Mbanj gou dwg aen Mbanjcuengh iq ndeu, youq baihdoeng Baksaek. Rap raemxfuk dwg aen fungsug ndwencieng dieg dou,vunz dieg dou heuh ndwencieng bimoq rap raemx nduj guh raemxfuk. Aen fungsug neix ciuhdaih cienz roengzdaeuj, dauqdaej dwg mwhlawz cauhnduj gaenq ra mbouj raen goek lo. Bouxgeq naeuz, ranz lawz ciengj ndaej rapraemx nduj, ranz de fukheiq couh ceiq daih. Ndigah, ranzranz ceng gonq lau laeng ciengj rap raemx nduj, aen duivuj rap raemxfuk gig hungloet, bouxboux yamqdin gaenjget, byawz cungj siengj aeu fukheiq daih. Bae rap raemxfuk mbouj ndaej fwngzhoengq bae, aeu dawz sam gaenj yieng caeuq sam mbaw sacienz bae, youq henz mboqraemx cang yieng coemh sacienz, neix dwg caeq goengsien guenj raemx gonq, caiq aeu raemxfuk.
Dwen daengz raemxfuk, couh aeu gangj daengz aen mboq mbanj dou. Mbanj dou youq gwnz aen ndoi daemq ndeu, najmbanj dwg doenghnaz gvangqlangh, yawj ndaej raen yienhsingz youq gizgyae, caemh yawj ndaej raen gak aen mbanj youq gyang doenghnaz haenx. Roenngeihgaep、roengauhsuz mbongqgvaq gyangdoengh. Dahbwzdungh unqswnh daj najmbanj lae gvaqbae. Dahyougyangh daj doenghnaz mbiengj ceiq gyae haenx lae gvaq. Youq baihdoeng yienhsingz, Dahbwzdungh lae haeuj Dahyougyangh bae, couh lumj laeqnyez haeuj rungj raeujrub daxmeh bae nei, youq ndaw rungj meh guh’unj guh- angq, caih daxmeh do de bae gyae…… Diuz roensamgaep ndeu gvaq laengmbanj, roen baihhaenx dwg megbo, ndaej naeuz, mbanj dou dwg gizdieg gapgyaiq diegbingz caeuq megbo. Mbanj dou aen dieg neix gig ndei, gyaudoeng fuengbienh、 raemx cuk, daengx bi seiqgeiq, vunz、doenghduz gwn raemx cungj mbouj you, raemx coq naz caemh mbouj you. Nienzdaih ndaengj fwnz cawj haeux, aeu fwnz hix ngaih.
Engq geizheih dwg mbanj dou goreiz lai. Ndaw mbanj betcib lai ranz, ciemqdieg bak lai moux, miz cibngeih go reiz hung, faenbouh youq ndaw mbanj gak dieg, goreiz ceiq iq lij aeu sam bouxvunz hung ajgen cij hop ndaej ganj go de, ngaz goreiz fah dauq seiqhenz, dangjdawz aen mauh de, mauh neix hung lumj aen liengj hung nei, rag go de loh ok gwnz namh haenx heux goek heux nye, go ndeu baenz ndoeng, mwncup youq de, heiqseiq hungmbwk, henhoh dieg neix, caemh yungh saekheu seiqgeiq mbouj bienq de daeuj dajcang aen mbanj. Cibngeih go reiz ndawde miz go ndeu youq dinndoi baihdoeng aen mbanj, aen mboq mbanj dou couh dep henz go neix, raemxmboq daj gij geh ragreiz dongj okdaeuj. Gizneix daemq, caeuq aen mbanj gapbaenz aen lingq bohdu aiq miz 45 doh he, Aen lingq neix miz 50 lai mij raez, ga roen namh iq ndeu daj gwnz mbanj iet daengz laj mboq, roen gvangq cij miz mij ndeu, song mbiengj roen cungj dwg caznya cazfaex sang daengz hwet bouxhung. Gou laihnaeuz ga roen neix dwg vunz caij baenz ndwi, najroen wenqngaeuz, ciengznienz cumx, neix dwg vunz rap raemx seiz, caekraemx daj ndaw doengj foegfienh okdaeuj, dawz najroen nyinh dwk, ndigah, couhcinj dwg ngoenz ndit mengx, ga roen neix hix mbouj raen yaengz namhfaenx gvaq. Hoeng, ngoenzfwn, najroen boengzyag、 raeuzred, rap raemx hwnj ndoi, gig gwnrengz. Daj gou roxyiuj hwnj, couh raen yiengh aenmboq dwg seiqfueng, mienh ciengz ndeu dwg rag goreiz, lingh sam mienh ciengz dwg aeu rinmaxluenz hung daeuj raeb baenz, daejmboq aiq miz cib bingzmij. Mienh ciengz bak mboq beij sam mienh haenx daemq di, raemxmboq rim seiz couh daj gizneix roenx okdaeuj. Ciep mienh ciengz bakmboq coh baihrog guhbaenz aen bingzdaiz ndeu, gyoengqvunz youq gwnz bingzdaiz dajsaeg.
Aen mboq neix caen saenzgeiz. Seizdoeng raemxmboq raeuj, najraemx mauh oenq, din fwngz ceh youq ndaw raemx cwxcaih dangqmaz, roxnyinh conghhanh dajhai, lwed lae bae onj, hoeng, baez lizhai raemx, din fwngz couh gyoet daengz indot bae. Seizhah, raemxmboq cix liengzyauyau. Couhcinj dwg ngoenzhaeujfug, doengj raemx nduj rog(rwed) ndang, vunz hix aeu moek hawz, doengj raemx ngeih、sam rog ndang, couh liengzsisi. Gizneix dwg gizdieg ndei yietliengz, ndaej naeuz dwg dieg dienseng gunghdiuz ndeu.
Raemxmboq seuqcingh, mbouj miz saekdi huqcab. Raemx vanliengz, gij van de couh lumj gwn makyid gvaq le sikhaek gwn raemx riengz hoz cix miz cungj vanliengz hoizdauq ndeu; youh van lumj gwn bozhozdangz nei, mboujgvaq gij van de beij bozhozdangz cit di. Raemx cuk, daengx bi raemx rim mboq, vunzmbanj rap raemx dingzlai dwg youq gyanghaet caeuq banhaemh, cawzle song duenh seizgan neix, raemxmboq cungj rimfoed, roenx ok bakmboq daeuj, caen dwg yungh mbouj liux, gwn mbouj sat. Raemxmboq lingh gaiq saenzgeiz dwg ndaej gwn ndip, vunzmbanj dou ciuh doq daih gwn raemxndip mbouj raen byawz okdungx gvaq. Aenbi caet nyied cocaet bae mboq aeu raemx dauq cang ndaw gang miz fa goemz haenx, ce ndaej baenzbi mbouj haeu mbouj soemj, mbouj bienqcaet. Raemx caet nyied cocaet ndaej hawj vunz doiqndat. Di saenzgeiz neix byawz cungj gangj mbouj cingcuj. Gizsaed, raemxmboq mbanj dou cingq dwg dienseng gvangcenzsuij. Ndaw mbanj gyoengqvunz gwn haeux guekgya youq rog gwnyouq haenx, couhmoz lij dauq mbanj daeh raemxmboq bae gwn, aenvih de vanliengz youh baenz gwnndip. Gyoengqvunz youqrog haenx dawz gij daegsaek raemxmboq mbanj dou gangj okbae le, boux ndeu cienz cib boux, cib boux cienz bak boux, yinx haujlai vunzrog daeuj daeh raemx bae gwn.
Rap raemx、saeg buh、swiq byaek gij hong neix dwg caeuzyah guh lai. Banngoenz gizneix dwg aen seiqgyaiq caeuzyah, gong caeuzyah he youq neix dajsaeg、lwnhgoj: Yahbawx ngaekngeu、gvanbaz ngaekngeu、ranznden ngaekngeu daengj cungj youq neix “baijleix”; son’gyauq lwgnyez caeuq dajndaem dwg gij vahdaez gyoengqde ciengxlwenx mbouj bienq haenx. Gizneix lij dwg dieg cienzboq siusik, gij siusik bonjmbanj、mbanjnden, lij miz gij siusik buenqloh dingqndaej haenx, cungj youq neix lwnhyaeng’yaeng. Mwh hoengq, miz dingz caeuzyah mbouj dajsaeg mbouj satswiq hix daeuj neix yietliengz gangjgoj, gij rag goreiz heux goek heux nge loh gwnz namh haenx couh baenz aen daengq gyoengqde, saenzcingz lauxsaed, gij angq、you、huj、riu gwnz naj gyoengqde riengz vahdaez bienqvaq cix bienqvaq, yienjok lai yiengh saedceij.
Youq ndaw geiqsingq gou, ranz gou bae aeu raemxfuk cungj dwg cejdaih bae rap. Haemhndaep gaenh gyanghwnz lingzdiemj, cejdaih gaenq bwhndei hanz、doengj、sacienz、yieng、soujdienhdoengz, lumj boux yaek bae doxhoenx nei bwhndei cungqcax caepcawq hwnjciengz. Seizneix, daxmeh lij laebdaeb souj cauq faengx de, daxboh cix bwh gij doxgaiq baiq baed baiq cojcoeng haenx, daeggo youq bakluengq baij bauqrengh raezradrad, hop baenz geij gien. Ciengzseiz dwg cejdaih yamq ok douluengq, baihlaeng sikhaek cienz daeuj singbauq daeggo cuengq haenx. Gyoengq boux rap raemxfuk couh dwg caij singbauq bae rap.
Ndaejgeiq miz bi ndeu, daxmeh heuh gou riengz cejdaih bae aeu raemxfuk, bang de ciuq dienhdoengz. Gou lumjbaenz ciep ndaej gienh saeh youqgaenj ndeu, yiemzsuk nyinhcaen riengz cejdaih okdou. Ciuq dienhdoengz lumjnaeuz ngaih, gizsaed mbouj dwg nw, byaij youq baihnaj cejdaih, lumj dwg vih swhgeij ciuq rongh, byaij youq baihlaeng cejdaih, youh ngaiz cejdaih dangj gij rongh dienhdoengz, vihneix, cejdaih naeuz gou mbouj rox ciuq rongh. Gizsaed mbouj dwg gou mbouj rox ciuq, cix dwg roen gaeb vunz lai, ronghdaeng cungj ngaiz vunz dangj bae, hawj gou nyajhoz. Gvaqlaeng cejdaih mbouj ngah bouxwnq bang de ciuq rongh lo, de gag dawz dienhdoengz, maij ciuq gizlawz couh ciuq gizde, mboujgvaq fwngz gaem dienhdoengz le, diuzhanz fonj mbaq mboujsaih fuengbienh.(1)