第06版:banj canghraiz ciemdingh
3上一版  下一版4
 
Lwg Mbouj Dauqranz Gvaq Cieng
版面导航     
3上一期  下一期4
新闻搜索:  
2022年1月26日 放大 缩小 默认        

Lwg Mbouj Dauqranz Gvaq Cieng
孩子过年不回家
□ Cungh Hihcwngh / 钟希增
 

Haeuj haemh, fwnmoenq doeksubsub, mbwn nitsisi. Yaek daengz cieng lo, gyo gij cwngcwz banggungz dangj caeuq cwngfuj ngenggonz, yiengh Mbanjnazbyai dajcang ndaej gyaeugigi, bu roen suijniz, guh diegdingzci、caux diegguhcaemz、hwnj lanzgiuzcangz ronghdaeng, ranzyouq caeuq aen daemzbya dajcauh ndaej moqsaksak, gizgiz lohdaeng daiyangznwngz ronghsagsag, lumj aen siujgih ndawsingz nei. Hoeng daengx mbanj cix caemrwgrwg, mbouj raen saek boux vunz byaij, diuz byauhyij vengzfuk nding ndeu hoij bangx- ciengz henz roen haenx deng rumzbaek ci yiengj fubfub, coij saw henjgim hung ndeu youq laj daeng ingj ndaej ndongqliklik, daegbied yienhda——Gaej hawj binghdoeg haeuj, boux- boux caez daeuj laengz!

Mbanjnazbyai iq, mbouj rim sam bak vunz, gaenh geij bi neix doenghboux miz rengz guhhong dingzlai cungj okrog bae dajgoeng, caenh lw boux vunzlaux lwgnyez youq ranz. Lungzngeih、bajngeih caenh maqmuengh gyoengq lwg ndaej vaiqdi dauqma caez gvaq cieng.

Lungzngeih、bajngeih ngamq gwn caeuz swiq din, caengz ninz. Songde naengh youq ndawrug, naj coh aen “cijnonjgi”, boux gag loengh aen soujgih ndeu. Doenghbaez lwgnyez lij iq, cawznit gyanghaemh haengj daengx ranz vunz comz byoq- feiz yawj densi, seizneix lwgnyez bae baihrog dajgoeng gag bouxlaux youq ranz, ndaejhoengq couh loengh soujgih, aen densi gaenq haujlai nanz mbouj hai daeuj yawj, lauheiq yaek hwnj myaex lo. Caemh mbouj cauxfeiz byoq, it dwg lau hoenzfeiz oenq aen ranz cang ndaej moqsak de ndaem bae, ngeih dwg yiemz haeuj ndoeng dwk fwnz dwgrengz, gaij guh byoq dienh.

Haxbaenh bajngeih lij dem gyu baez diuz baez diuz bae cat bat nohmou mbat he, bat nohmou iep gyu neix yaek guh nohlab, caiq oep haemh ndeu dem couh ndaej hwnjsaux. Bajngeih gaenq laebdaeb bae yawj geij haw lo, raen haw ngoenzbonz lai bienzngeiz di couh cawx geijcib gaen, dajsuenq bineix lai guh di nohlab, caj lwgnyez dauqma gvaq cieng ndaej gwn, hix baen saekdi hawj dahlwg dawz bae ranzgvan. Yienznaeuz gij vunz ranzgvan dahlwg mbouj maij gwn nohlab, hoeng dahlwg cix lij lumj mwhgonq ngah gwn yaek dai bae. Cienzgangj ciuhgonq boux canghdoz ndeu, haw mbwn roengz nae gig nit ndeu nohmou gai mbouj doek, lw haujlai, de hixnaengz samj gyu haeuj nohmou bae, aeu cag cug venj hwnjdaeuj langh rumz, daengz ngoenz mbouj ndaej okrog bae ra byaek cix nget gaiq ndeu daeuj cawj, raen youh naengq youh hom, daegbied ndeigwn. Daj mbat haenx le gyoengqvunz couh rox aeu nohmou daeuj iep gyu guh nohlab lo. Doeklaeng ranghdieg raeuz bouxboux haengj gwn nohlab, ranzranz yaek daengz cieng cungj guh.

Lungzngeih、bajngeih miz daeg ndeu dah ndeu song boux lwg, youq lajmbanj dangq vunz lai geq di cungj ciengx miz sam seiq boux lwg, songde mwh coz nyuenz hix siengj lai ciengx saek boux baj, songde caemh siengsaenq “lwg lai fuk lai”, hoeng daegnyaeq doekfag ngamq ndaej rimndwen, doengh boux gunghcoz yinzyenz giswnghcan ndawyangh couh daeuj ranz dungyenz yangjying cwngfuj haucauh bae guh cezyuz souj- suz lo. Gangj maz “lwg lai hoj daengx ciuh, lwg siuj (noix) heih baenz miz, ciuq fap souj gijliz, cij miz da miz naj”. Dahlwg gauhcungh bitnieb bae Guengjdoeng dajgoeng le caeuq daegmbauq ndeu roxnaj gangj ndaej doxngamj couh haq lo, ranzgvan dwg youq baihbaek Sizgyah- cangh Hozbwz bae, Lungzngeih、bajngeih caengz ndaej bae cunz gvaq, dahlwg dwk dienhvah dauqma naeuz, de youq baihhaenx hix dwg lajmbanj, hoeng nazreih cungj dwg diegbingz, guhhong mbouj dwg maz rengz, cienzbouh yungh gihgai. Gizde ndei dwg ndei, mboujgvaq liz bohmeh gyae- gyanggyang, daengz cieng cungj nanz ndaej dauqma yawj bouxlaux saek mbat. Daeglwg bineix doeg gisuz yozyau okdaeuj, caemh riengz doih bae Guengjdoeng guhhong lo.

Lungzngeih hwnj vangj yawj sinhvwnz, bajngeih hwnj veizsin gangjgoj. Lungzngeih raen daengz gij siusik rogguek gaemhhanh binghraq mbouj roengz, vunz deng dai lij ngoenz doek ngoenz demlai. De gag ngonngwngngwng naeuz:

“Binghdoeg caengz gamsim,

Mbin gvaengxgvaengx gvaxgvax,

Yawj rogguek fat raq,

Lij lah ik fanh vunz.

Raeuz miz gungcanjdangj,

Guh ak dangq saenzsien,

Daengx guek cungj ancienz,

Ndaej gvaq cieng an’onj.”

Baihrog lij dingqnyi sing fwen sisi subsub, yawj yienghceij mbwn caengz rongh nyaenx yoeng, aiq yaek oemq daengz ngoenzcieng bae. Ban- laux ciengzseiz gangj coenz vah “doeng sauj cieng mbaeq”, mbatneix haeujgek bae bw, bineix haeujdoeng doxdaeuj couh rengx lo, gwnzbo、ndawdoengh gorum go’nywj cungj reuqroz liux, doengh gomak gofaex cungj mbouj ndaej did nyod, caiq mbouj doek fwn couh engq hoj guhgwn lo.

Bajngeih youh gag yaep geq lwgfwngz, suenq yawj lij miz geijlai ngoenz dem lwg couh ndaej dauqma daengz ranz. Mboengqneix, de ngoenz- ngoenz cungj nyaengq, haw gwnz haw laj bae cawx neix cawx haenx, bwh yiengh youh yiengh, yaek banh aen cietcieng gaiqgwn fungfouq ndeu caj lwg dauqma. Doengh bihaenx, cungj mbouj yungh sai nyaenx lai ngaenz bae cawx nienzhuq, ca mbouj geijlai yienghyiengh cungj gag ndaem ndaej, couh lienz mou、bit caeuq gaeq hix gag ciengx gaj. Seizneix geq le mbouj miz rengz bae ndaem bae ciengx, lwgnyez youh mbouj youq ranz, yiengh- yiengh cungj dwg aeu ngaenz bae cawx.

Noh guh lab bwh ndei lo, gij liuh mba haeuxcid mba megmienh guh etcauq、bingjgangq caemh bwh ndei lo, haeuxfaengx nohfaengx lwgraz duhheu caemh cawx ndaej lo, haetcog caeuxcaeux couh ndaej guh. Lajmbanj gvaq cieng suek faengx, neix dwg gienh saeh youqgaenj ndeu, baijcoj noix mbouj ndaej faengx, dingqnaeuz gvaq cieng cojcoeng ndaej gwn faengx cij ndaej baujyouh lwglwg lanlan bingzan swnhleih fatcaiz. Suek faengx aen hix mbouj ndaej iq lai, ceiq iq hix yaek miz saek buenq gaen bet liengx. Doenghbaez banlaux haengj suek baenz aen gaen baj song gaen ne, hung lumj aen swiz lwgnding nei, baihndaw coq lwgraz、duhheu caeuq nohmou daengj, aeu rongfaengx daeuj suek, mehmbwk lajmbanj cungj suek ndaej baihlaj bingz baihgwnz moj, seiq gok cingqcaep, gig baenzyawj. Danghnaeuz bouxlawz suek ndaej mbouj baenz yiengh, couh deng vunz riu “cik fwngz lumj cik din, mbouj maenz guh saek yiengh”. Baez hai faengx, heiq rang gyuem rim ranz, hawj vunz myaiz yaek rih.

Dangyienz ceiq angq lij dwg ndaej youq doengxhaemh cit bauqva ronghsagsag. Youq lajmbanj, gyoengqvunz youq ndawhoz gag doxbeij, yawj doengxhwnz haemhndaep cibngeih diemj- cung byawz cuengq bauq ndaej daih’it, byawz cuengq ndaej ceiq lai, byawz cuengq gij bauqva ceiq ndeiyawj. Daengz ngoenzde, ranzranz lwgnyez cungj dauqma doxcomz caezcup, ndawmbanj couh nauhyied hwnjdaeuj lo. O, dwg lo, couh ca bauq caengz cawx, lungzngeih, gaenq youq ndaw veizsin daengq daeglwg gvaq, heuh de cawx bauq, bouxlaux ngaenz noix, caiq gangj hix mbouj rox banneix bouxcoz gyaez cungj bauq lawz. Lungzngeih bajngeih gag ngeix gag sim vansisi.

Bibi daengz cietcieng,

Lumj gwn diengz vanswd,

Ngoenzciet muengh raen lwg,

Cingz naekgywg ndawhoz.

Ngoenzndaep haetromh, bajngeih caeux- caeux couh hwnqdaeuj nyaengqnyinyi suek faengx, din fwngz riengjretret, lungzngeih caux feiz dumq faengx.

Lwg yaek ndaej dauqranz,

Nyaenx nanz mbouj raennaj,

Meh suek faengx deqcaj,

Bit gaeq gaj dumq ndei.

……

Banringz, etcauq、bingjgangq caeuq faengx yienghyiengh cungj guh ndei lo, lungzngeih cij ndaejhoengq swiq fwngz bae ra soujgih yawj lwgnyez seizlawz cij ndaej dauqma daengz ranz. Baez hai soujgih yawj le, de gen ga cungj unq liux, naenghboep roengz gwnzdaengq bae, naiqnuek mbouj guhsing. Bajngeih raen le guhmuengz byaij gvaqdaeuj cam:“Yawz yiengh? Yaek dauqma daengz mboujcaengz?”

Lungzngeih ndenq aen soujgih hawj baj- ngeih, bajngeih ciep daeuj baez yawj, cij raen daeglwg youq ndaw veizsin fat coenz vah ndeu——“Daxboh daxmeh, vihliux yangjying guekgya haucauh, boiqhab cwngfuj henlaengz mbouj hawj binghraq gyueklah, gou gietdingh camhseiz mbouj dauqma lo, couh youq ndaw gunghcangj gvaq cieng. Caj daengz mwh mbouj miz binghraq le, caiq dauqma yawj sou bouxlaux, sou gag re ndang ndei nw.”

De youh vad gvaq lingh giz, raen dahlwg fat geij coenz fwen dauqma:

“Daengx biengz re binghraq,

Gwnz laj caez caephengz,

Bouxboux cungj okrengz,

Ndaej hen ndei hen maenh.

Mbouj dauqranz gvaq cieng,

Mbouj hawj biengz dem luenh,

Bineix caengz doxbuenx,

Muengh binaj ndaej comz.”

 
 
 
   
   
   


版权所有 广西民族报

联系电话:0771-5528076 5559552
传真:0771-5528087 电子邮箱:gxmzbw@163.com
地址:广西南宁市桂春路16号 邮政编码:530028
 

关闭