Ndaq boux vunz ndeu cungj mbouj ancienz, gij saedceij neix baenzlawz gvaq roengzbae ya? Ndei youq miz Giuh Yizswngh, dangqnaj Giuh Yizswngh ndaq Dungj Cigoz, Giuh Yizswngh mbouj rox lwnh hawj Dungj Cigoz nyi, yienghneix couh mbouj miz gijmaz yousim lo.

Hix mboujdan Ahcinh rox ndaq vunz, mehyah Lanz Fuzlungz Ahyangh hix rox ndaq vunz. Youq ndaw ranz Giuh Yizswngh, mehyah Lanz Fuzlungz Ahyangh mbouj ndaq goenggvan bonjfaenh, dauq- fanj dwg ndaq doenghgij vunz wnggai ndaq haenx. De ndaq daxboh gou gonq. Daegnuengx de Daegraemx dwg baez gvangqnanh dai bae ngeihcib geij boux vunz mdawde boux ndeu, bouxwnq moix boux ndaej cib fanh, daegnuengx Ahyangh Daegraemx ndaej cibhaj fanh, gij vunz Yejmaj Cin bang daxboh gou guhhong, cungj dwg lumj Daegsam baenzhaenx henhoh cingjgvangq, Daegraemx cawz- vaih, ranz gyoengqde cijmiz Daegraemx daeg lwgsai ndeu, ndigah daxboh gou hawj de cibhaj fanh, beij bouxwnq lai haj fanh, couh dwg lai haj fanh hix laengz mbouj ndaej Ahyangh ndaq daxboh gou, caeuq diuz mingh ndeu doxbeij, haj fanh neix mbouj suenq lai. Ndigah Ahyangh ndaq daxboh gou ndaq ndaej miz dauhleix. De yienghneix ndaq daxboh gou:

Bouxvunz deng cien cax fanh cax ndaemq neix ho, ciuhgonq mwngz dwg ien’gya ranz dou, mwngz gaxgonq dwg duz fangz ndeu, buet daeuj ndawbiengz aeu mingh vunz, Daegraemx hojsik ho, lwgdog ranz gou(eiqsei dwg lwgsai dandog), dai youq daxboh daxmeh gaxgonq, mwngz hawj boh gou meh gou baenzlawz lix roengzbae ya? Mwngz bouxvunz deng cien cax fanh cax ndaemq neix. Mwngz dai bae cungj mbouj ndaej gaij haemz ho……

De ceiq haengj ndaq haenx, lij miz suivusoj Laujveiz. Ahyangh hai aen diemqhuqcab ndeu, Laujveiz bae sou gvaeh, Ahyangh roxnyinh Laujveiz sou gij gvaeh bonjfaenh lai, sou gij gvaeh bouxwnq noix lo, moix baez cungj hawj Laujveiz gemj gij gvaeh de, Laujveiz mbouj haengj, de couh ndaq Laujveiz, ndaq haujlai baez le, Laujveiz couh haep de naeuz, mwngz caiq ndaq gou, gou couh gauq mwngz dingj gyau gvaeh! Ahyangh lau le, cijndei daeuj Giuh Yizswngh gizneix ndaq:

Mwngz duz ma’ndaem neix, luenh aeu gij cienz gou. Mwngz nyinhnaeuz canh cienz yungzheih ha, ngoenznaengz ndwn ndaej hwet in ga naet, geij faen ngaenz sinhoj ndaej daeuj, cungj gyau hawj mwngz liux bae. Gou ciuhgonq yiemq mwngz gijmaz caiq, nyex ndaej mwngz ngoenzngoenz daeuj aeu cienz, bouxwnq mwngz sou noix, daengz gou mwngz couh lai sou. Duz ma’ndaem mwngz neix, mwngz dwg duz iugvaiq coi mingh ndeu, mwngz duz iufangz gaj vunz neix……

Ahyangh baez ndaq vunz, Giuh Yizswngh couh saenzdedded, haeux hix mbouj haengj gwn, lij hemq naeuz: Cietdoh ho!

Ahyangh mbouj roxyiuj, cam, vihmaz Ahcinh ndaq vunz mwngz naeuz ndei, gou ndaq vunz mwngz hemq cietdoh ne? Giuh Yizswngh couh mbouj gangj vah, baezlaeng Ahyangh daeuj ndaw ranz Giuh Yizswngh seiz, song duj rwz de couh oet miz faiq. Giuh Yizswngh riunyumnyum yawj Ahyangh, gij eiqsei de couh dwg, mwngz ndaq ba, mwngz baenzlawz ndaq gou cungj dingq mbouj nyi. Ahyangh youq dangqnaj Giuh Yizswngh ndaq ndaej goksadsad, mwngz bouxvunz deng raemj gyaeuj neix——neix dwg ndaq daxboh gou, mwngz duz ma’ndaem neix——dwg ndaq Laujveiz, mwngz duz lwgndai neix——neix dwg ndaq doenghgij vunz Yejmaj Cin de wnggai ndaq haenx.

Sam、Saenz

Yejmaj Cin miz haujlai vunz lauxsaed simsoh, Daegliengq couh dwg ndawde boux ndeu, de naeuz Giuh Yizswngh vihmaz ndaej souhyienz, couh dwg aenvih de lumj duzbaed. Giuh Yizswngh daengx naj hoengzoiq, song duj rwz doekrengh lumj doengz- cienz, naengh youq gwnz eij caj gwn haeux seiz, couh lumj duz baed nam ging nei.

Miz vunz cam Daegliengq, vihmaz Giuh Yizswngh ndaej 90 bi gaxgonq mwngz mbouj naeuz de lumj duzbaed, ndaej 90 bi le, mwngz cij naeuz de lumj duzbaed ne?

Daegliengq naeuz bouxvunz yaek baenz duzbaed, aeu miz ndwenngoenz cijndaej. Daegliengq cam gou, mwngz lij ndaej geiq gij yienghceij Giuh Yizswngh bihaenx lwi, byomsingsing, rizda yakriri, lumj bouxvunz seizseiz yaek caeuq vunz ciengj gwn haeux ne, seizneix de mbouj dwg gij yienghceij yienghneix lo. Gyoengqde naeuz, dan yawj gij yienghceij Giuh Yizswngh couh naeuz lumj duzbaed, baenzneix meh mwngz youq gwnzbiengz duzbaed couh lai raixcaix lo. Daegliengq dap naeuz, gou cij dwg naeuz de lumj duzbaed, lij mbouj dwg naeuz de couh dwg duzbaed, danghnaeuz de dwg duzbaed, raeuz aeu hawj de hwnq aen miuh ndeu, lij aeu ngoenzngoenz bae caeq de cij ndaej.

Yienznaeuz mbouj ndaej hwnq aen miuh ndeu hawj Giuh Yizswngh, hoeng Daegliengq ciuqgoq Giuh Yizswngh seiz, dwg ciuqei gij fuengfap ciuqgoq duzbaed baenzneix daeuj guh bw, haeuj bakdou ranz Giuh Yizswngh daeuj, Daegliengq couh diemj yieng sam diuz, bouxwnq mbouj roxyiuj haenx, ganjnaeuz de oenq nyungz hane, boux roxyiuj haenx, couh rox de cingq gouz Giuh Yizswngh baujyouh daengx ranz vunz de, Daegliengq dan ga gvih youq gwnz namh, ndaw bak nam: Bohgeq ho, bineix ndwenngoenz beij mbouj ndaej bi’gvaq, bineix miz cainanh, gwnz bya laeng ranz gou ringx roengz ngauq rin hung ndeu, daenz vaih buenq fungh ranz gou, deng dai bae song duz mou caeuq duz vaiz ndeu, cib bi gyadangq couh sied bae dingz ndeu lo, gij haeuxyangz ndaw reih deng raemx cimq liux, yienznaeuz miz gouqbang, hoeng dwg ranz gou vunz daiq lai……

Gij raemxda Daegliengq couh doek roengzdaeuj lo. De ciep gangj naeuz: Cib bi gyadangq noix bae dingz ndeu lo, hoeng gij nienzgeij gou mbouj dwg cib bi gaxgonq ho. Cib bi gaxgonq gou baez ndeu couh ndaej gwed song bau suijniz, byaij song leix roen mbouj yungh yietnaiq; seizneix gwed bau suijniz ndeu, gou byaij geij yamq couh baeg lo. Ndwenngoenz mbouj caj vunz ho, roxnyinh lwgnyez lij caengz majhung, gou couh laux lo. Gou seizneix ceiq maqmuengh couh dwg, miz bouxlawz daeuj bangbang gou, sien coih ndei buenq fungh ranz neix, vaiz dwg cawx mbouj ndaej lo, cawx duz moumeh ndeu, seng rongz moulwg ndeu, dawz bae gwnz gai gai, vuenh haeux vuenh noh vuenh youz gyu, ngaiz ndaej saek song bi le caiq gangj ba. Ceiq hoj dwg seizneix gou bae laeng bouxlawz ciq cienz, gou doiq bouxde cungj mbouj ndei hai bak, mwngz naeuz gou yaek baenzlawz guh ha?

Giuh Yizswngh yawjyawj de, daengx naj ngeizvaeg. Daegliengq fanh saeh mbouj gouz vunz, hawj de cam vunz ciq cienz nanz lo, dawz de bae gaj lij yungzheih dihe.

Daegliengq naeuz: Caeuq mwngz gangj baenz- lai, mwngz geiqmaenh dwk, caj gou fatcaiz le, gou mbouj rox lumz mwngz.

Daegliengq gangj sat le, ndaw sim cwxcaih haujlai, de raix raemxraeuj roengz ndaw bat bae, aeu sujbaq cat naj cat ndang hawj Giuh Yizswngh. Giuh Yizswngh naeuz:Cwxcaih.

骂个人都不安全，这日子怎么过?好在有邱一声,对着邱一声骂董志国，邱一声不会说给董志国听，这样一来就没有什么顾虑了。

也不光阿珍会骂人，蓝伏龙的老婆阿香也会骂人。在邱一声家，蓝伏龙老婆阿香不骂自己的老公，而是骂一切可骂之人。她首先骂我爸。她的亲弟弟阿水是那场矿难死去的二十几个人中的一个，别人每人十万，阿香的弟弟阿水十五万，野马镇的人帮我爸干活，都是像阿三那样护矿，阿水除外，他们家只有他一个男孩，所以我爸给十五万，比其他人多五万，就是多这五万也阻止不了阿香骂我爸，跟一条命相比，这五万也不算多，所以阿香骂我爸骂得有道理。她这样骂我爸：

这个挨千刀的喔，你前世跟我们是冤家，你原来是个鬼，跑来阳间索命，可怜阿水，我家的独龙仔(意思是唯一的男孩)，死在我爸我妈的前头，你叫我爸我妈怎么活？你这个挨千刀的，你这个挨千刀的。你死了都不解恨啊……

她最爱骂的，还有税务所的老韦。阿香开个杂货店，老韦去收税，阿香总觉得老韦收她的税收得多，收别人的税收得少，每次都叫老韦减她的税，老韦不肯，她就骂老韦，骂了很多次之后老韦威胁她，你再骂我就告你抗税!她怕了，只好到邱一声这里来骂：

你这个黑狗，乱要我的钱。你以为我赚钱容易，每天站得腰酸腿疼，几个辛苦钱，全部交给你。我前世欠你什么债，惹得你天天来讨钱，别人你收少，我的你收多。你这个黑狗，你是个催命的妖，你这个杀人的魔……

阿香一骂人，邱一声就发抖，饭都不肯吃，喊道：作孽啊！阿香不理解,问,为什么阿珍骂人你说好,我骂人你喊作孽啊?邱一声没有说话,下次阿香到来的时候,他的两只耳朵,塞上了棉花。他微笑着看阿香,那意思就是,你骂吧,你怎么骂我都听不到。阿香在他面前响亮地骂,你这个死砍头--这是骂我爸,你这个黑狗——是骂老韦，你这个野仔——是骂野马镇任何一个该她骂的人。

三、神

野马镇不乏虔诚善良的人，阿亮就是其中的一个，他说邱-声为什么长寿，因为他像佛。邱一声红光满面，两只耳垂像铜钱，坐在椅子上等饭吃，像是打坐的佛。

有人问阿亮，为什么邱一声90岁以前你不说他像佛，90岁以后你才说。

阿亮说要成佛，得需要时间。阿亮说我还记得当年邱一声的样子，瘦瘦的，目光凶狠，像个随时跟人抢饭吃的人，现在不是这样了。他们说光看相貌就说他像佛，那他妈的这个世界佛就多了。阿亮说我只是说他像佛，又不是说他是佛，如果他是佛，我们得给他盖座庙，天天给他烧高香。

虽然没给邱一声盖个庙，但阿亮照顾邱一声的时候，是按照照顾佛的方法来的，进得门来，燃香三炷，不明白的人以为他熏蚊子，明白的人知道他在求邱一声保佑他们一家，他单腿跪地，嘴里念念有词：老爹啊，今年日子比不了去年，今年天灾，我家后背的山上一颗大石头滚下来，砸坏半间房子，死了两头猪一头牛，十年的家当就少了一半，地里的玉米挨水泡，虽然有救济，但是我家人多……

阿亮眼泪就下来了。他接着说：

唉，十年的家当少了一半，可我年纪不是十年前了啊。十年前我一次可以扛两包水泥，走一里地都不用休息，现在一包水泥在肩上，走几步就喘气。岁月不饶人，感觉是小孩没长大，我就老了。我现在最盼的，有哪个人来帮一帮，先把半间房子修好，牛是买不起了，买一头母猪，生一堆猪崽，拿去街上买，换米换肉换油盐。先熬一两年再说。难的是我现在跟谁借钱，我跟谁都开不了口，你说我该怎么办?

邱一声看着他，一副茫然的表情。阿亮万事不求人，叫他开口跟别人借钱，拿他去杀还容易些。

阿亮说：跟你说了这么多，你都记住了，等我发达了，我不会忘记你。

阿亮这么说之后，心里舒服了很多，在盆里倒上温水，拿毛巾给邱一声擦脸、擦身子。邱一声说：舒服。

（7）