Seiziq gou dwg youq gij heiqrang laeuj goengda caeuq ndaw nda daxdaiq maj hung. Caeuq doih doengz dangq mbouj doengz, boux bang gou doekfag haenx, mbouj dwg canghyw husw ndaw yihyen, dwg bouxhenzranz daxdaiq.
Seizde, ngoenzyawhseng gaenq gvaqbae song cou lo, daxmeh lij caengz raen seng. Daxdaiq siengj caenh banhfap, ra aen ci vaiz ndeu ciep daxmeh dauq ranz. Hoeng, ngamq haeuj ranz mbouj nanz, gou couh doenghyedyed yaek okciuh. Saeh gaenjlaenxlaenx, daxdaiq couh cingj mehbuz ranznden miz ciepseng gingniemh haenx daeuj bang ciepseng. Goengda bang mbouj ndaej gijmaz, youq ndaw ranz ndwn naengh mbouj onj, yaepyet byaij bae byaij dauq, yaepyet dawz cenjlaeuj gwnz daiz hwnjdaeuj ndoet geij gaemz dingh sim. Caj gou daejnga’nga doekfag, goengda gaenq gwn ndaej najhoengz liux lo.
Daxmeh naeuz, aen gyanghaet haenx, goengda naj hai bahlinz, umj gou mbouj sij cuengq fwngz. Daihgya youh lau goengda mbouj haeujsim lwt fwngz gou deng doek, youh lau gou deng heiqlaeuj cad dawz. Ngeix mbouj daengz, goengda gan fiz, hoeng de byaij ndaej maenh, umj gou youq bakdou baebae dauqdauq, raen vunz youq lij gyae dem couh hemq lo, hawj vunz daeuj yawj lanvaihseng de. Gou ne mbouj daej mbouj nauh, youq ndaw rungj de seiz mbouj seiz ajrumz, loengh dwk goengda riuhehe, caenhrox naeuz: “Aen bak neix ha, hung, lumj gou liux.”
Daj seizhaenx hwnj, mboujlwnh dwg hwnj bya guhhong, bae reih dajndaem, roxnaeuz dwg guh hongranz, cunz beixnuengx, goengda daxdaiq cungj aemq gou youq gwnz ndang. Gou lumj aenbya ne yied ngoenz yied sang, diuzhwet songde yied ngoenz yied goz.
Youq Guengjsae miz bya couh miz fwen, miz fwen couh miz laeuj. Goengda daxdaiq haemh le ciengzseiz umj gou youq henz gumzfeiz caeuq vunz humx loz eu fwen, yiengh le gou lij caengz gangjvah baenz gawq dem, angq rox yiyi yetyet ciengq ok gij sing fwen lo. Miz baez ndeu goengda daiq gou okrog, cuengq gou youq haenznaz, de doq guhhong doq dingq gou youq gizde yiyi yaya ciengq fwen. Nyaengq yaep ndeu, de baez yawj dauqlaeng, vunz gou mbouj raen lo, hoeng lij ndaejnyi sing. De doq ra gvaqdaeuj, cij raen gou doek roengz laj haenznaz bae lo, ninz youq gwnz naez ciengqoo. Seizde goengda riu ndaej maez bae, baez ma ranz raen vunz couh naeuz gij saeh neix, daihgya couh gaen dwk haenh, naeuz lwg ranz mwngz caen lumj mwngz lo, mbatlaeng eu fwen ak dingh lo. Goengda riuvauvau, angqfaengfaeng haeuj ranz youh lienz gwn geij gaemz laeuj.
Goengda dwg bowx canghfwen okmingz ndeu, ndaw mbanj rog mbanj mbouj miz vunz mbouj rox gij mingzdaeuz de, ndawde de eu “baizgen” ceiq maenh. “Baizgen” dwg cungj fwen riuzcienz youq dieg Bouxcuengh ndawde cungj ndeu. Caeuq fwen wnq mbouj doengz, “baizgen” mbouj hanhdingh hingzsik, lumj gij seiraez lwnh goj lai di, cijaeu mwngz ndaej bien swz, couh ndaej ciengq mbouj daengx. Seizde goengda dang gvaq dangjcihbu suhgi ndaw mbanj, daengz cieng daengz ciet, daegbied dwg seiz aeu senhconz gij cwngcwz aendangj, goengda couh haeuj mbanj bae ciengq “baizgen”, gij cwngcwz cawjcieng、gvidingh ndaw mbanj、minzsug fungcingz daengj, de cungj bien baenz “baizgen”, yungh singfwen cienz gij siusik ndei rogbya haeuj mbanj hung mbanj iq bae.
Youq aen nienzdaih haemzhoj haenx, siengj comz vunz hwnjdaeuj liux gig nanz. Guengjsae bya lai reih noix, ranz mbouj caengz rongh vunz couh ok dou, bae gij reihnaz lingzsanq haenx dajndaem, mbangjseiz gaiq reih neix caeuq gaiq reih haenx yaek byaij geij leix roen, bin gvaq geij goengq bya. Daengz haemh sou hong dauqma, baez haeuj ranz, geij boux lwgnyez dungx iek yaek gwn. Cawjhaeux、saegbuh、dajfong、gueng doihduz daengj, nyaengqfoedfoed, hoeng cungj gungz- ndangndang.
Fwen caeuq laeuj, seizde dwg gij doxgaiq gaijmbwq ceiq ndei de. Gan naeuz eu fwen mbouj hanh dieg, hoeng youq ndaw doengh, couhsuenq luegbya raemxgaenj deng mwngz ciengq dwk saenzndednded bae, hix dwg “fwen sang ndi vunz caeuq”. Yienghneix le, danghnaeuz ndaejnyi ngoenzlawz goengda yaek daeuj ciengq “baizgen”, vunzlai couh itdingh vaiq sou hong dauq ranz, dawz daengq doxcomz hah dieg, daengj goengda hai bak. Mbangj boux aenmbanj liz ndaej gyae rox gij saeh neix le, doq dingz ngoenz hong ndeu, bin bya gvaq dah daeuj neix. Seiz ceiq caez, goengda diuz “baizgen” ndeu eu baenz aen lai cung, hoz hep liux, vunz lij yinx dem, mbouj siengj sanq bae. Daengz gij saeh goengda nyaengq sat le, gyoengqvunz cix bae iu goengda haeuj ranz gangjgoj, aeu lai cungj hingzsik eu fwen, baezdi lwnh’ok gij ngeizvaeg cwngcwz roxnaeuz gij hojnanz ndaw ndwenngoenz. Daengz seizneix, goengda couh gej aen huzraemx bingyungh gwnz hwet, raix laeuj okdaeuj, caeuq vunz dawz cenj doiq ciengq. Aensim couh yienghneix yied ciengq yied ndat, faenh cingz ndeu couh yienghneix yied ciengq yied naek.
Doengh gij saeh hoengh daxmeh naeuz neix, gou mbouj caengz raen gvaq. Aenvih daj gou geiqsaeh hwnj, goengda youq ndaw sim gou cix dwg boux goenggeq geizheih haengj gwnlaeuj ndeu sat lo.
Caeuq daxdaiq ngoenzngoenz nyaengq dwk mbouj raen vunz mbouj doengz, goengda laemxseiz ndaem di byaek, cuengq di vaiz, roxnaeuz youq bakmbanj loengh di naz, youq laeng suen raed nyemak, dingzlai de cungj dwg naengh henz gumzfeiz gwn laeuj, miz laeuj mbouj miz byaek caemh ndaej naengh ngoenz ndeu, doengh hix mbouj doengh.
Seiz goengda gwn laeuj ndeiriu lai. Bajbak nem bakcenj, aencenj menhmenh ngeng hwnjbae, daengz laeuj dep daengz saibak, couh nyep bak sup laeuj, fatok gij sing hung “getget”, hoeng, saedsaeh de baezbaez cij gwn di ndeu, sat le couh rimhoz cimz bak, cimz gij rang de.
Gou ciengzseiz caeuq goengda gangjriu, naeuz de youh “getget” lo roxnaeuz heuh goengda guh “goenggetget”. Goengda hix mbouj hozgaek, riuhehe han gou, “dwg lo, goenggetget youh getget lobw.”
Goengda boux gyaez gwn laeuj neix caemh rox yw di bingh bw, aeu diuz mae ndeu couh ciemz ok diuzheujcij gou, lij rox aeu diuz cimngaenz saeq raez haenx bang vunzmbanj yw hwet baeg ga in. Ceiq hawj gou doeksaet danqhaenh dwg goengda rox saw, de rox yawj saw doeg bauqceij, gij gojgaeq ndaw dungx de gangj mbouj rox liux. Goengda naeuz gou nyi, miz duz lingz ndeu hwnj mbwn bae caeg makdauz, gwn laeuj lai le couh gyauxluenh denhgungh, caiq caeuq gou naeuz miz ndaek vunz maengh ndeu gwn le cibbet vanj laeuj, hwnj bya bae moeb dai duz guk laux ndeu. Gou dingq dwk riugekgek, cam goengda vihmaz bouxwnq gwn laeuj sat baenzlai ak, de lij dwg bouxdajndaem ne?
Goengda doq dinghcub, raemxda giengz- cancan. Gvaqlaeng de laxlax aen’gyaeuj gou, sing caem naeuz, mwngz lij iq, mwngz mbouj rox…… Gangj sat, de danq gaemz heiq raezraez ndeu, caiq gag naengh youq henz gumzfeiz, ndingq cenj laeuj ndeu, dinghnini cimz le youh cimz.
Laeuj baenzlai ndei gwn ha? Gou gwn gvaq, mingzmingz hoj gwn raixcaix.
Ngoenzde, gou caeuq doih hwnj bya raemj liu, caiq guhcaemz baenz ngoenz, caj gou “hodgek hodgek” rap song rap fwnz daengz ranz, baez haeuj ranz couh raen gwnz daiz miz buenq boi raemx, gou gaem hwnjdaeuj doq ndoet roengzbae.
Gij raemx neix baenzlawz heiq mbouj doengz ni…… Mbouj caj gou roxnyinh, henzrwz sing ndeu hemq: “Lwg ha, gaej gwn, dwg laeuj la!” Gou fwt nyeux gyaeuj, yaepyet couh moengzloengz mangxlangh, ninz fiz lo.
Gwn laeuj fiz caen mbouj ndeisouh, daengz ngoenz daihngeih gou hwnq le lij ngaenghngi’ngi, ngunhdwddwd. Vihmaz vunzhung haengj doengh gijneix, gou mbouj roxyiuj, hoeng gijneix cix mbouj gaz gou gaenhangx goengda ngauz laeuj.
Seizde, ndaw mbanj gaenq faen le reihnaz, moix bi soucingz gyau goengliengz le, gak ranz caiq mbaet gwn mbaet yungh di, cungj ndaej lw di haeux ndeu guh lingh yiengh. Yienghneix moix bi cousou gvaq le, goengda couh youq ngoenz mbwn gvengq, dak haeux youq gwnz diegdangz bakdou, doengzseiz giva aeu gij haeux neix ma guh gijmaz.
Goengda baeznaengz dawz fag baz ndeu, loh din caij gwnz haeux henjrwd haenx, doq baz doq caeuq gou naeuz, mbiengj neix guh gwn, mbiengj neix soengq vunz, lij miz mbiengj iq dem ne de yaek louz ma guh laeuj.
Haeux moq mbouj ndaej dop aeu daeuj guh laeuj, aeu dak ndwen baj song ndwen gonq, ndi laeuj couh bienq soemj. Hoeng, aeu haeuxgaeuq ne cix ngaih aenvih romcuengq mbouj ndei, haengj fatmwt bienq heiq. Haeux bonjlaiz mbouj gaeuq lo, gij laeuj guh okdaeuj engqgya raen dij, yiengh le goengda cungj dwg haeujsim riri. Caj de dawz gij haeux moq dak ndei haenx cawj cug, mbe ok daeuj langh rumz, caiq boen laeujyw guh baenz ndwqlaeuj, cuengq ndaw cung saek song ndwen, hai aencung raen heiqrang le, couh daengz seiz de daih sawj dinfwngz lo.
Aeu vunz ngauz laeuj dwg gienh saeh gwnrengz youh nanzni ndeu. Ngauz laeuj gaxgonq, goengda couh swiq seuq song aen rek caeuq aencaengq, aen rek ndeu gak youq gwnz feiz cawj ndwqlaeuj, ndaw gyang cuengq caengq, gwnz dingj caiq cuengq aen rek ndeu coux raemxsaw, seiz cawj itmienh aeu yawj feiz, itmienh ndau gij ndwqlaeuj lau nem rek, itmienh lij haeujsim gij dohraeuj raemx ndaw rek gwnz dingj, danghnaeuz gij raemx gwnzde ndat lo, couh doq daek okbae, vuenh raemxcaep. Yienghneix, goengda ngauz mbat laeuj ndeu, cungj dwg nyaengqfofo, seiz mbouj seiz caiq bae daxhongh dwk raemxcingj daeuj vuenh.
(1)