Mbatde dwg gou mbat daih’it raen Ahgungh bwz byoemgyaeuj, roxnyinh daengx boux vunz sawqmwh singjsat haujlai, gou ca mbouj lai mbouj roxnaj de bae.

Ahgungh baez ganj haw bietdingh vuenh daenj geu vunjbaeb. Gizsaed mbouj cij Ahgungh dwg yienghneix, ca mbouj lai gyoengq mehmbwk Bwzguyauz cungj dwg yienghneix, gyoengqde youq mwh ganj haw roxnaeuz mwh cietheiq cungj beij bingzciengz yaek lai yawjnaek cang ndang saek di. Daegbied dwg dahsau coz Bwzguyauz, mboujcij ndangdaenj moq, yawjnaek cang ndang, gwnzndang lij venj miz haujlai aen lingz iq, baez byaij yamq lingz couh yiengj, yiengh gyaeundei singjsat.

Ahgungh maij ganj haw. Baez daengz ngoenzhaw, de cungj maij bae haw, mizmwh dwg vih cawx doxgaiq ciengzyungh, mizmwh dwg dawz saek di doxgaiq doj bae gwnz haw gai, mizmwh couh dwg vih bae haw youzlangh, gwn doxgaiq ndeigwn, mizmwh lij ndaej bungz daengz gij baengzyoux nanz mbouj raennaj haenx, doengz bae aen danfaenj hawciengz cawx song vanj faenj, menh gwn menh gangjgoj.

Ganj haw lij dwg aen seizgei ndei daegmbauq dahsau Bwzguyauz leh youx haenx. Bwzguyauz miz aen sibgvenq ganj hawhaemh, caenhguenj seizneix gij fuengsik ganj hawhaemh miz di mbouj doengz, hoeng baenzlawz gyau youx cungj fuengsik ndeiraeuh neix cungj doxdoengz. Baez bungz cietheiq hung, mwh yaek mbwn laep, daegmbauq dahsau Bwzguyauz couh gag bae ganj hawhaemh lo. Daegmbauq Bwzguyauz cug ndei saihwet va, caj boux dahsau gyaezmaij swhgeij haenx gvaqdaeuj ciengj saihwet. Dahsau siengj leh bouxlawz couh leh bouxlawz, yawj hwnj daegmbauq lawz, couh bae ciengj saihwet daegmbauq haenx, danghnaeuz daegmbauq hix cingq yawj haeuj da, guh gyaj doiswz cix hawj dahsau ciengj saihwet bae lo. Yienghneix couh suenq dwg guh youx baenz lo, song boux doengz haeuj giz laep bae, ra dieg caemrwg ndeu menh ciengq go bae lo.

Byaij gyawj henz ndang Ahgungh cij raen, byai ndaeng de deng rumz nit boq ndaej hoengzoo. Gou cam de dwg naengh cidazhek daeuj roxnaeuz dwg naengh cimozdoz bouxcaen daeuj. Ahgungh naeuz cungj mbouj dwg, de mbaet le mbaet aen cimozdoz mehmbwk henz ndang de, naeuz dwg gwih ci swhgeij daeuj. Raen gou doeksaet, Ahgungh lwnhnaeuz mbouj nanz gaxgonq couh cawx lo, lij hag rox gwih ci, seizneix ndaej naengh cimozdoz swhgeij ganj haw lo. Gou doeksaet youh sim’angq, soqlaiz siengj mbouj daengz Ahgungh boux vunz sohsat neix rox hai cimozdoz, youq ndaw uk gou, Ahgungh cungj dwg boux mehmbwk cienzdoengj lajmbanj gyaeb max byaij youq gwnz bya ndoeng ndeu.

Ahgungh naeuz de lij vuenh le aen cinwngz soujgih moq, ndaw ranz hix cang vangjloz lo. Neix youh hawj gou doeksaet. Gou gig nanz dawz boux mehmbwk seiznduj mbouj ndei eiqsei mbouj gyaez gangj geijlai vah haenx, caeuq seizneix boux Ahgungh yawj bae cingsaenz gvaekgvaek neix doxdaengj hwnjdaeuj. Lij caengz caj gou singj gvaqdaeuj, Ahgungh youh naeuz, de gag daj ranzgeq gwih cimozdoz daengz haw Lijhuz, daih- iek aeu seiqcib faen cung, haemq fuengbienh, mbouj lumj gaxgonq, yaek byaij dingzlai aen cungdaeuz daengz cunhbu, liux le caj ci, ci hix mbouj lai, baez cungj caj haujlai nanz. Yawj byai ndaeng Ahgungh hoengzoo haenx, gou ndaw sim gikdoengh dangqmaz, Ahgungh gaenq menhmenh yungzhaeuj aen seizdaih moq, yungzhaeuj saedceij moq, mbouj caiq dwg boux mehmbwk ngoenznaengz cij nyoeknyoek guh hong ranz de.

Gou cam Ahgungh, miz cinwngz soujgih caeuq vangjloz le, hix rox yungh veizsin mbouj caengz? Ahgungh mbouj eiqsei riuriu naeuz, gijneix lij caengz rox. Gou rag Ahgungh byaij daengz aen gvangjcangz doiqnaj cwngfuj, youq ndaw liengzdingz caeuq de doxgyawj naengh roengz, gou dawz aen soujgih Ahgungh youq gyang fwngz, bang de roengzcaij cang aen veizsin, liux le gya de guh bouxyoux veizsin, youh bang de gya le aen veizsin dah lwg hung de, youh fwngz dawz fwngz son Ahgungh yungh veizsin sibinz doeng vah、yungh veizsin gangj vah caeuq ce vah youq ndaw veizsin cungj goengnaengz neix.

Ahgungh nyaengq gij saeh reihnaz liux, mwh ndaej hoengq couh guh sa、daemj baengz、nyumx baengz, guh ndangdaenj cienzdoengj Bwzguyauz. Mizmwh bae ranz Ahgungh, couh bungz daengz Ahgungh naengh youq ndaw bakdou dingz hai dingz gvan haenx, ruenz ndang youq gwnz gaiq baengz hau ndeu guh dozveh ndangdaenj. Gwnznamh henz ndang de, cuengq aen bat danqfeiz ndeu, gwnz danqfeiz gaq aen rek vauq ndeu, ndaw rek miz raemx ieng sawcingh. Ahgungh lwnh gou nyi, gij ieng de dwg ieng gau niu caeuq youzcwz doxgyaux guh baenz. Ahgungh yungh fajfwngz nyumx saek lamz lamzding, gaem vengq dauhben sam gak ndeu, nem gij ieng lij raeuj haenx, baez di baez di youq gwnz baengz hau veh aen doz cih “田” gyaeundei, de dwg aen doz geu buh dap mbaq song benq Bwzguyauz.

Gij dinfwngz ndangdaenj Bwzguyauz dwg 2006 nienz ndaej lied haeuj aen mingzloeg guekgya gaep feihvuzciz vwnzva yizcanj, ca mbouj lai moix boux mehmbwk Bwzguyauz cungj rox guh, gyoengqde daj iq couh riengz daxmeh roxnaeuz daxbuz hag guh ndangdaenj Yauzcuz, dauq ndangdaenj Yauzcuz boux dinfwngz ndei guh baenz haenx, ndaej gai baenz fanh lai maenz ngaenz.

Gou maeuq youq henz ndang Ahgungh, yawj de nyinhcaen raixcaix guh doz. Gvendaengz gij doz buhmbangjmbaek Bwzguyauz, cienznaeuz dwg aen yaenq Yauzvangz, dwg Bwzguyauz cien bak bi daeuj, vih geiq ndaej cungj hit aen yaenq Yauzvangz deng hakdoj ok maeuz ciengj bae, vunz coengcug deng liz ranz bae gyae, vut naz ndei ranzyouq, buen daengz dieg bya laeg ndoeng geq、nawz bya youq neix.（4）

那是我第一次看到阿龚盘起头发的装束，感觉整个人顿时精神了许多，让我差点没认出来。

阿龚每次赶圩必定换上新的百褶裙。其实不止阿龚如此，几乎所有白裤瑶女子都如此，她们在赶圩或节庆时的装扮都比平常要隆重一些。特别是年轻的白裤瑶女子，不仅服饰新，装扮隆重，身上还挂着许多小铃铛，每行一步叮当作响，摇曳生姿。

阿龚喜欢赶圩。每逢圩日，她都喜欢往街上走，有时是为了购买日用品，有时是拿一些土特产到街上卖，有时纯粹是为了上街逛逛，吃些美食，有时还能遇到久未谋面的朋友，一起到市场粉摊买两碗粉，边吃边聊天。

赶圩还是白裤瑶青年男女挑选恋人的好时机。白裤瑶有赶夜圩的习俗，尽管现在赶夜圩的形式有所不同，浪漫的恋爱过程却是一样的。每逢重要节庆，当夜幕降临，白裤瑶青年男女便自发地赶起了夜圩。白裤瑶小阿哥扎起花腰带，等待心仪自己的姑娘过来抢腰带。姑娘们占有主动权，看上哪位小阿哥，便去抢小阿哥的腰带，如果小阿哥正好也看对眼了，半推半就地就让姑娘抢了去。如此便算牵手成功，两人一起往夜幕深处走去，找个寂静的地方唱细话歌去了。

走近阿龚身旁才发现，她的鼻尖被冷风吹得泛红。我问她是乘坐客运车来的还是坐亲戚的摩托车来的。阿龚说都不是，她拍了拍身旁的女式摩托车，说是自己骑车来的。见我露出惊讶的表情，阿龚解释说不久前买的，还学会了骑车，现在可以自己坐摩托车上街了。我很惊喜，从未想过老实巴交的阿龚也会开摩托车了，在我的印象里，阿龚一直是赶着马儿行走在山林间的传统农村妇女。

阿龚说她还换了新的智能手机，家里也装上了网络。这又让我惊讶。我很难把当初那个话都不怎么敢说的腼腆女子，与如今这般生气蓬勃的阿龚画上等号。还没等我缓过来，阿龚又说，自己从老家骑摩托车到里湖街，大约需要四十分钟，挺方便的，不像以前，要走大半个小时到村部，然后等车，车次也不多，每次都得等许久。看着阿龚发红而生动的鼻尖，我难掩兴奋的心情，阿龚已经慢慢融入了新的时代，融入了新的生活，不再是那个每天只会默默劳作的妇人了。

我问阿龚，有了智能手机和网络，也会使用微信了吗？阿龚不好意思地笑笑说，这个还不会。我拉着阿龚走到乡政府对面的广场，在凉亭里紧挨着坐下，我把阿龚的手机拿到手里，帮她下载安装了微信，然后加她微信好友，又帮她加了她大女儿的微信，再手把手地教阿龚使用微信视频通话、语音通话和语音留言功能。

阿龚忙完土地上的事，闲暇时就走纱、织布、染布，做传统白裤瑶服饰。有时去阿龚家，就会遇到阿龚坐在半开的门里，匍匐着身子在一块白色的方布上绘制服饰图案。她身旁的地上，放置着一盆炭火，炭火上面架着一口残缺的铁锅，铁锅里装着清亮的汁液。阿龚告诉我，那是粘膏汁与牛油混合熬制而成的汁液。阿龚用沾染了蓝淀的深蓝色的手握住一柄三角形的小刀片，粘住带着温度的粘膏汁，一点一点地在白布块上绘制精美的田字形图案，那是白裤瑶两片式褂衣背心上的图案。

瑶族服饰技艺是2006年被列入国家级非物质文化遗产名录的，几乎每个白裤瑶女子都会制作，她们从小就跟随母亲或奶奶学习瑶服制作，手艺好的人制作的瑶服一套能卖到一万多元。

我蹲在阿龚身旁，看着她气定神闲地绘图。关于白裤瑶背心的图案，相传是瑶王印，是白裤瑶人千百年来，为了铭记瑶王印被土司设计所夺，族人被迫背井离乡，丢失良田屋舍，搬到深山老林、高山之巅居住的惨痛教训。