gyaj baenz gaem baenz gaem caep ndaw gyoi nei, caep ndaej cingjcingj caezcaez.
Gizneix, dauqcawq mokfaenx gyuemluemz, lengqlengq cungj nyouq daengz gij heiq haeusoemj doenghyiengh fatmwt, hawj vunz roxnyinh hojsouh dangqmaz. Vahsug naeuz: Guhnaz baengh rengzvaiz, dajgai baengh caijsoq, boux byaij mbouj deng loh, hojndoq daengz ngoenz dai. Gaenh geij bi neix, dingzlai bouxcoz lajmbanj cungj doxcanj roemx bae ndawsingz, lumj gij haeuxsan deng raeng gvaq naednaed sanq caez nei, aen’aen mbanj fwzliklik, aen haw hung neix caemh bienq ndaej hoengqhangq mbouj daih miz vunz byaij. Aen dan Daeglunz, nengznyaen mbouj lai duz comz, nanz mbouj nanz miz saek boux song boux byaij gvaqdaeuj cimcim, fwngz luengx ndaw daehbuh lumhlumh yaep he le, youh baenq naj byaij deuz.
Aen diengzhaw lingh gok lij loq baenz haw, miz vunz cauzsoso. Geij aen dan gai yw’gyaj caeuq caxdiet gvakdiet yaez haenx, boux dajgai roengzrengz gag haenh gij huq bonjfaenh baenzlawz baenzlawz ndei, swenj dai swenj lix, gyaqcienz gyangq ndaej gig daemq, vunz hawj geijlai cungj gai, lox ndaej baenzgyoengq boux dam bienzngeiz doxcanj comz bae humx ndaetndwt. Song ndaek baijgai iensei haenx, gaej yawj songde naj fonxfub、byomngak, gij yiengh de cix cing gvaq fangz bae, ceiq rox ciu hek, naj dan mbouj hoengq gvaq, doengh bouxlaux ngah cit ien daj gak mbanj daeuj haenx haengj bae comz. Gyoengq bouxlaux neix dingzlai cungj dwg byoem hau hwet gaeuz da myox rwz nuk, ndwen lingx saek bak baj song bak maenz ngaenz “ciengxlaux sinhnungzbauj” gvaqngoenz, cij ndei youq gizneix ra gij huq “youh ndei youh cienh”. Lij miz geij goeng gai “luzhozcaij” swhliu haenx, seizseiz baenz bang “caijminz” humx dwk, bouxboux sim aeng da rongh, doq fan cim swhliu doq yaeng “dwzmaj” gangj- byoegbyoeg.
Caemh aen diengzhaw he, baih ndeu “baenzhaw” soso, baih ndeu cix fwzliklik. Daeglunz yawjyawj baihhaenx, youh yawjyawj naj dan bonjfaenh, ndawhoz roxnyinh miz di soemj. De ngeix yaek dai cungj ngeix mbouj mingzbeg, mbouj rox vihmaz, bouxvunz lauxsaed baenzbaenz cungj guh mbouj gvaq boux guh gvij guh gvaiq ne? Gvaiq mbouj ndaej banlaux miz fwen eu naeuz:
Miz di vunz simsoh,
Cix mbouj rox guh gwn,
Miz di vunz simbwn,
Ndaej hwnj mbwn gyaep fwj.
Boux lauxsaed dajgai,
Guh dai cungj caembonj,
Bouxlanh ciengj guh gonq,
Mbat byonj cix canh ngaenz.
Gij seng’eiq Daeglunz couh yienghneix dai mbouj lix cengqgengz guh roengzbae.
Sawqmwh miz ngoenz ndeu, geij boux gunghsanghsoj yinzyenz daenj buhcifuz lamzmong cingqcaep cingsaenz gvaekgvaek byaij haeuj diengzhaw daeuj. Gyoengqde daiq mbaw dunghcih ndeu daeuj: Baihgwnz gvidingh bouxbaijdan aeu banh yingzyez cizcau cij ndaej dajgai. Yingzyez cizcau aeu fukyaenq gak cungj cwnggen bae ndaw soj banh.
Ndaw diengzhaw fwt goenjoo hwnjdaeuj.
Gyoengq bouxbaijdan dajgai doxcomz gvaqdaeuj, mwngz coenz gou coenz cauzfoenfoen, lumj aen rongzdoq deng gyauz nei.
“Bang vunz neix gwn raeng mbouj miz saeh guh, cij daeuj heuh raeuz banh gijmaz cizcau!” Boux gai lwgmak ndeu naeuz.
“Gwnz haw caenh aen diemq fukyaenq ndeu, geij ngoenz neix lunz daengz de seng’eiq nyaengq lo! Lauheiq cungj dwg caencik boux gunghcoz yinzyenz hai dem, hawj gunghsanghsoj daeuj gyaep bya haeuj saeng ba?” Lingh boux riumbw naeuz, fouq lwgda de seizseiz ronghnyab, lumj boux doengdien- yiuj.
“Gangj mbouj dingh ngaenz gunghbwnjfei bengz gvaq baeznaengz, yaek daj gwnz ndang raeuz gvet aeu youzsij do?”
Caemh miz vunz yawjfap mbouj doengz: “Banh cix banh lo, wnggai mbouj deng geijlai ngaenz. Danghnaeuz miz saek ngoenz nyinhcaen caephengz, mbouj miz cizcau mbouj ndaej dajgai, daengz seiz mwngz bae gouz de, de couh ndaej hemq hwnj mbwn bae lo.”
Daeglunz couhdwg yienghneix naemj. De bouxvunz sienhsoh, ngoenznaengz haengj hengij soujfap, ndawhoz cungj nyinhnaeuz gij vah guenfueng miz dauhleix, ciuq guh mbouj rox miz loek. De bae ranz viq gyongq viq gvih baenz buenq ngoenz, ra dawz mbaw gajben ndaej cwngmingz de dwg bouxlawz, dawz bae aen diemqfukyaenq “miz gvanhaeh” haenx, anqciuq iugouz fukyaenq ndei le, cingqcingq gingging soengq bae gunghsanghsoj.
Banh cizcau soujsuz mbouj suenq mazfanz, boux gunghcoz yinzyenz naj fonxfwd mbouj miz saek di biujcingz, goengsaeh goengbanh. Ngamq caj yaep he, couh lingx ndaej mbaw ceij geng moqsak ndeu daengz fwngz lo. Daeglunz cimyawj aen dozanq gozveih caeuq coij saw henjgim “Yingzyez Cizcau Godij Gunghsanghhu” haenx, ndawsim onjdingh haujlai.
De dawz yingzyez cizcau dauqma daengz aen dan, aeu ceijgeu ronghcingx bau baihrog ndei hoij youq giz yienhda le, gag roxnyinh lumj dwg hoij gaiq fouz henndang ndeu.
Hoeng, gaiq “fouz henndang” neix cix mbouj raen miz gijmaz yungh. Gvaq mbouj geijlai nanz, Daeglunz couh roxnyinh miz mbouj miz gaiq “fouz” neix cungj ityiengh. Mwh gij gunghcoz yinzyenz gunghsanghsoj caiq daeuj cunz haw, lumj yawj mbouj raen doenghgij dan yw’gyaj、dan huqyaez、dan iensei mbouj miz yingzyez cizcau haenx, lwgda baez yawj gvaqbae, doeklaeng gig vaiq senj gvaq lingh baih bae, coh doengh aen dan hoij miz yingzyez cizcau neix laehhengz goengsaeh ngaekngaek gyaeuj, couh byaij deuz lo. Doengh boux luenh baij luenh gai huqgyaj huqyaez haenx, mboujdanh mbouj yup saek di, dauqfanj hemq ndaej engq gok, lumj mbouj miz saek boux guenj ndaej daengz gyoengqde.
Raen hawhaw cungj dwg yienghneix, aen sim Daeglunz ciemhciemh daj an’onj bienqbaenz doeknaiq. De maqmuengh gij bouhmonz caepfap gangj daengz guh daengz, ciuq diuzlaeh guh saeh, hoeng ngoenz doek ngoenz ndwen doek ndwen cungj mbouj raen cingqcaen hengzdoengh. Gij “fap” youq ndaw haw neix, caenh ndaej yawjraen doengh boux dajgai lauxsaed gvigawj, cix yawj mbouj raen gij vunz guh gvij guh gvaiq haenx.
Bi ndeu raezrangh gvaqbae, gwnz haw yienghyiengh lumj gaeuq, naj dan boux hengij soujfap lijdwg yienghhaenx cingxyiu, naj dan boux mbouj fug gvigawj de lijdwg yienghhaenx hoenghhwd. Daeglunz naengh youq henz dan, lumj deqcaj aen mboqrengx ok raemx nei, ndawsim senq ndangj baenz ndaek rim.
(1)
编辑:实习生 蒙宁霜 复审:黄慧华 终审:蒙树起