Lanzgiuzcangz、aenvenz gvangj- cangz、daizheiq、laeuzgyong, faexsamoeg、faexndoek、ywdoj、faexmakgak, mou、vaiz、gaeqdoj、byalaex…… Geij bi neix daeuj, Yungzsuij Myauzcuz Swciyen Swyungz Yangh Swhoz Cunh youq mwh haenqrengz duetgungz caeuq saenqhwng lajmbanj yawjnaek hwnqguh giekdaej sezsih, ndaem doxgaiq ciengx doihduz yawjnaek “doiqhop dinj、daeuzhaeuj noix、ndaejcienz vaiq”, yawjnaek coicaenh ranzhenz doxndei、minzcuz doxgiet, okrengz saenqhwng lajmbanj.
“Swhoz” Mwhnduj Miz Seiq Aen Mbanj, Buensenj Coi Doxgyau Doxyungz
Lij Swyenz boux vunzmbanj 65 bi haenx gaisau naeuz: “Mbanj dou mwhnduj faen baenz seiq aen cai, Mbanjsiujliz、Mbanjdabingz、Mbanj- dagujsanhdouz、Mbanjbanjlanjgouh, vunzlai caemhyouq gig doxgiet, ndigah heuhguh Swhoz Cunh. Dingq bangeq naeuz, vunzmbanj dou dwg 1995 nienz hainduj daj Dungdouz、Anhdai、Yungzsuij daengj yanghcin buen gvaqdaeuj, geij aen siujsoq minzcuz couh caeuq Bouxgun cabyouq.”
Gyaj Vwnzhingh naeuz: “Ciuhgeq dou yienzlaiz dwg 1955 nienz daeuj gizneix haifwz, 1956 nienz cij cingqsik buen daeuj. Gaxgonq cijmiz 20 lai ranz mbouj daengz bak vunz, seizneix daengx mbanj miz 102 ranz 388 vunz.” De dwg vunz Mbanjyizminz, ndaej 81 bi lo.
“Dou daj Yanghfwnj Yangh Yijbuz Cunh、Anhdai Yangh Yenzbauj Cunh caeuq Beizsiu Cunh buen daeuj, dingzlai dwg Myauzcuz. Seizhaenx gou ngamq ndaej cib lai bi, daihgya hix cungj dwg vunznajseng. Gvaq ndaej 60 lai bi, daihgya doxyouq baenz ranz vunz lo.” Boux vunzmbanj 81 bi haenx Liengz Sinhyungz baenzneix naeuz.
Mwhneix Swhoz Cunh baihlaj guenj Dabingz、Siujsuh、Bingzlingz、Siujliz、Yozcauzgouh、Bazyezgwngh、Yizminz、Dasuh、Sanhdouz、Banjlanj、Hojba、Gouhveij daengj 12 aen mbanj, gungh miz 604 ranz 2719 vunz, baudaengz Bouxgun、Myauzcuz、Bouxcuengh、Dungcuz、Yauzcuz、Lizsuzcuz daengj minzcuz. Ndawde, Myauzcuz miz 1310 vunz, Bouxcuengh miz 80 vunz, Dungcuz miz 78 vunz, Yauzcuz miz 55 vunz, Lizsuzcuz miz 3 vunz.
Guhlaux Canjnieb Gveihmoz, Bang Rengz Demsou Guhhoengh Lajmbanj
“Mwhneix moix ngoenz sou ndaej 1500 goenggaen makgak ndip, sou ndaej ndwen ndeu. Bineix makgak gyaqcienz baenz, dou soucawx moix goenggaen 14 maenz. Bi’gvaq dwg moix goenggaen 6 maenz daengz 10 maenz.”Gyauz Yinghyungz youq ndawmbanj guh boux soucawx makgak ndaej lai bi, sugrox ndawmbanj makgak ndaem geijlai caeuq gyaqcienz soucawx dwg geijlai.
“Bineix ranz gou mbaet ndaej 400 lai gaen makgak ndip, gai ndaej 3000 lai maenz.” Maj Siuyinz doq youq lanzgiuzcangz dak haeux doq naeuz.
“Daengx mbanj ndaem gomakgak 1206 moux.” Swhoz Cunh Dangj Cungjcihbu suhgi、Cunhminzveij cujyin Hoz Meijyenz naeuz.
Geij bi neix daeuj, Swhoz Cunh mboujdan ndaem faexsamoeg、faexndoek baenz ndoeng baenz mbiengj , lij ndaem ywdoj、gocazyouz. Seizneix, daengx mbanj miz faexsamoeg 46665 moux, go’ndoek 13560 moux, gocazyouz 390 moux, gungh miz 600 ranz ndaem. Dan 2021 nienz, daengx mbanj couh fat le cienz bangbouj canjnieb 8.896 fanh maenz, nangqdaengz 21 hoh ranzduetgungz caeuq 2 hoh ranzgamcaek.
“Vihle hawj vunzlai souhaeuj gya lai, dou liujgaij hawciengz aeuyungh, roengzrengz hwngfat‘doiqhop dinj、daeuzhaeuj noix、ndaejcienz vaiq’ daengj hanghmoeg, daihliengh ciengx mou、ciengx vaiz、ciengx gaeq、ciengx bya. Miz le souhaeuj, vunzmbanj guh vwnzva vueddoengh engqgya lai, vunz hix engqgya doxgiet.” Hoz Meijyenz naeuz.
Vwnzva Gyauhliuz Coi Doxgiet, Giekdaej Sezsih Gig Mizrengz
“Aen vwnzyidui dou miz 20 lai vunz, cawz le miz saeh roxnaeuz fwndoek, itbuen daihgya cungj daeuj baizlienh.” Maj Siuyinz naeuz, “daihgya gyangngoenz nyaengq guhhong, gyanghaemh 8 diemj daengz 10 diemj baizlienh.”
Mbanjyizminz laeb miz daizheiq caeuq giuzcangz, gyanghaemh hai daeng ronghsagsag, ndigah gyoengqvunz ndaej youq gyanghaemh lienh cezmuz. Daengx mbanj seizneix an le 60 aen daeng daiyangznwngz rongh roen. “Seizneix fuengbienh lai lo, caihbienh byaij baedauq, mbouj lumj doenghbaez gyanghaemh ok dou dwk dienhdoengz, lij mbouj ancienz.” Maj Siuyinz naeuz.
“Dou ciengzseiz caeuq yanghcin wnq guh vueddoengh doxgyauliuz.” Maj Siuyinz naeuz, “bineix mbanj dou bau gij saeh guh ndei fuengzre binghraq youq daih’it, lij banh le aen vanjvei ndeu, gij cezmuz biujyienj neix vunzmbanj cungj haenh ndei.”
Ciuq cam rox, daj 2016 nienz daengz mwhneix, Swhoz Cunh youq mwh guh gij hong duetgungz gunggeng, douzhaeuj 1275 fanh maenz hwnqguh 20 goengleix roen, diuz roen doeng daengz doengh gij mbanj lumjbaenz Sanhdouz、Dasuh、Banjlanj、Gouhveij、Hojba、Yizminz, bu ndei suijniz liux. Roen canjnieb bu daengz gyaeuj reih gyaeuj naz, henz roenmbanj Sanhdouz、Dabingz、Dasuh、Yizminz、Yozcauz、Gouhveij、Banjlanj、Hojba daengj mbanj gaenq cang ndei daeng daiyangznwngz.
“Doenghbaez Bingzlingz、Sanh- douz、Dasuh、Banjlanj、Gouhveij、Hojba roek aen mbanj neix ndaem doxgaiq youq reihnaz, yaek daeh okbae cungj dwg aeu vunz gwed、 rap, lij aeu cang ruz byaij roenraemx cijndaej, diuz roen byaij haenx hix utvan hix iq, lumj saejyiengz nei, ci gvaq mbouj ndaej, baedauq gig mbouj fuengbienh, gig nanz canh ngaenz.” Hoz Meijyenz naeuz, “seizneix mbouj doengz lo. Roen moq guhbaenz, gij doxgaiq ndaw reihnaz vunzlai heih daeh okrog, cix ndeigai lai lo, mbanj dou hix hwngfat ndaej hoengh lo, bouxguhnaz hix demgya le souhaeuj.”