第十四期
原文:
1941年5月7日,日军集结十余万重兵,动用百余架飞机、数百门重炮,发动了对中条山的猛攻。东线、北线、西北线友军相继溃退,唯西线寸性奇部如定海神针,死死顶住日军的狂攻。
战至10日正午,寸性奇右腿被炸伤,但他看也不看,只管指挥战斗。在率军冲锋中,他胸部与左肩中弹,腰部负伤,已不能行走。营长李振邦见他伤势很重,请求带兵守护。寸性奇挥手要李振邦等迅速突围,说:“毋以我累。”
13日晨,中条山的炮火撕裂了黎明,寸性奇以重伤之躯,指挥余部冲出胡家峪。后至毛家湾阵地上,又遭日军重重拦截,炮火猛烈,夺路不得。寸性奇左腿被炮弹炸断,血染焦土。深知最后的时刻来临,他拒绝拖累部下,从容自戕,壮烈殉国,将四十六载的生命,献给了中条山的抗日烽火。1942年,寸性奇被当时的国民政府追晋为陆军中将。
早在战云密布的5月初,他已写下给妻子罗树勤的绝笔信:“受命驻防以来,早已将中条山视为殉国之处,自无所惧者。余战死于此,正是军人所应承职责,一生戎马征战,能为国战死,即为余之幸事,可无憾此生矣。”
信中对年近九旬老父的牵挂、对妻儿清贫度日的愧疚,字字锥心,却更衬托出他为国捐躯的决绝:“身后抚恤金悉数捐献国家……吾家本是家徒四壁,汝等度日之难,余何尝不知,然而今日国难未止,汝等惟有艰苦以度日。”——新华每日电讯3版 要闻《寸性奇:为国战死,无憾此生》(节选)
译文:
It
1941 nienz 5 nyied 7 hauh, bing Yizbwnj comz baenz cib lai fanh bing’ak, yungh bak lai gyaq feihgih、geij bak gyaq daihbauq, fatdoengh le doiq Byacunghdiuzsanh haenq gung. Budui raeuz youq mbiengj baihdoeng、baihbaek、baihsaebaek laebdaeb boedbaih, dan dwg gij budui mbiengj baihsae youz Cun Singgiz daiq haenx cix lumj fag cimsaenz dingh haij nei, maenhdwddwd dingjdangj bing Yizbwnj haenq gung.
Hoenx daengz 10 hauh cingq banringz, Cun Singgiz ga’gvaz deng caq sieng, hoeng de yawj cungj mbouj yawj, cij guenj cijveih hoenxciengq. Youq mwh daiq bing cung hoenx, najaek caeuq mbaq baihswix de deng lwgyienz nyingz sieng, gwnz hwet hix deng sieng, gaenq byaij mbouj ndaej lo. Yingzcangj Lij Cinbangh raen de sieng naek lai, cingjgouz daiq bing daeuj henhoh. Cun Singgiz vadfwngz heuh Lij Cinbangh gyoengqde vaiq cung okbae gaej hawj vunzdig humzhoenx, naeuz:“Gaej vih gou boux ndeu nangqdaengz daengxcungq.”
13 hauh haetromh, gij feizbauq Byacunghdiuzsanh sik sanq le buemxsuemj, Cun Singgiz baengh aen ndang sieng naek de, cijveih gij bing lw roengzdaeuj haenx cung ok Lueghuzgyahyi. Doeklaeng bae daengz dieg hoenxciengq Mauzgyahvanh, youh deng bing Yizbwnj caengzcaengz laengz dwk hoenx, feizbauq haenq lai, cung mbouj okbae. Cun Singgiz ga baihswix deng bauq caq raek lo, lwed laenongnong nyumx hoengz le gij namhremj laj ndang. Rox daengz yaek dai lo, de dai hix mbouj nyienh bae nangq gij bing lajfwngz de, couh damhdingh dwk dawz cungq gag nyingz bonjfaenh, mbeilaux youh miz heiqciet dwk vih guekgya vutmingh, dawz diuz mingh seiqcib roek bi de, soengq hawj le gizdieg hoenxciengq Byacunghdiuzsanh dingjhoenx Yizbwnj neix. 1942 nienz, Cun Singgiz ndaej daengz seizde gozminz cwngfuj dauq nyinh guh luzginh cunghcieng.
Caeux youq 5 nyied co seiz yaek hoenxciengq, de gaenq sij fung saenq ciedbit hawj yah de Loz Suginz naeuz:“Ciep daengz minghlingh capfuengz doxdaeuj, senq couh yawj Byacunghdiuzsanh dwg gizdieg gou vih guek vutmingh, dangyienz couh mbouj lau saek di. Gou youq neix hoenx dai, cingq dwg bouxbing wngdang rapdawz gij cizcwz, baenz ciuh vunz daiq bing hoenxciengq, ndaej vih guekgya hoenxciengq dai, couh dwg gij saeh miznaj gou, baenz ciuh vunz caiq mbouj miz maz ienqhoij dem lo. ”
Ndaw saenq gvaqniemh daengz daxboh laux baenz goujcib bi de、doiq lwg yah ndaw ranz haemzhoj gvaq saedceij cix roxnyinh simnden, coenzcoenz senz daengz sim daengz ndok, hoeng cix engq yawj ndaej ok de baenzbaenz cungj aeu vih guekgya vutmingh cungj cingzngeih maenhdingh de:“Gou dai le ndaej daengz gij ngaenz fujsiz haenx cienzbouh gien hawj guekgya……Ranz raeuz bonjlaiz couhdwg ranzhoj, sou gannanz gvaq saedceij, gou mbouj dwg mbouj rox, hoeng, ngoenzneix guekgya hojnanh caengz sat, sou cijmiz lai dwgrengz gvaq saedceij.”
(南宁市武鸣区:滕明新/Dwngz Mingzsinh)
Ngeih
1941 nienz 5 nyied 7 hauh, gyoengq ginhdui Yizbwnj gietgyoengq cib lai fanh bouxbing, yungh bak lai gyaq feihgih、geij bak aen daihbauq, hemqcumcum daeuj hoenx Byacunghdiuzsanh. Bingdoih gyoengqraeuz baihdoeng、baihbaek、baihsaebaek buek gaen buek deng hoenx doiq dauqlaeng, cijmiz aen budui Cun Singgiz youq baihsae onj lumj daetmeh nei, Yizginh baenzlawz hoenx cungj hoenx mbouj roengz.
Hoenx daengz 10 hauh banringz, faj ga- gvaz Cun Singgiz deng caq sieng, hoeng de yawj hix mbouj yawj, haeujsim bae cijveih doxhoenx. Youq mwh daiq bing cung baenaj, bakaek caeuq mbaqswix de deng lwglengz dwk deng, aen hwet de deng sieng, gaenq byaij roen mbouj ndaej. Yingzcangj Lij Cinbangh raen de sieng naek lai, gouz de naeuz yaek daiq bing daeuj hen de. Cun Singgiz vadfwngz heuh Lij Cinbangh caeuq gyoengq bingdoih vaiqdi roemx okbae, naeuz: “Sou gaej you gou.”
13 hauh haetromh, gij singbauq Byacunghdiuzsanh lij yiengj lumj mbwn yaek doemq nei, Cun Singgiz gwnz ndang siengnaek hix mbouj yietnaiq, cijveih gyoengqbing lij lix youq doeklaeng haenx cung ok Huzgyahyi. Doeklaeng daengz gizdieg doxhoenx Mauzgyahvanh, youh deng gyoengqbing Yizbwnj lanz dwk, daihbauq yiengjhumhum, yaek deuzmingh mbouj ndaej. Faj gaswix Cun Singgiz deng daihbauq caq goenq, lwed lae rim gwnz namh. De rox baezneix mbouj baenz mingh gvaq, de lau gik gyoengqbing bae doxhoenx, mbouj hawj gyoengqbing daeuj bang de, gag gaj swhgeij, vih guekgya vutmingh, dawz diuzmingh ngamq seiqcib roek bi de, soengqhawj caeuq Yizbwnj doxhoenx Byacunghdiuzsanh. Bi 1942, gozminz cwngfuj dangseiz swng Cun Singgiz baenz luzginh cunghcieng.
Caeux youq 5 nyied co cingqcaih doxhoenx seiz, de gaenq sij saenqduenh hawj mehyah Loz Suginz: “Daj ciep minghlingh daeuj caphen, caeux couh dawz Byacunghdiuzsanh dangguh gizdieg vih guekgya vutmingh, swhgeij gaenq mbouj lau gijmaz gvaq. Gou youq neix doxhoenx dai, cingq dwg gij cizcwz bouxbing aeu rap hwnjdaeuj haenx, baenzciuh dangbing doxhoenx, ndaej vih guekgya hoenx dai, couhdwg gij saehndei saeh’angq gou, couh mbouj ienq ciuhvunz neix lo.”
Ndaw saenq gvaqniemh daxboh yaek ndaej goujcib bi、najmong mehyah lwgnyez gwnhoj gvaq ndwenngoenz, coenzcoenz coeg sim coeg saej, hoeng engq yawjok gij gietdingh de vih guekcoj cemingh: “Gou dai le gij ngaenz boiz mingh aeu faen he mbouj laeuh dwk gien hawj guekgya……Ranz raeuz dwg hojndingnding, mwngz caeuq vunz ndaw ranz miz donqhaet mbouj miz donqhaemh, gou baenzlawz mbouj rox, hoeng ngoenzneix guekgya cainanh mbouj dingz mbouj duenh, mwngz caeuq vunz ndaw ranz cijndaej gwnhoj gwnhaemz gonq.”
(平果市:余 执/Yiz Ciz)
Sam
Bi 1941 ndwen 5 ngoenz 7, bing Nyaedbonj comz cib lai fanh bing’ak, baijok bak lai aen ruzmbin caeuq geij bak aen daihbauq, haenqmengx gung Ndoicungdiuzsanh. Gij bing baihdoeng、 baihbaek caeuq baihsaebaek raeuz maezmaez muenhmuenh doiqdauq, miz gag gij bouhdoih Conq Singqgeiz baihsae haenx lumj faexmbaenq gaemh haij nei dingj dwk daeux dwk bing Nyaedbonj guengzbag gung daeuj.
Doxhoenx daengz banringz ngoenz 10, ga baihgvaz Conq Singqgeiz deng caq sieng, hoeng de yawj goj yawj mbouj raen, cij guenj sonvix hoenxciengq. Mwh yinx bing bungh hoenx baenaj haenx, aen’aek caeuq aenmbaq baihswix de deng cungq nyingz deng, hwet sieng ok lwed, byaij mbouj ndaej gvaq. Yingzciengj Leix Caenqbang raen de sieng naek lai, cingjgouz yinx bing dawzhen. Conq Singqgeiz vadfwngz heuh Leix Caenqbang gyoengqvunz de cungbyoengq gvaeghumx bing Nyaedbonj riuzriuz, de naeuz: “Gaej naeuz gou baeg, gaej naeuz gou sieng.”
Banhaet ngoenz 13, gij feizbauq Ndoicungdiuzsanh sikdek mbwnmomj, Conq Singqgeiz ndang sieng naek lai, hoeng de sonvix gij bouhdoih lw haenx bungh ok Luegranzhuz(Huzgyayug). Doeklaeng bae daengz dieghoenxciengq Vanranzmauz(Mauzgyavan), youh deng bing Nyaedbonj laengz baez liux baez moq, nyingz bauq haenqmengx, naemj ciengjduet garoen bungh okbae mbouj ndaej. Diuzga baihswix Conq Singqgeiz deng yienzbauq caq raek, lwed nyumx dumz namhremj liux. De roxndeq mwh gietdingh doxhoenx sawhingz haenx ma daengz gvaq, cix mbouj ngah daznangq lajfwngz, soeng’yungz gag gaj daimingh, dawz gij mingh seiqcib roek bi de soengq hawj baez hoenxciengq Nyaedbonj Ndoicungdiuzsanh haenx. Bi 1942, Conq Singqgeiz deng cingqfouj guekmaenz seizde swng de baenz Cungciengh Loeggun mwh de daimingh gvaqlaeng.
Caeux youq ndawco ndwen 5, seiz hoenxciengq deihdeih haenx, de gaenq raiz ndei gij saenq codbit soengq hawj yah de Loz Sawhgaenx, de raiz naeuz: “Ciep minghlingh capsouj doxdaeuj, senq dawz Ndoicungdiuzsanh yawj guh giz vih guek daimingh, dai dangqhenz, mbouj lau gijmaz gvaq. Gou hoenxciengq dai youq gizneix, cingq dwg gij saeh bouxbing deng dawzrap haenx, ciuhvunz hoenxciengq, ndaej vih guek daimingh, dwg gij saeh miznaj duh gou, ciuhvunz mbouj yienqlaeng.”
Ndaw saenq de gvaqniemh bohgeq yaek ndaej goujcib bi haenx, de najmong lwg yah lij gvaqngoenz hojndoq haenx, cihcih coeg sim, cix engq dak ok de giendingh vih guek daimingh: “Gij ngaenz nai vunz daimingh haenx gien hawj guekgya liux bae……Ranz raeuz bonj hojndoq, mbouj miz gijmaz, sou gvaqngoenz dwgrengz lai, gou guhlawz mbouj rox, hoeng seizneix guek raeuz baenznanh mbouj daengx, sou goj deng gvaqngoenz hojndoq dwgrengz.”
(贵港市:勒丰米/Lwgfwngzmeh)
(2)