Miz duenh ndeu, Yejmaj Cin dienz daemz hwnq ranz, aeu yungh daihliengh naezsa caeuq rinreq, vat aen daizheiq bae, dwg gij banhfap ceiq ndei ndeu, Daegsam beij bouxlawz cungj hwnjheiq, ca mbouj geijlai dwg de boux vunz dog couh vat le sam aen daizheiq ndaw Yejmaj Cin.

Sam beixnuengx youq Yejmaj Cin doxing doxbaengh. Guh gijmaz saeh cungj haengj comz youq itheij, couh lienz gij saeh ciuqgoq Giuh Yizswngh baenzneix, hix dwg sam boux doxcaez bae.

Dingqnyi Cangh Genz naeuz, gyoengqde ciuqgoq Giuh Yizswngh seiz, cungj heuh Giuh Yizswngh ciengq go hawj gyoengqde dingq, aen bat hung ndeu caeng rim haeux caeuq byaek le, Daegmingz couh naeuz, bohgeq——gyoengqvunz Yejmaj Cin heuh Giuh Yizswngh guh bohgeq——Bohgeq, ciengq diuz go“dued cungq aeu roengz fwngz gonq”, Giuh Yizswngh couh fwngz bek aen eij ciengq yiyi yaya hwnjdaeuj, yienznaeuz mbouj dwg ciengq “dued cungq aeu roengz fwngz gonq”, cix dwg gij fwen ranghdieg Yejmaj Cin: Nuengx gaej gaenj, nuengx gaej gaenj, gobeix caj mwngz guh gvanmoq……Daegmingz dauqfanj muenxeiq raix- caix, gaemz noh ndeu couh bwnq haeuj conghbak Giuh Yizswngh bae.

Daengz Daegvei ne, couh dwg hawj Giuh Yizswngh yungh gij sing dahsau ciengq go, Giuh Yizswngh baenzlawz ciengq ndaej, Daegvei couh hemq, ciengq ha, mwngz ciengq ha, mbouj ciengq couh mbouj hawj mwngz gwn haeux. De beuj bat haeux caeuq noh bae gyae’gyae dwk, Giuh Yizswngh baez haibak ciengq, lij dwg sing bouxsai, de mbouj muenxeiq, naeuz, daeuj, gou daeuj son mwngz. Aenlaz vaih hep de, baenzlawz son ndaej Giuh Yizswngh, yienghneix, ndaw ranz Giuh Yizswngh couh cienz ok sing go geizheih, bingzseiz gij sing go ndei dingq haenx, youq ndaw conghhoz Daegvei caeuq conghhoz Giuh Yizswngh, bienq ndaej lumj faex nduk roq gyong vaih nei.

Daegsam mbouj yinx ciengq go, de heuh Giuh Yizswngh naengh youq gwnz daengq daemq, bonjfaenh naengh youq gwnz daengq sang, hag gij yienghceij bouxgungh’anh saemj vunzvaih baenz- neix, caeuq Giuh Yizswngh doiq vah: Singqmingz?

Giuh Yizswngh mbouj ndaej geiq bonjfaenh dwg bouxlawz, ngauz gyaeuj.

Singqbied?

Giuh Yizswngh naeuz bouxsai!

Daegsam naeuz lij ndaej geiq bonjfaenh dwg bouxsai. Mbouj loek. Ranz youq gizlawz?

Giuh Yizswngh ngauz gyaeuj.

Mwngz rox miz coih lwi?

Giuh Yizswngh sing saeq naeuz gou rox gou miz coih.

Miz gij coih lawz?

Guh meh mwngz!

Daegsam heiqndat dwk yaengx fwngz hwnj- daeuj, hoeng mbouj gamj hoenx roengzbae. Cijndaej gaeugaeu aen gyaeuj bonjfaenh.

Giuh Yizswngh youh naeuz meh mwngz baez ndeu!

Daegsam riuhehe, de mbouj caeuq Giuh Yizswngh nyinhcaen law. Naeuz, cawzbae lij rox bonjfaenh dwg bouxsai le, gizyawz cungj dap loek lo, baezlaeng aeu dap deng bw. De dawz vanj hwnjdaeuj. Daeuj, gwn haeux. Gwn nohlungz lo, gwn gaemz ndeu youh fouq youh gviq, gwn song gaemz mingh raez bak bi, gwn sam gaemz ndaej baenz dauh bienq sien……

Gou doiq Cangh Genz naeuz, gyoengqde dawz Giuh Yizswngh guh’angq, mwngz baenzlawz mbouj guenjguenj? Baenzlawz gangj Giuh Yizswngh hix dwg caencik ranz mwngz ya. Cangh Genz naeuz gou baenzlawz guenj ndaej ha. Ranz gyoengqde cungj miz daihbaj saeh, gyoengqde ndaej daeuj bang gou guenj bohgeq gaenq gig mbouj yungzheih lo, sam beixnuengx neix mwngz hix rox, bingzseiz haemzhoj yaek dai bae, seizneix lij siengj daengz ciengq go、duenq anq doenghgij saeh haenx, gou mboujdan mbouj gvaiq gyoengqde, gou lij aeu boiqfug gyoengqde miz saenzheiq ne.

Cangh Genz gangj ndaej mbouj loek. Sam beixnuengx ciuqgoq Giuh Yizswngh le, youh aeu najmong najsaep okbae ra gwn ne. Daegmingz naengh lauz dauqma ranz le, gaen goeng saefouh ndeu hag guh ceijsa, youq ndaw ranz dap aen bungz ndeu, sou di naeng gosangh ma ciemq raemx、hoed giengh、gangq hawq、hwnj ciengz, cienzbouh cungj dwg bouxdog guh liux, song baj fwngz de co ndaej lumj naengfaex nei. De guh gij ceijsa haenx dwg yungh daeuj caeq cojcoeng, canjliengh noix dangqmaz, gai ndaej hix noix, hoeng de nyienh yienghneix guh. Daegnuengx Daegvei caeuq vunz doxgap guh canghdoz, cienzbonj noix, song boux vunz gap cawx duz mou ndeu, gaj mou ndaej le, gak vunz dawz dingzfaenh bae gai, caem bonj roxnaeuz canh cienz cungj youz bonjfaenh gag rapdawz. Daegsam gaxgonq bang daxboh gou henhoh cingjgvangq, seizneix congh gvangq Yejmaj Cin cungj deng ganghginh suijniz fung liux, de mbouj siengj caiq guh gijmaz hong dem lo, caeuq gou doxlumj, gwn imq youq ndwi, giz mbouj doengz dwg, daxboh gou louz cienz hawj gou, de cix mbouj miz saek yiengh.

Gou gag naemj, aiq dwg youq ciuqgoq Giuh Yizswngh seiz, aeu Giuh Yizswngh daeuj haisim, dwg gij yinxdaeuz dandog gyoengqde youq Yejmaj Cin. Danghnaeuz mbouj hawj gyoengqde baenzneix guh, gyoengqde lix roengzbae couh mbouj miz saek di eiqsei lo. Baenzneix naemj le, gou roxnyinh gyoengqde mbouj gvaqmauh saek di lo.

Ngeih、 Souhheiq

Mehyah Dungj Cigoz Ahcinh youq ciuqgoq Giuh Yizswngh seiz, haengj dawz Giuh Yizswngh dangguh Dungj Cigoz daeuj ndaq: Mwngz duz fangzbyaiz neix, gou haq hawj mwngz ndaej gijmaz ndeicawq? Ngoenzngoenz dang vaiz guh max, hwnq caeux lumh laep, bouxwnq gaj mou mwngz hix gaj mou, bouxwnq gaj mou senq couh hwnq ranzlaeuz lo, lienz bouxrihbyaek Lanz Fuzlungz cungj hwnq ranzlaeuz lo, mwngz boux canghdoz ndeu, beij mbouj ndaej boux gai byaekheu ndeu, mwngz najmong mbouj najmong ya……

Dungj Cigoz miz daegnuengx ndangcanz ndeu, Dungj Cigoz mboujdan aeu dangrap gij gwndaenj daengx ranz vunz, lij aeu dangrap gij saedceij daegnuengx, daengx bi mbouj louz ndaej geijlai cienz, gizlawz ndaej hwnq ranzlaeuz ho. Hoeng Dungj Cigoz aeunaj raixcaix, dangqnaj vunzlai mbouj hemq gungz saek di, canghdoz wnq cit gijmaz ien de couh cit gijmaz ien, daenj buhvaq dajcang, hix mbouj beij bouxwnq yaez saek di, couh dwg ciuqgoq Giuh Yizswngh, hix mbouj hawj bouxwnq nyinhnaeuz bonjfaenh ca lai. Dungj Cigoz gig aeunaj, neix hawj mehyah de dwgcaengz raixcaix. Gij beizheiq Dungj Cigoz haenq dangqmaz, Ahcinh youq dangqnaj Dungj Cigoz mboujgamj baenzlawz yiengh, de haengj youq baihlaeng gangj gij saeh simnyap ndaw ranz, de baez caeuq bouxwnq gangj, Dungj Cigoz gig vaiq couh rox lo. Ndigah, youq ndaw ranz Dungj Cigoz, gij saeh hoenx vunz haenx ciengzseiz miz. Ahcinh roxnyinh youq baihlaeng gangj gij saeh ndaw ranz bonjfaenh mbouj ancienz saek di.

李约热 著/陆晓荔 译

有一阵子野马镇填池塘建房子，需要大量的泥土和石头，把舞台挖掉是最便捷的办法，阿三比谁都积极，几乎一个人就把野马镇的三个舞台都挖掉了。

兄弟三个人在野马镇相依为命。做什么事都喜欢凑在一起，就连照顾邱一声这样的事情，也是三个一起上。

听张权说，他们照顾邱一声的时候，喜欢叫邱一声给他们唱歌，一个大盆里装满米饭和肉，阿明说，老爹——野马镇的人把邱一声叫作老爹——老爹，唱一个“夺取机枪早下手”，邱一声就一拍椅子咿呀呀唱了起来，唱的虽然不是“夺取机枪早下手”，而是野马镇一带的山歌：妹莫忙，妹莫忙，哥哥等你做新郎……阿明却很满意，一口肉就喂到邱一声的嘴里。

而阿卫呢，就是让邱一声唱女声，邱一声哪里唱得了，阿卫就喊，唱啊，你唱啊，不唱就不给你吃。

他把一盆米饭和肉拿得远远的，邱一声一唱还是男声，他不满意，说，来，我来教你。他的破锣嗓，哪里教得了邱一声，于是,邱一声家响起奇怪的歌声，平日里好听的歌声，在阿卫的喉咙和邱一声的喉咙里，变成破槌敲破鼓一样的渣渣。

阿三对唱歌不感兴趣，他叫邱一声坐在一个矮凳子上，自己坐在高凳子上，学着公安审问犯人的样子跟邱一声对话:

姓名？

邱一声记不起自己是谁，摇头。

性别？

邱一声说男!

阿三说还记得自己是个男人。不错嘛。家住哪里？

邱一声摇头。你知罪吗？

邱一声说小的知罪。

何罪之有？

操你娘的!

阿三红了脸举手，但不敢落下去，而是抓自己的头。

邱一声又说操你娘的!

阿三嘻嘻嘻嘻地笑，他不跟邱一声认真。说，除了还知道自己是个男人之外，其他都答错了,下次争取答对哟。他端起饭盆。来，开饭。吃龙肉喽，吃一口富贵双全，吃两口长命百岁，吃三口得道成仙……

我对张权说，他们拿邱一声开心，你怎么不管一管？怎么说邱一声也是你家的亲戚。张权说我怎么管得了。他们每家都有一大摊子的事情，他们能来替我管一管，已经很不容易了，三兄弟你也知道，平时苦得很，这个时候还想起唱歌、断案，我不但不怪他们，我还要佩服他们有神气哩。

张权说得不错。三兄弟照顾完邱一声，又灰头土脸地出去讨生活。阿明劳改回来后，跟一个师傅学做砂纸，在家里搭一个工棚，收一些桑树皮泡水、打浆、烘烤、上墙，全部是自己一个人干，一双手糙得跟树皮一样。他做的砂纸是祭祀用的，产量很少，销量也少，但是他愿意这样。弟弟阿卫给人搭手当屠夫，本钱少，两个人合买一头猪，杀掉后一人半边拿去卖，输或者赚都由自己负责。阿三以前帮我爸护矿，野马镇的矿窿现在都被钢筋水泥封死了，他不想再干什么活，跟我一样，游手好闲，不同的是我有我爸的遗产，他没有。

我想，可能在照顾邱一声时拿邱一声开心，是他们在野马镇唯一的乐趣。如果剥夺了他们的这个乐趣，他们活着就一点意思都没有了。这样一想，我觉得他们一点都不过分。

二、受气包

董志国的老婆阿珍在照顾邱一声时，喜欢拿他当董志国骂：你这个死砍头，我嫁给你有什么好处？天天当牛做马，起早贪黑，别人杀猪你也杀猪，别人杀猪早就起楼房了，连卖青菜的蓝伏龙都起楼房了，你一个杀猪的，比不上一个卖青菜的，你丢不丢人啊……

董志国有一个残疾的弟弟，董志国不但要负担一家人的生活，还要负担弟弟的生活，一年下来，剩不了几个钱，哪里起得了楼房。但是董志国很要面子，人前绝不叫穷，别的屠夫抽什么烟他就抽什么烟，穿着打扮，绝不比别人低一个档次，就是照顾邱一声，也不让别人觉得自己差。他的死要面子，引起老婆的反感。董志国脾气暴躁，阿珍在他面前不敢怎么样，她喜欢在背后说家里的糟心事，她一跟别人说，董志国很快就知道。所以，在董志国家,打人的事经常发生。阿珍觉得在背后说自家的事很不安全。 （6）