Lingzgiz dwg diuz yinhoz ceiq gaeuqgeq seiqgyaiq ndawde diuz ndeu, cix dwg aen yizcanj gungh- cwngz dwkraemx laeng seiqgyaiq, vunzlai haenh diuz de guh “aen cawrongh guh suijli laeng seiqgyaiq ciuhgonq”, lij maij dwennaeuz “baihbaek miz Cangzcwngz, baih- namz miz Lingzgiz”, Goh Mozyoz caemh haenh naeuz:“Diuz raemx neix caeuq Cangzcwngz doxdoiq, cungj gig hungmbwk.”
Gezgou
Lingzgiz youq gunghyenz gonq bi 214 guhbaenz, daengz seizneix gaenq ndaej song cien song bak lai bi. Ga dah neix raez samcib seiq goengleix, faen bakcae、aen fai dienbingz hung caeuq dienbingz iq、diuzdaez Cinzciuz、aen dienbingz baizraemx、miengbaihnamz、mieng- baihbaek、doujmwnz daengj.
Bakcae dwg aen fai aeu rin caep ndeu, caeuq dienbingz hung、iq doxciep, yienghceij lumj bakcae, baihnaj soem、 baihlaeng maeuz. Aen fai dienbingz hung caeuq dienbingz iq gig youqgaenj, aen dienbingz hung youq baihbaek, aen dienbingz iq youq baihnamz, songde doxrangh baenz cihsaw “vunz”, gat raemx Dahhaijyangz, gyaeng’ok aen raeng- romraemx iqet ndeu, hawj gij raemx song diuz dah ndaej doxbingz. Diuzdaez Cinzciuz song mbiengj miz rindiuz hungloet, ndawde dim rinreq, daj gizgyae yawj daeuj, couh lumj faq ciengzsingz gaeuqgeq ndeu iet baenaj. Doenghbaez, miengbaihnamz caeuq miengbaihbaek dwg lohroen gvaq ruz, diuz baihnamz lae haeuj Dahlizgyangh, daengz Yilinz youh gyonj haeuj Dahyigyangh; diuz baihbaek cix lae haeuj Dahsiengh- gyangh, doeklaeng caiq lae haeuj aen Huzdungdingz. Song diuz mieng gwnzde caep miz doengh gij dien- bingz baizraemx caeuq doujmwnz. Doujmwnz couhdwg aen cabraemx, ndaej haep raemx、gvaeng raemx, deq raemxmieng hwnj lai, doq haicab, couh ndaej gvaq ruz lo. Gyoengq canghlaux guh suijli haenh doujmwnz Lingzgiz guh “goengboh cabraemx laeng seiq- gyaiq”. Ndawde, Doudoujnamz dwg aen daih’it guh haenx, ndigah vunzlai cungj heuh de guh “aen douj daih’it laeng gwnzbiengz”.
Doenghbaez
Mingzciuz, Ciz Yazgwz daj Dahsienghgyangh naengh ruz dox- roengz, youq Lingzgiz yawjraen gwnzmieng dauqcawq miz ruzcang huq deq haicab, de geiq naeuz:Ruz hung baiz dwk ndaetfwdfwd、caezcingj. Daj gij vah neix, raeuz cungj ndaej ngeix daengz mwh Mingzciuz, gij gaicawx laeng Hingh’anh dwg baenzlawz hwng- hoengh ha. Ci miengbaihnamz doxroengz, couh daengz hawraemx Cinzsingz. Ciz Yazgwz youq ndaw- saw 《Youz Baihsae Guengjdoeng Geiq》sij naeuz:“Gvaq giuz haeuj doubaek, seiqhenz dwg ciengzsingz, ndawyienh dinghrwd mbouj miz maz vunz, gag youq henz Giuz- fanhleix miz saek geij aen diemq guh haw gaiq haeux gai byaek.”Neix couhdwg diuz hawraemx henz Lingzgiz. Hoeng, seizneix diuz haw neix gaenq bienqbaenz Hingh’anh diuz haw ceiq nauhyied ndeu lo.
Henz roen gofaex hunghung sangsang、mwncupcup, gehhongh yaemzrwg yawj mbouj raen gyaeuj, roen iq ndawfaex ngutngut ngeuj- ngeuj, diuzdaez iet baenaj, raemx- mieng riuzcemcem, gizgiz hoengh- hwdhwd. Aen diegbaeyouz Lingzgiz lij miz aen miuh Seiqyenz, ndawde buizcaeq bouxgenhyuzsij Cinzciuz Genh Luz、bouxciengq Fuzboh Hanciuz Maj Yenz、bouxgveiguenj- cazsij Dangzciuz Lij Boz、bouxcisij Gveicouh Dangzciuz Yiz Mung’veih, gyoengqde cungj doiq Lingzgiz ok gvaq rengz hungloet. Ndigah, vunzlai couh laeb miuh geiqniemh gyoengq- de.
Seizneix
Seizneix, maihhanz vunzlai gaenq mbouj byaij Lingzgiz daehyinh huq lo, hoeng, cien fanh moux naz song henz lij baengh diuz mieng neix dwkraemx, mwh rengx lij raemx aeu de gvaeng raemx, mwh raemx- rongz cix ndaej yungh de baiz- raemx, bouj raemx hawj Dahliz- gyangh daengj, doiq guek caeuq vunz cungj mizik.
Ndaejhoengq daeuj Hingh’anh guhcaemz vei, byaij youq diuz roen henz Lingzgiz, con gvaq lai aen mbanj gaeuq, dingq raemxmieng laecece, yawj seizcin vadauz valeix hailangh、nauhyied oenxoenx, seiz- hah va’ndoklwed hoengzfwdfwd, seizcou va’gviq homfwdfwd, seiz- doeng nae loenq gwnznye, vamoiz hai lumj ndaundeiq, ndeiyawj dangqmaz.