Hoeng mizdi hojguh, doengh gij yiengz deng cag cug neix cix mbouj lauxsaed, hix mbouj rox guenj diuz cag haj roek mij raez haenx, gyoengqde cungj dwg luenh baenq luenh cienq, ciengzseiz deng cag heux youq gwnz gofaex iq caeuq gwnz diuz gaeu, yied heux yied ndaet, mizmbangj yiengz deng heux dwk cij ndaej senj geij yamq din, gaenbonj gwn mbouj ndaej geijlai nywj, engqlij mizmbangj gyaeuj yiengz deng diuzcag heux daengz gwnz ganjfaex bae ndaetndet, ning mbouj ndaej, baenzneix danghnaeuz song sam ngoenz mbouj hwnjdaeuj cazyawj, bang gyoengq yiengz neix gejsoeng diuzcag, gyoengqde couhcinj mbouj deng cag heux dai, hix yaek dai iek lo. Baenzneix, dou ngoenznaengz cungj aeu bin daengz “Gyanglueg” daeuj guenj doengh duzyiengz neix. Nuengxcaet aemq aen gyoi ndeu, ndawde lij miz buenq lai doengj swzliu mou, dwg aeu daeuj gueng yiengz, dauqdaej benq dieg de nywj mbouj gaeuq, yaek aeu bouj mbangj swzliu. Doengzseiz, doengj swzliu neix lingh miz yunghcawq, couh dwg yaeuhlox doengh duz yiengzlwg luenh buet ok rog bae de, hawj gyoengqde gyonjcomz baez ndeu, geq yawj, dwg mbouj dwg miz duz lawz law bae. Nuengxcaet daengz gwnz bya, cuengq roengz aen’gyoi, dawz aen doengj swzliu okdaeuj, moix duz yiengzhung faen hawj sieg swzliu iq ndeu, gyoengqde gwn dwk yinxsubsub. Gou cix ciuq de lwnh gou, aeu aensieg roq henz doengj, aen doengj yiengjbubbub, doengh duz yiengzlwg buet daengz gizgyae de dingqnyi sing yiengj, doxciengj doxceng buet dauq, buekmingh ciengj gwn swzliu, mizmbangj yiengz mbeilaux, daengj song diuz ganaj, coemj daengz aensieg gwnz fwngz gou haenqrengz riz. Hainduj gou loq lau, gueng geij baez le, hix sibgvenq doengh duz yiengzlwg dwggyaez neix, baenzneix caengaenh mbouj lau vunz.

Ngoenzneix dou lij guhbaenz yiengh hong ndeu, couh dwg cawz “duzmaet” gwnz ndang duzyiengz. Gwnz ndang duzyiengz miz “maetyiengz” geiqseng, doengh duz maet neix dwgcaengz raixcaix, hix gig yungzheih aeumingh duzyiengz. Saeklaeuq gwnz ndang duzyiengz miz “maetyiengz”, duzyiengz gaenbonj mbouj rox baenzlawz guh. Doengh duz “maetyiengz” neix “gvai” yaek dai, cienmonz ra gwnz ndang yiengz gizdieg raebboih de haeb gaeuq bae, lumjbaenz dujrwz、lajeiq、seiqhenz comda, gwnz dungx、aencij yiengzmeh caeuq gyaeqraem yiengzdaeg, caeuq duzyiengz aen daez giz haicab gizdieg daegbied de, neix caen hawj duzyiengz hojguh lo. Sojmiz gij sengmingh geiqseng haenx, cungj miz gij daegdiemj caeuq maijhauq doxdoengz, couh dwg mbouj ndaej raen rongh, daegbied maij youq giz laepamq guh vaihsaeh, youq gizlaep roengz fwngz. “Maetyiengz” caen dwg dungxdoeg. Baihlaeng、song henz dungx duzyiengz, doengh benq dieg yungzheih gyouz haeuj rin roxnaeuz ganjfaex bae de ndaej cawz ok “maetyiengz” neix, duz cix mbouj nem haeujbae. Duzyiengz danhfanz deng “maetyiengz” haeb, couh daengx ndang humznyubnyub, deng duzmaet haeb dwk sieng bae, bienq ndaej yied ngoenz yied byom, yied ngoenz yied naiq, daengz doeklaeng gwn mbouj ndaej nywj cix dai bae. Ciengx yiengz haujlai bi le, Nuengxcaet ra ok cungj ywgajnon ndeu ndaej gaj dai “maetyiengz”, youh mbouj hawj duzyiengz dengdoeg. Dou song boux cug duz yiengz bae gaeb, naenx duz youq gwnz namh, byoq yw hwnj gwnz ndang yiengz gizdieg yungzheih deng “maetyiengz” haeb haenx bae. Nuengxcaet naeuz baenzneix byoq song sam baez le, doengh duz “maetyiengz” neix couh dai bae daj gwnz ndang doek okdaeuj. Byoq yw seiz, yiengzmeh deng dou gaemh maenh, yiengzlwg mbouj rox dou vihmaz yaek gaeb daxmeh de, couh youq henzndang dou hemqmeme, hemq dwk yaek goenq saihoz bae, baez cuengq deuz yiengzmeh, yiengzlwg couh con haeuj laj dungx yiengzmeh bae ndoj, angqfwngfwng hemqmeme. Dou youh swngzgei gaemh yiengzlwg, ciuq baenzneix bae guh. Doengh duz yiengzmeh haenx yienznaeuz deng cug hwnjdaeuj, yawj duz yiengzlwg deng dou gaemh maenh, hix swenj mbouj dingz mbouj duenh, sing mizdi siliengz, hawj gou roxnyinh dungxmbouq ndangsaenz.

Yiengzmeh caeuq yiengzlwg doxndiep doxgyaez, caeuq vunzraeuz haemq doxlumj. Dwk yw geij ngoenz le, gou boux vunz ndeu hwnj gwnz “Gyanglueg” daeuj yawj doengh duzyiengz neix, raen miz duz yiengzmeh ndeu diuz galaeng deng cag heux maenh, venj youq laj mienh ciengz rin ndeu, wnggai mbouj caengz ndaej geijlai nanz, gou gej duz roengzdaeuj, de unqnem naiqnuek laemx youq gwnz namh, haenqrengz beng duz de cij cengqgengz byaij ndaej geij yamq, youh sikhaek seiq ga gvih roengzdaeuj, mbouj hwnjdaeuj dem lo. Duz yiengzlwg ndeu gaenjgaenj riengzlaeng, lij boemz youq henzndang de, aeu aen bak iq de mbouj dingz bae boi aen bak caeuq fajnaj yiengzmeh, yawjraen gijneix, gou couh ngeix daengz, vah ciuhgonq “yiengzlwg gvih hoq gwn cij gamjaen yiengzmeh”, wnggai mboujdan dwg raen yiengzlwg gvih hoq gwn cij, engq raen daengz yiengzlwg youq mwh daxmeh dengsieng youq henzndang de mbouj liz bae. Mwh gwn caeuz, gou gangj gij saeh banngoenz yawjraen neix hawj Nuengxcaet dingq, de lwnh gou nyi, haenx dwg duz yiengzdaeg ndeu, de hwet hung ga raez, baezlaeng haengjdingh gig maenghcoek, gaenq gietdingh coglaeng hawj de ciepban duz yiengzdaeg lingxdaeuz youh geq youh iu de. Nuengxcaet lij naeuz, yiengzmeh deng cag cug nanz lai, ndangnoh ga deng rag sieng gig haenq, gou gejsoeng cag le, gvaq geij ngoenz de couh menhmenh ndei lo.

(2)

但是麻烦的是，这些被绑住的羊并不安分，也不会操控那根五六米长的绳子，它们总是毫无规律地转来转去，导致绳子常常绞在一些小树和藤条上，越绞越紧，有的羊被绞到只能移动几步而已，根本无法吃到更多的草，甚至有的羊头还被绳子紧紧绞到树干上，动弹不得，这样如果两三天不上来检查，并帮助羊们解开绳子，它们即便不被绞死，也要被饿死。因此，我们每天都要爬到“江峦”来管护这些羊。七弟背着一个背篓，里面还有大半桶煮熟的猪饲料，是拿来喂羊的，毕竟那个小范围的草数量有限，需要一些饲料补充。而同时，这桶饲料的另外一个用处，就是引诱外出乱窜的那些小羊，让它们集中一下，数一数，是不是有走丟的。七弟到了山上，放下背篓，拿出饲料桶，给每一只大羊分发小半勺的饲料，它们马上吃得不亦乐乎。我则按照他教的办法，用勺子敲击桶边，发出略微沉闷的声响，那些已经跑到远处的小羊听到响声，争先恐后跑过来，拼命争抢饲料，有些大胆的，竖起两条前腿，扑到我手上的勺子里猛舔。开始我有点害怕，喂了几次后，也就习惯这些可爱的小羊如此毫无畏惧的亲近动作了。

今天我们还有一件事要完成，就是给这些羊清除“羊虱子”。羊身上寄生有“羊虱子”，这不仅非常讨厌，也很容易致羊死命。一旦羊身上长有“羊虱子”，羊们根本无法自己解决。这些“羊虱子”都很“鬼”，专门寻找羊身上那些隐蔽的地方肆虐，比如耳朵、腿窝、眼角周围、腹部、母羊的乳房和公羊的睾丸以及每只羊蹄之间开叉处等特殊的部位，这确实让羊很难自行对付。所有寄生类的生命，都有相同的特性和嗜好，那就是见不得光，特别喜欢在阴暗角落里搞坏事，在黑暗处下黑手。“羊虱子”也是这样的坏家伙。而羊的背部、两边腹部这些容易通过跟石头或树干摩擦就把“羊虱子”清除的地方，“羊虱子”是基本不来沾的。但凡被“羊虱子”攻击的羊，往往会全身发痒，直到被虱子啃咬致伤，而变得越来越瘦，越来越虚弱无力，到最后吃不了草而死于非命。经过多年的实践，七弟找到一种杀虫药可以有效对付这些“羊虱子”，又不至于使羊中毒。我们两人逐个抓住这些羊，把它们按倒在地上，用药喷洒到羊身上那些容易被“羊虱子”侵蚀的特殊部位。七弟说，这样喷洒两三次后，这些“羊虱子”就会死亡而掉落。在施药过程中，羊妈妈被我们抓住，它的小羊羔搞不懂我们为什么要抓它妈妈，就在我们身边紧张地叫喊，叫得声嘶力竭，羊妈妈一被放开，小羊羔立即钻到它的肚子下面躲起来，发出欢天喜地的叫声。我们又趁机抓住小羊羔，如法炮制。那些羊妈妈虽被绑住，看着小羊羔被我们抓住，也是声嘶力竭地叫个不停，还带着哀鸣的声调，这让我不免有些心惊胆战。

羊妈妈和小羊羔之间的母子深情，跟人类颇为相似。放药后几天，我一个人上“江峦”来看这些羊时发现，有一只母羊的一条后腿被绳子绞住，悬挂在一堵石墙脚下，时间应该很久了，我把它解下来时，它全身无力地瘫在地上，强拉着它才艰难走动几步，随即又四脚跪下，不起来了。一只小羊羔紧紧跟随着，甚至还趴在它身边，不停用小嘴巴去蹭羊妈妈的嘴巴和脸部，看着这个情景，我就想，古言“羊有跪乳之恩”，应该不仅表现在小羊羔喝奶时双膝跪下，更表现在小羊羔在妈妈受伤时的不离不弃。吃晚饭时，我把白天的这一见闻跟七弟说，他告诉我，那是一只小公羊，它长得腰粗腿长，以后肯定很强壮，已经决定将来让它接替那只又老又有些嚣张的头领大公羊的班了。七弟还说，它的羊妈妈被绳子绞的时间太久，腿部肌肉被严重拉伤，我把绳子放开后，过几天它会慢慢好起来的。