Duzcwz aeu seizseiz gueng nywj, hoeng “cwzdiet” yaek yungh seiz cij gya saek di giyouz; duzcwz cae reih byaij baez ndeu cij hai ndaej rongh reih ndeu, hoeng “cwzdiet” cang bet baiz dauhben, byaij baez ndeu ndaej hai bet rongh reih, dohgvangq ndaej daengz mij ngeih, mbouj rox lai vaiq bae geijlai boix. Caemhcaiq, aen “cwzdiet” iq neix lienz lwgnyez gouj bi cib bi hix rox yungh, daeglan gou ngamq doeg seiq nienzgaep haenx couh ndaej gaem aen “cwzdiet” neix cae reih riengjret. Gyoengq beixnuengx cungj naeuz: Lij dwg aen “cwzdiet” seizdaih moq neix beij duzcwz iem gaxgonq ak. Caj Nuengxcaet gya giyouz hawj “cwzdiet”, gou hix sawq aeu daeuj cae baez ndeu, de caeuq haidoengh giceh loq mizdi doxlumj, ciuq Nuengxcaet gyauq bae guh, sawq le geij boek, menhmenh couh mizdi suglienh lo. Doeklaeng caeuq Nuengxcaet doxlwnz cae, yaepyet gaiq reih song sam faen gvangq neix couh fan cae song baez lo, doengh ndaek namh gaxgonq youh hawq youh ndongj haenx, bienq baenz gyoh baenz gyoh namh iq mboengsanq, aeu faggvak baez gvak couh ndaej ndaem haeuxyangz. Gou danqheiq seizneix lajmbanj guh hongreih hongnaz beij gaxgonq vaiq lai lo, gou engq danqheiq, gyoengq beixnuengx ranzmbanj cungj rox yungh “seizdaih moq” aen swz cwngci neix lo.

Cae reih ndei le, cuengq ce song ngoenz, dou couh hainduj ndaem haeuxyangz. Cawzliux song gaiq diegbingz gou riengz fan cae, doengh gaiq reih wnq yaek aeu doek cehhaeuxyangz haenx, dou hix cungj ndaem haeuxyangz liux lo. Gou youh doeksaet yawjraen, seizneix cehhaeuxyangz cungj dwg saeklamz, roxnyinh gig geizheih. Nuengxcaet naeuz neix dwg ginggvaq aen gunghswh haeuxceh genjniemh, lij youq caengzrog duz yw fuengz non, gangj daengz gij saeklamz byuk cehhaeuxyangz, dwg roengz yw liux bienq saek roxnaeuz cix vihliux duz hawj de ndeiyawj, dou cix mbouj rox lo. Gijneix caeuq gij cehhaeuxyangz gou lij iq ndaem haenx gaenq mbouj doengz lo, gou noix raen lai gvaiq. Ndaem haeuxyangz liux, ciuq gij mbwnheiq ngoenznaengz, mbouj nanz haengjdingh couh yaek doek fwn, caj gij reih ndaem roengz haeuxyangz neix cungj ndaej fwn nyinh, gij cehhaeuxyangz youq ndaw namh mboengmbwt haenx couh daj ndaw namh con okdaeuj, maj ok gij nyez oiq heuseuseu, caiq gvaq geij ndwen dem, Mbanjlinzyi couh bienqbaenz benq diegreih haeuxyangz heuswdswd ndeu. Caj daengz mwhhaenx, daekdaeq couh yaek youq ndaw reih haeuxyangz swenjgitgit, ronghrib hix yaek youq gwnz ganj gohaeuxyangz sangvid mwncup mbin bae mbin dauq, gij rongh lwenqmyanz haenx ndaej ciuqrongh daengx aen mbanj caeuq gyoengq beixnuengx ranzmbanj gaenxguh dwgrengz haenx, ciuqrongh gij ndwenngoenz lai sou ndaej haeux hawj vunzlai vuenyungz haenx.

Haj

Ma daengz ranzmbanj guh hong song ndwen lai, lij roeb daengz gienh saeh hab dwen ndeu. Miz ngoenz ndeu, ndaw mbanj sawqmwh miz song bouxcoz daeuj daengz, sohsoh byaij daengz ranz dou, gangjgoj le, rox gyoengqde dwg yienh cwngfuj caeuq canzlenz doengh aen bouhmonz neix baij daeuj, gij hong gyoengqde dwg daeuj yawj daeglan daeuz gou dengsieng ndangcanz haenx, lij bang de daeqgyaeuj, bang saeg buh, cam de saedceij gvaq ndaej baenzlawz yiengh, dangqnaj miz gijmaz gunnanz, lij bang caz boux canghyw mizmingz youq Sinhcin Dayoz Vaznanz Yihyen, lumj daeglan daeuz dengsieng baenzneix ndaej mbouj ndaej yw ndei. Nuengxcaet caeuq nuengxbawx naeuz saeg buh couh mbouj yungh bang lo, hoeng gyoengqde naeuz yienznaeuz mbouj ndaej ngoenzngoenz daeuj bang, hoeng daeuj baez ndeu couh bang baez ndeu ba. Gou cam gyoengqde, dwg mbouj dwg ciengzseiz daeuj, gyoengqde naeuz gek mboengq ndeu couh daeuj. Yawj daeglan daeuz le, gyoengqde lienz ngaiz hix mbouj gwn, naeuz lij yaek ganj bae yawjyawj bouxwnq. Neix youh hawj gou danqheiq baez ndeu, seizneix gij hong ik doh vunzlai caen guh ndaej daengz dieg lo.

Song ndwen lai neix guh hong, gou rox Nuengxcaet gyoengqde ngoenznaengz guh gij hong ciengx yiengz、aeu fwnz、ciengx mou、nienj swzliu mou、cae reih、ndaem haeuxyangz, mizseiz lij yaek gai yiengz gai mou, seizneix gyoengqde youh hainduj ndaem gosangh ciengx nonsei, lij dajsuenq dajcang ranz, lingh gaijndei gij doxgaiq ndwenngoenz yungh de. Dangyienz bingzciengz lij ra aeu seizhoengq son lwg ganq lwg, coi gyoengqde nyinhcaen doegsaw, guh cozyez, maqmuengh coglaeng gauj ndaej daihhag. Ndigah doengh gij hong neix wnggai dwg gyoengqde bi daengz haemh fanfoek guh mbouj rox liux. Song ndwen neix youq ranz guh hong, doengh gij hongreih hongnaz senqsi yaek lumz haenx, youh lumjnaeuz caiq ngeix hwnjdaeuj. Gou rox, gij saedceij lajmbanj, mbouj miz geijlai doxgaiq ndei gviq, hix mbouj miz geijlai gojgaeq daegbied hwk vunz hawj vunz doeksaet. Gij ndwenngoenz gyoengqde couh lumj gij fwjhaet caeuq hoenz gyanghaemh Mbanjlinzyi, hwnzngoenz mbouj dingz mbinmiegmieg, mizseiz lai noengz di, mizseiz cij dwg mbaeumbengmbeng mbin bae, daih dingzlai seiz cungj dwg caemrikrik. Gij ndwenngoenz daih ciep daih couh dwg baenzneix gvaqdaeuj, couh guhbaenz Mbanjlinzyi iqetet neix gij ciuhvunz gwndaenj mbouj dingz mbouj duenh. Yawj ndaej ok, Nuengxcaet gyoengqde geijlai bi daeuj mbouj dingz roengzrengz, yienznaeuz dwgrengz, hoeng gaenq yied ngoenz yied byaij gyawj cungj saedceij gyoengqde yaek siengj gvaq haenx.

(6 sat)

牛需要时时喂草，而“铁牛”需要时才“喂”点汽油；牛犁地走一次才开一条槽，而“铁牛”装着八排刀片，走一次可开八条槽，宽度达到一米二，效率高了不知多少倍。而且，这小“铁牛”连九岁十岁的小孩也会操作，我那才读四年级的小侄子就运用自如地操控这部“铁牛”犁过地。乡亲们都说：还是新时代的“铁牛”比以前的大阉牛强。待到七弟给“铁牛”加好汽油，我也试玩了一把，它跟启动汽车的感觉有点相似，按照七弟教的操作要领，试了几轮，慢慢地也有些熟练了。最后跟七弟轮流着操作，转眼就把这块二三分宽的地块翻犁了两遍，那些原先干硬的土块变成了松散的颗粒状，锄头随手一扒拉就可以种上玉米。我在感叹现在农村劳作效率大大提高的同时，还更加感叹，乡亲们都知道运用“新时代”这个政治词语了。

犁好地，放上两天，我们就开始播种玉米。除了我参加翻犁的这块平地，其他需要播种玉米的地块，我们也全部种上了玉米。我又惊讶地发现，现在的玉米种子都是蓝色的，感到很奇怪。七弟说这是经过种子公司检验过，并在外层用上了防虫的药物，至于这外壳的蓝色到底是药物的作用还是为了好看而涂上的，我们就不知道了。这跟我小时候种的玉米种子已有很大的区别，都让我有点少见多怪了。种完玉米，按照每年的天气情况，不久肯定会有雨下来，待到这些种上了玉米的地块都得到春雨的滋润，埋在松软土地里的玉米种子就会破土而出，长出尖尖而葱绿的新芽，再过几个月，林玉屯就会变成绿油油的一片玉米地。待到那时，蟋蟀就会在玉米地里欢快地鸣叫，萤火虫也会在高大而繁茂的玉米秆间穿梭飞行，那荧光闪闪的光亮可以把这个遍布乡亲们辛勤足迹的山村，照成丰收在望的敞亮日子。

五

回老家参加劳动的两个多月里，还碰到一件值得说一说的事。有一天，屯里突然来了两个年轻人，径直走进我们家里，经过交谈，知道他们是县民政和残联等部门安排来的，任务是来看看我那个受过伤变成残疾的大侄子，还帮他理发，帮洗衣服，询问生活过得怎样，目前有什么具体困难，甚至还帮联系咨询深圳大学华南医院的名医，像大侄子这样的伤病能不能医治。七弟和弟媳说衣服就不用麻烦帮洗了，可是他们说虽然不是能天天来帮，但来一次就帮一次吧。我问他们，是不是经常来，他们说隔一段时间都会来的。看完大侄子，他们连饭都没吃，说还要赶去看看其他的人。这又一次让我深深感叹，如今的惠民行动真是做到了家。

这两个多月劳作下来，我知道七弟他们每天的农活就是养羊、打柴火、养猪、碾猪饲料、犁地、耕种玉米，有时还要卖羊卖猪，现在他们又开始种桑养蚕，还计划再把房子改造一下，把各种生活设施再完善完善。当然平时还要腾出时间来教育培养小孩，督促他们认真读书，完成作业，希望将来能考上大学。所有这些应该就是他们一年四季循环往复的日常劳作。这两个多月的家居生活，使早已陌生的农村农事，仿佛又回到我熟悉的记忆里。我知道，农村生活，没有多少高大上的东西，也没有多少值得特别大呼小叫的惊心动魄的故事。他们每家每户的日子就像林玉屯的晨雾和晚烟，日夜不停地流动，有时浓重一些，有时只是轻飘飘的云淡风轻而已，而大多数时候都是安安静静的。一代接着一代的日子就这么走过来，就构成了这个小小的林玉屯生生不息的烟火人生。看得出，七弟他们经过这么多年持续不断的努力，虽然辛苦，但已是越来越接近他们想要的某种生活。

（原标题：《晨曦和晚照这般流淌》，原载《广西文学》，汉文作者：牙韩彰，壮文翻译：王江苗）