Samcib bi gaxgonq, youq ndaw diegbya, miz boux bouxcoz cibbet bi he gietdingh biek ranzmbanj de, bae baihrog ra gij cenzduz de. Yienznaeuz ndaw fuengzcug seiqseiq daihdaih gwndaenj gig hoj, hoeng mbouj miz saek boux nyienh byaij ok rog bya bae. Bouxcoz siengj gaijbienq mingh de, ndigah de gietdingh byaij ok rog bya bae.

Mwh de hwnjdin sien bae damq boux cuzcangj ndaw fuengzcug, cingj cuzcangj doiq seiqvunz de baenaj hawj di ceijdiemj roxnaeuz vahyienq.

Bouxcuzcangj cingq lienh cih, de dingqnyi bonj fuengzcug miz boux hauxseng he, hainduj byaij hwnj diuzloh seiqvunz de, yaek bae baihrog ra gwn, couh sij sam cih saw hung: Gaej yungh lau! Yienzhaeuh ngiengx gyaeuj hwnjdaeuj, yawj bouxcoz naeuz:“Lanmbauq ha, banhfap ndei gvaq ndei seiqvunz miz roek cih saw, ngoenzneix sien lwnh mwngz sam cih, neix hawj mwngz ndaej yungh buenq seiq.”

Bouxcoz daeuj daengz aen singz sengswt nauhyied he, de bungz daengz haujlai daemjdengj caeuq saetbaih, moix daengz seizneix, de couh mbouj dingz naeuz swhgeij: Gaej yungh lau! De itcig mbouj fug saw.

Gvaq samcib bi le, boux bouxcoz neix gaenq dwg cungnienz, de mboujdanh aeu ndaej mehyah saundei naengzganq he, miz daeg lwg dah lwg he, vanzlij baenz bouxvunzfouq. Dangyienz, de hix miz haujlai saeh nyapnyuk, lumj de roxnyinh vunz daengz cungnienz miz haujlai giz mbouj habhoz, caemhcaiq de ienqhoij swhgeij guh gvaq moux cungj saeh.

De daiq daengx ranz vunz ma daengz ranzmbanj. Diuzloh ma ranz raezrangrang, daengz ranzmbanj le, de youh bae damq boux cuzcangj haenx.

Daengz ranz cuzcangj, de cij rox bouxlaux geij bi gonq gaenq gvaqseiq lo. Vunz ndaw ranz dawz ok fung saenq fung ndei he doiq de naeuz:“Neix dwg cuzcangj mwh lij lix louz hawj mwngz, de naeuz miz ngoenz he mwngz lij caiq daeuj. Mwngz gag hai yawj ba!” Boux bouxcoz dangnienz bae baihrog ra gwn seizneix miznaj dauqma haenx cij siengj hwnj, samcib bi gaxgonq de youq gizneix dingq daengz dingz banfap ndei gvaq ndei seiqvunz de, hoeng de lij mbouj rox lingh dingz banhfap ndei dwg gijmaz.

De hai saenq daeuj yawj, baihndaw youh dwg sam cih saw hung: Gaej ienqhoij!

De sawqmwh rox aen dauhleix he lo.

Cungnienz gaxgonq gaej yungh lau, cungnienz gvaqlaeng gaej ienqhoij. Neix couh dwg banhfap ndei gvaq ndei seiqvunz he.(Mungz Yenginz hoiz)

三十年前，在一座大山里，一个十八岁的年轻人决定离开故乡，去开创自己的前途。虽然族里祖祖辈辈生活贫困，但没有一个人愿意走出大山。年轻人想改变自己的命运，所以他决定走出大山。

他动身的第一站，是去拜访本族的族长，请求给予一些关于人生的指点或忠告。

老族长正在练字，他听说本族有位后辈开始踏上人生的旅途，要外出闯荡，就写了三个大字：不要怕！然后抬起头来，望着年轻人说：“孩子，人生的秘诀只有六个字，今天先告诉你三个，供你半生受用。”

这个年轻人来到了一个陌生而又繁华的城市中，他经受了很多挫折和失败，每当这时，他就反复告诉自己：不要怕！他一直没有向命运低头。

三十年后，这个从前的年轻人已是人到中年，他不但娶了一个漂亮贤惠的妻子，有了一儿一女，而且还成了一个富翁。当然，他心中也添了很多烦恼之事，比如他感到人生中有很多不如意的地方，甚至他后悔自己曾做过的某些事。

他携带全家回归故里。归程漫漫，到了家乡，他又去拜访那位族长。

到了族长家里，他才知道老人家几年前已经去世。家人取出一个密封的信封对他说：“这是族长生前留给你的，他说有一天你会再来。你自己打开吧!”衣锦还乡的游子这才想起来，三十年前他在这里听到人生的一半秘诀，但他还不知道另一半秘诀是什么。

他拆开信封，里面赫然又是三个大字：不要悔!

他心中豁然开朗。

中年以前不要怕，中年以后不要悔。这就是人生的秘诀。