第十四期
原文:
杨靖宇,原名马尚德,1905年生于河南省确山县一个农民家庭。学生时代积极投身反帝爱国运动。1927年加入中国共产党。大革命失败后,组织确山起义,任农民革命军总指挥。1928年后,在河南、东北等地从事秘密革命工作。1929年春任中共抚顺特别支部书记,领导工人运动。杨靖宇先后5次被捕入狱,屡受酷刑,但坚贞不屈。
1931年“九一八”事变后,他任中共哈尔滨市委书记兼满洲省委军委代理书记。1932年秋被派往南满,组建中国工农红军第三十二军南满游击队,任政治委员,创建了以磐石红石砬子为中心的游击根据地。1933年9月任东北人民革命军第一军第一独立师师长兼政治委员。1934年4月联合17支抗日武装成立抗日联合军总指挥部,任总指挥。后任东北抗日联军第一军军长兼政治委员、东北抗日联军第一路军总司令兼政治委员。
在极其恶劣的条件下,在数倍于己的敌人前,杨靖宇冒着零下40摄氏度的严寒,发出这样的誓言:“一个忠实的共产党员,为民族解放事业,头颅不惜抛掉,鲜血可以喷洒,而忠贞不贰的意志是不可动摇的,最后胜利的决心是坚定的。”
1939年,在东南满地区秋冬季反“讨伐”作战中,他与魏拯民等指挥部队化整为零、分散游击,自己率警卫旅转战于吉林濛江一带,最后只身与敌周旋5昼夜。1940年2月23日,在濛江三道崴子,杨靖宇壮烈牺牲,年仅35岁。牺牲时,他的胃里全是枯草、树皮、棉絮,没有一粒粮食。
——共产党员网《抗日英雄 | 铁血将军杨靖宇:铮铮铁骨铸忠魂》(节选)
译文:
It
Yangz Cingyij,cohnduj heuh Maj Sangdwz,1905 nienz doekseng youq aen ranz vunz nungzminz Hoznanz Swngj Gozsanh Yen. Mwh lij hagseng couh haengj caeuqfaenh yiengh yindung fanj di gyaez guek. 1927 nienz gyahaeuj Cunghgoz Gungcanjdangj. Dagwzming guh saw le,iuguh baez Gijyi Gozsanh,de dang boux cungjcijveih Nungzminz Gwzmingginh. 1928 nienz gvaqlaeng,youq Hoznanz、Doengbaek dem dieg wnq guh gij mimiz gwzming. 1929 nienz seizcin dang Cunghgung Fujsun Daegbied Cihbu bouxsuhgi,lingjdauj gunghyinz yindung. Yangz Cingyij gonqlaeng 5 baez deng gaeb haeuj lauz,souhcaenh nyoegnyamx,hoeng de mbouj lau saek di.
1931 nienz baez Saehbienq “Gouj It Bet” gvaqlaeng,de dang Cunghgung Hah’wjbinh boux siveij suhgi giem Manjcouh Swngjveij Ginhveij boux daihleix suhgi. 1932 nienz seizcou deng baij daengz Nanzmanj,gyoebguh aen Youzgizdui Nanzmanj Daih Samcib Ngeih Ginh Cunghgoz Gunghnungz Hungzginh,dang boux cwngci veijyenz,youq rangh diegbya Banzsiz Hungzsiz Lazswj laebhwnj le youzgiz gwnhgidi. 1933 nienz 9 nyied dang Dunghbwz Yinzminz Gwzmingginh Daih’it Ginh Daih’it Duzlizswh bouxswhcangj giem cwngci veijyenz. 1934 nienz 4 nyied caeuq 17 nga beixnuengx gang Yiz doxgyoeb laebbaenz Gang Yiz Lenzhozginh Cungjcijveihbu,dang boux cungjcijveih. Doeklaeng dang Dunghbwz Gang Yiz Lenzginh Daih’it Ginh bouxginhcangj giem cwngci veijyenz、Dunghbwz Gang Yiz Lenzginh Daih’it Lu Ginh boux cungjswhling giem cwngci veijyenz.
Dangseiz vanzging yaez dangqmaz, caiqgya bingcaeg lai raeuz baenzraeuh,Yangz Cingyij mbouj lau saek di, dingj gij nitgyoet daemx ndok dauqlaj lingzya 40 doh,cigsoh byotbyangq mieng naeuz:“Gou dwg boux gungcanjdangjyenz ndeu,vih gaijfang Cungguek,gyaeuj goj doek,mingh goj dai,hoeng fouqgoet gou ndongj,baenzbaenz hoenx daengz daej,raeuz itdingh ndaej hingz. ”
1939 nienz,mwh youq rangh Dunghnanzmanj hoenx ciengz cou doeng fanj “humxdwk”,Yangz Cingyij caeuq Vei Cwngzminz dawz bingdoih cekcak liux,faen bae daj youzgiz,bonjfaenh caenh gag daiq aen gingjveilij hoedheux rangh Gizlinz Mungzgyangh,hoenx bae hoenx ma dan lw de bouxdog,hoeng de ngangz ndaej dawz gyoengq bingcaeg baenqbangh baenz haj hwnz haj ngoenz. 1940 nienz 2 nyied 23 hauh,youq Mungzgyangh Sanh Dau Vaizswj,Yangz Cingyij deng bingcaeg gaj dai,mwhde cij ngamq 35 bi. Engq hawj vunz ceiq simsenz de dwg,de dai le gyoengq caeggeq buq dungx de yawj,ndaw dungx lenghlengh nywjro、naengfaex caeuq faiqyungz,daiq naed haeux ndeu cungj mbouj raen miz.
(南宁市武鸣区:李炳群 Lij Bingjginz)
Ngeih
Yangz Cingyij, yienzlaiz heuhguh Maj Sangdwz, 1905 nienz okseng youq Hoznanz Swngj Gozsanh Yen aen gyadingz bouxguhnaz ndeu. Hagseng seizdaih couh cikgig camgya gij yindung fanj di gyaez guek. 1927 nienz gyahaeuj Cunghgoz Gung- canjdangj. Dagwzming saetbaih le, de cujciz Gozsanh Gijyi, dang cungjcijveih Nungzminz Gwzming- ginh. 1928 nienz le, youq Hoznanz、Dunghbwz daengj dieg guh mimiz gwzming gunghcoz. 1929 nienz seizcin dang Cunghgung Fujsun Daegbied Cihbu suhgi, lingjdauj gunghyinz yindung. Yangz Cingyij gonqlaeng deng gaemh haeuj lauz bae 5 baez, baezbaez cungj deng hingznaek, hoeng de cungj mbouj lau dai, giendingh mbouj fug.
1931 nienz “Gouj It Bet” Saehbienq gvaqlaeng, de dang Cunghgung Hah’wjbinh Siveij suhgi giem Manjcouh Swngjveij Ginhveij daihleix suhgi. 1932 nienz seizcou deng baij bae Nanzmanj, cujciz laebbaenz Cunghgoz Gunghnungz Hungzginh Daih Samcib Ngeih Ginh Nanzmanj Youzgizdui, nyimh cwngci veijyenz, cauhlaeb le gij youzgiz gwnhgidi dawz Banzsiz Hungzsiz Lazswj guh cungsim haenx. 1933 nienz 9 nyied nyimh Dunghbwz Yinzminz Gwzmingginh Daih’it Ginh Daih’it Duzlizswh swhcangj giem cwngci veijyenz. 1934 nienz 4 nyied lienzhab 17 aen gang Yiz vujcangh laebbaenz Gang Yiz Lenzhozginh Cungjcijveihbu, dang cungjcijveih. Doeklaeng dang Dunghbwz Gang Yiz Lenzginh Daih’it Ginh ginhcangj giem cwngci veijyenz、Dunghbwz Gang Yiz Lenzginh Daih’it Lu Ginh cungjswhling giem cwngci veijyenz.
Youq gij diuzgen gig yakrwix haenx, youq baihnaj gyoengq vunzdig lai gvaq de swhgeij geij boix haenx, Yangz Cingyij dingj gij nitsisi lingzya 40 doh haenx, fatok gij vahmieng neix:“Boux gungcanj- dangjyenz cungcig ndeu, vih minzcuz gaijfang saehnieb, gyaeuj ndaej doek, lwed ndaej lae, hoeng gij eiqceiq cungsim mbouj bienq haenx mbouj ndaej doenghngauz, doeklaeng aen gietsim ndaej hingz neix giendingh mbouj bienq.”
1939 nienz, youq Dungh- nanzmanj digih seizcou seizdoeng fanj “dwkhoenx” candou ndawde, de caeuq Vei Cwngzminz daengj cijveih budui vaq baenz lingz、faensanq youzgiz, de swhgeij daiqlingx gingjveilij youq rangh Gizlinz Mungzgyangh hoenxdig, doeklaeng cij lw de boux vunz ndeu caeuq vunzdig candou haj hwnz haj ngoenz. 1940 nienz 2 nyied 23 hauh, youq Mungzgyangh Sanh Dau Vaizswj gizde, Yangz Cingyij vutmingh, ngamq ndaej 35 bi. Vutmingh seiz, ndaw dungx de cungj dwg nywjro、naengfaex、faiq- mienz, mbouj miz saek naed haeux.
(南宁市上林县:覃悦/Cinz Yez)
Sam
Yangz Cingyij, yienzlaiz aen coh de heuhguh Maj Sangdwz, 1905 nienz youq Hoznanz Swngj Gozsanh Yen aen ranz nungzminz he okseng. Youq mwh doegsaw seizdaih gaenxmaenx gyahaeuj fanj di ai goz yindung. 1927 nienz gyahaeuj Cungguek Gungcanjdangj. Daih Gwzming saetbaih gvaqlaeng, cujciz Gozsanh Gijyi, dang Nungzminz Gwzmingginh cungjcijveih. 1928 nienz gvaqlaeng, youq Hoznanz、Dunghbwz daengj dieg cienmonz caeg guh hong gwzming. 1929 nienz seizcin de dang Cunghgung Fujsun Daegbied Cihbu suhgi, lingjdauj gunghyinz guh gwzming yindung. Yangz Cingyij gonqlaeng deng vunzdig gaemh haeuj lauz bae gyaeng haj baez, baez doek baez deng hingznaek, hoeng vihliux guh gwzming de lij dwg youq baihnaj vunzdig mbouj lau dai hix mbouj fug ngaem gyaeuj saek di.
1931 nienz “Gouj It Bet” Saehbienq gvaqlaeng le, de youh dang Cunghgung Hah- wjbinh Siveij suhgi giem Manjcouh Swngjveij Ginhveij daihleix suhgi. 1932 nienz seizcou deng baij bae Nanzmanj, laebguh Cunghgoz Gunghnungz Hungzginh Daih Ngeihcib Sam Ginh Nanzmanj Youzgizdui, de dang cwngci veijyenz, laebbaenz aen dieg youzgiz gaengawq aeu Banzsiz Hungzsiz Lazswj daeuj guh cungsim ndeu. 1933 nienz 9 nyied de dang Dunghbwz Yinzminz Gwzmingginh Daih’it Ginh Daih’it Duzlizswh swhcangj giem cwngci veijyenz. 1934 nienz 4 nyied lienzhab cibcaet aen dingjhoenx Yizbwnj vujcangh cujciz laebbaenz Dingjhoenx Lienzhab Cungjcijveihbu, de dang cungjcijveih. Gvaqlaeng de youh dang Dunghbwz Gang Yiz Lenzginh Daih- it Ginh gihcangj giem cwngci veijyenz 、Dunghbwz Gang Yiz Lenzginh Daih’it Lu Ginh cungjswhling giem cwngci veijyenz .
Youq gij diuzgen yakrwix raixcaix laj de, youq mwh vunzdig beij swhgeij lai soq boix baihnaj, seiznit, dienheiq doekroengz daengz lingzya seiqcib doh, nitsisi, nit dwk vunz fwngz yaek goenq bae. Yangz Cingyij mauh nit gangj vahmieng yienghneix naeuz:“Boux gungcanjdangjyenz cungcig ndeu, vih minzcuz gaijfang saehnieb, mbouj lau gyaeuj doek, lwed ndaej byoq, hoeng gij cungsim gangj it mbouj ngeih aen ceiqheiq neix baenzlawz cungj mbouj ndaej doengh, doeklaeng ndaej hingz aen gietsim neix hix dwg giendingh mbouj bienq.”
1939 nienz, youq Dunghnanzmanj digih seizcou gap seiznit fanj “daujfaz” doxhoenx ndawde, de caeuq Vei Cwngzminz daengj vunz cijveih budui bienq cingj baenz lingz 、faensanq daj youzgiz, gag daiq gingjveilij youq Gizlinz Mungzgyangh rangh de doxbaenq, riengz vunzdig hoenxciengq, daengz doeklaeng gag bouxdog caeuq vunzdig baenqcienq haj hwnz haj ngoenz. 1940 nienz 2 nyied 23 hauh, youq Mungzgyangh Sanh Dau Vaizswj, Yangz Cingyij vih guekgya vih lwgminz caeuq vunzdig doxhoenx vutmingh lo, bihaenx de ngamq ndaej samcib haj bi. Vutmingh seizhaenx, ndaw dungx de cienzbouh dwg nywj dai 、faiqyungz, mbouj raen miz saek naed haeux.
(平果市:黄启维/Vangz Gijveiz )
(7)