Haujlai nuengxdangz caeuq lan gou doeklaeng dauqdaej “bouj” mbouj dauq, mwh gvaq cieng youq ranz goenggya bungz gyoengqde, gyoengqde naj mongmet. Haujlai nuengxdangz caeuq lan gou, gietvaen seng lwg le, yah ciuqyiengh doek. Lwg soengq dauq ranzcoj, gyau hawj bohmeh ciengx, gyoengqde youq ndaw cangj gyae’gyang, ndwennaengz fak dauqma di cienz noixnet. “Mbouj miz cienz.” Gyoengqde cungj baenzneix naeuz.

“Cienz caengz doh gwn laeujbizciuj, caengz doh youq ndaw soujgih dwk mazcoz.” Bohmeh gyoengqde cungj baenzneix gangj.

Gou youh faen ien hawj gyoengqde.“Mwngz baenzlawz yiengh？” Gou cam bouxcoz gou mbouj roxnaj ndeu.

De daenj geu buhcungfung ndeu, baihndaw daenj geu buhlangj raiznding ndeu, maeuq youq mbaeklaerin yiemhgai ranz Liuz Gijgvanh, lumj naemj gijmaz nei. De liuh mbouj daengz gou caeuq de gangj vah. Riuriu le, de naeuz：“Gou caepcawq gietvaen, mboujgvaq, gou seizneix gaenq mbouj naemj gietvaen lo.”

Gou hix riuriu, mbouj gangj roengzbae, gou rox baenzneix gangjgoj sawqmwh lai, hix mbouj yinx. Couh cam bouxcoz lij doeg daihhag ndeu miz gijmaz lijsiengj, de naeuz：“Gou mbouj miz lijsiengj.”

“Caen mbouj lumj gaxgonq baenzneix mizyinx.” Gou daegbied gangj gij ndwenngoenz doenghbaez ranz goenggya. Seizhaenx, dou comz youq yiemhgai lwnh saeh lajmbwn, gangj lenzvanzva roxnaeuz denyingj baenzlawz yiengh, gangj gij saenzgeiz gwnz diegnamh. Dou doxbanj、doxniuj hanz, caengh rengz lwnh aen seiqgyaiq baihhaenx “gou daeuj lo”, naemj daengzcog raezrangh gyae’gyang. Seizneix, gyoengqde ndwn youq gyanghongh roxnaeuz maeuq youq yiemhgai, mbouj gangj saek coenz, gwnz naj gyoengqde cungj dwg gij lau caeuq maezmuenh.

“Gyoengqde ndang daenj geizgvaiq, cungj dwg feihcujliuz.” Lwg gou baenzneix naeuz doengh boux ranzcoj caeuq de doengzban gvaq. Mbangjbaez gou hawj de bae ranz goenggya youzyouz. Gou naeuz：“Gizhaenx dwg dieg guh’angq dou gvaq, mwngz hix bae byaijbyaij ba.” Daeglwg mbouj cit ien, de bae caeuq gyoengqde, dan riuriu le, caiq riuriu, mbouj gangj vah. Doengh gij vunz haenx raen de, hix mbouj roxnyinh najseng, gyoengqde mbangj boux roxsoq hix riuriu.

Daeglwg cungj mbouj ei bae ranzcoj, gyajseiznit gyajseizndit, gou naeuz de：“Bae yawjyawj daxgoeng daxbuz.”

“Gyoengqde vihmaz aeu youq lajmbanj?”Daeglwg cam gou.

“Gizhaenx dwg goekrag gyoengqde.”Gou naeuz.

De mbouj rox “goekrag” dwg maz, mboujgvaq de rox aeu roxyiuj bouxgeq, rox daxgoeng daxbuz youq lajmbanj youq cwxcaih gvaq youq ndaw singz youq lai, rox gou “coengzyungz” bouxgeq gizsaed dwg mbouj miz banhfap. Baeznaengz de caeuq gou dauqbae, cungj naeuz：“Boh mwngz meh mwngz lijdwg euqsingq.” Eiqsei de dwg naeuz, gizsaed bouxgeq hix wnggai lai roxyiuj lwg di.

Gou mbouj dingz faen ien hawj gyoengqvunz gyanghongh ranz goenggya, dajhojgih gyoengqde cungj dwg mbouj dingz yiengj “ga ga ga”. Gvaq cieng, gou youq ndaw mbanj youq mbouj ndaej geijlai ngoenz, ndigah gou ngoenznaengz cungj aeu bae ranz goenggya. Doengh boux raeb aeu ien ndaw fwngz gou, diemj ien, cit ien hoenzngeungeu, lumjnaeuz maez siengj doenghbaez, hoeng doiq ngoenzcog mbouj miz maz maqmuengh. Doengh boux raeb aeu ien ndaw fwngz gou, mbangj boux naeuz “gyo’mbaiq”, mbangj boux maz hix mbouj gangj. Boux nienzgeij hung, lij cingj gou bae ranz naenghnaengh; boux nienzgeij caiq hung di, rox caeuq gou naeuz：“Mwngz yaek nyinhcaen naeuznaeuz boh mwngz, hawj de gaej hwnj bya guh hong lo, hong ndaw bya, gyawz guh ndaej liux!”

Gou caen wnggai “son’gyauq” daxboh mbouj caiq guh hongreih hongnaz, mboujgvaq gou gangj vah cungj mbouj miz yungh. Mwh de vuenheij, lij naeuz：“Dep bya gwn bya, couh suenq mwngz miz vuengzgim fanh cangz, mwngz lij aeu gwn haeuxliengz, doengh gij doxgaiq neix cungj dwg daj namh ndaem okdaeuj.”Danghnaeuz mbouj guhhek di, de naeuz：“Mwngz cij lizhai geijlai ngoenz, gyawz roxnaj gijmaz dwg goekgaen?”

Cieng gvaq liux, vunz ndaw mbanj ciemhciemh noix lo, mbangjbaez gou dauqbae, youq gwnz roen saek boux hix mbouj bungz. Mwh daengz ranz, douranz suj maenhndaet. Gou dwk dienhvah hawj bohmeh, gyoengqde seizneix lij youq gwnz bya.

Mbangjbaez gou naengh youq gyanghongh ranz bonjfaenh, diemj diuz ien ndeu, hawj hoenzien mbin daengz yiemhranz bae. Gwnz yiemhranz miz haujlai muengxgyau, doengh duz iqet haenx, youq gwnz muengx cwxcaih baebae dauqdauq. Aen seiqgyaiq gyoengqde, lumj aen bohmeh gou nei hung.（6 sat）

我的很多堂弟和侄子终没有把丢了的“补”回来，年关在公房遇到他们的时候，一副灰溜溜的神情。我的很多堂弟和侄子，结婚后生了孩子，媳妇照样丢了。孩子送回老家，交由父母照管，他们在远方的工厂里，每月寄回来数目小得可怜的钱。“没有钱。”他们总是会这样说。

“钱还不够喝啤酒，不够在手机上打麻将。”他们的父母都在说这样的话。

我又给他们发烟。“你怎么样？”我问一个我并不认识的年轻人。

他穿一件冲锋衣，里面衬一件红花毛衫，蹲在刘启宽家的檐坎上，一副若有所思的样子。对我的问话，他显然没有准备。笑了笑后，他说：“我还在通往结婚的路上，不过，我现在已经不想结婚了。”

我也笑笑，并没有往下说，我知道这样的聊天很突兀，也很无趣。便问其中一个大学在读的年轻人有什么理想，他说：“我没有理想。”

“真不像小时候那么生动。”我强调的是老公房的过去时光。那时候，我们聚在屋檐下说天下事，说连环画或电影中的情节，说土地上的稀奇古怪。我们摔跤、扭扁担，用称得出斤两的力气向山那边的世界宣告“我来了”，用有限的想象力画着无限的憧憬。现在，他们站在院坝里或蹲在檐坎下，一句话也不说，他们的脸上写着出世的恐惧和迷茫。

“他们穿着奇特，全是些非主流。”我的儿子曾这样形容老家那些和他同龄的人。有时候我让他到老公房去走走。我说：“那是我们曾经的乐园，你也去找找感觉吧。”儿子不抽烟，他去到他们中间，只是笑笑之后，再笑笑，没有话说。那些人见了他，也没感觉到陌生，出于礼貌，他们之间的某些人也会笑笑。

儿子总是不愿意去老家。寒暑假，我动员他：“去看看爷爷奶奶去。”

“他们为什么要待在乡下？”儿子问我。

“那是他们的根。”我说。

他对“根”全然没有概念，不过他知道要理解老人，知道爷爷奶奶住在乡下比待在城里要自在得多，知道我对老人的“放纵”其实是无奈之举。每次他同我回去，都会说：“你爸你妈还是任性。”他的意思是说，其实老人也应该对子女多些理解。

我不停地给老公房院坝里的人们发烟，他们的打火机总是“咔咔咔”响个不停。年关，我在村里待不了几天，所以我每天都要到老公房里去。那些人从我手中接过烟，点燃，一副吞云吐雾的样子，仿佛在短暂的沉迷中缅怀了过去，但并不对明天寄予什么希望。那些从我手中接过烟的人，有的会说一声“谢谢”，有的什么也不说。年长的，会客气地邀请我去家里坐坐；再年长的，会对我说：“你得认真做做你父亲的工作，让他别再去山上折腾了，山里的事，哪有做得完的！”

我的确应该对父亲之于土地的执拗施以最客观的“教育”，不过我说的话全然没用。他高兴的时候，会说：“靠山就得吃山，就算你有黄金万两，你还得吃五谷杂粮，这些东西都是从泥土里来的。”如果不客气一些，他会说：“你才离开几天，哪知道什么是根本？”

年关过后，村里的人逐渐少了，有时候我回去，在路上一个人也不会遇到。到家的时候，房门紧锁着。我给父母打电话，他们此时在山上。

有时候我坐在自家的院坝里，点一支烟，让烟圈飘到屋檐上去。屋檐上有很多蜘蛛网，那些小小的生灵，在网状的旅途中自由自在地行走。它们的世界，和我父母的一样大。

（完。原标题《从我手中接烟的人》，原载《广西文学》，作者：尹马，壮文翻译：赵德飞）