Daxboh gou deng gaemh bae gaj. Yenveij suhgi hix deng gaemh bae gaj. Aenvih dwg daengx guek laeh nduj, sojmiz conghgvangq ranghdieg Yejmaj Cin, cungj ngaiz yungh suijniz fungfak liux.

Gou mbouj nyienh gangj doenghgij saeh neix, aenvih daj Yejmaj Cin ok gij saeh yienghneix le, baezlaeng youq gwnz bauganh densi daengx guek baudauj gij saehnanh cingjgvangq couh lai hwnjdaeuj lo.

Mbouj gangj daxboh gou lo, lijdwg dauqma daengz gienh saeh hawj Giuh Yizswngh guhsouh haenx daeuj ba. Gou caen siengj hawj Giuh Yizswngh guhsouh, caemhcaiq siengj dingh youq ngoenz daxboh gou deng gaj haenx, miz vunz dai lo, miz vunz guhsouh, daihgya cungj angqangq riuriu, baenzneix couh ndaej lo. Gou ganjnaeuz gou dawz gij siengjfap neix gangj hawj Cangh Genz nyi le, de couh doengzeiq lo, siengj mbouj daengz de sikhaek couh mbouj doengzeiq. Gij cienz daxboh gou couh dwg gij cienz gou, de minghdinj hix ndei souhyienz hix ndei, cungj dwg baenzneix lo. Mbouj couhdwg gij vunz gwnz gai doxcaez gwn donq haeux ndeu ma? Gawqyienz Cangh Genz mbouj doengzeiq, yiengh- haenx couh suenq luba.

Yienghneix le, gou lij aeu bae ciuqgoq Giuh Yizswngh ngoenz ndeu dem ha?

Lijdwg bae ba. Gij saedceij ngoenznaengz gou gvaq ndaej mbwqmbatmbat, gou aeu hawj bonjfaenh youq ngoenzhaenx gvaq ndaej saedsaed caihcaih cij baenz. Hoeng dan yawj de haengj gwn gijmaz, ninz ndei mbouj ndei, gou youh mbouj gamsim. Ceiq youqgaenj dwg gou mbouj haengj doengh uk, daxboh gou louz hawj gou baenzlai cienz, vuenh baenz bouxwnq, boux de cungj mbouj nyienh bae doengh uk ha. Yienghlawz ciuqgoq Giuh Yizswngh, gou mbouj rox yaek baenzlawz guh.

Couh youq seizneix, daegnuengx gou ma ranz lo. Daxboh gou deng gaj le, daegnuengx couh bae daengz Yinznanz hai cingjgvangq, guh ndaej caeuq daxboh ca mbouj geijlai. De beij gou lij gyaez daxboh gou. Daxboh gou dai seiz, de daej dwk yaek dai yaek lix, gou mbouj dwg baenzneix, ngeihcib geij diuz mingh, caiq gya gaxgonq doenghgij vunz dai bae haenx, daxboh gou deng dai mbouj ienq lo, bouxwnq cij ienq hane. Gaxgonq gou naeuz de ndei, dwg aenvih aen cingjgvangq bouxwnq dai bae boux vunz ndeu, bouxcawj aen gvangq neix hawj fanh maenz ndeu, de hawj sam fanh maenz.

Daegnuengx gou ma ranz le, gou naeuz de nyi gij saeh gou yaek bae ciuqgoq Giuh Yizswngh, daegnuengx lengxdamh raixcaix, naeuz doenghgij saeh iqetet neix mbouj yungh caeuq de doxyaeng. Daxboh gou dai le, de couh yienghneix lo, gijmaz saeh cungj haengj yungh cienz bae bomz. De baenzneix guh le, liz sojmiz vunz yied daeuj yied gyae lo. Daegnuengx baezneix ma ranz dwg yaek ciep daxmeh gou bae Yinznanz, daxmeh gou hix nyienh bae. Gyoengqde dawz Yejmaj Cin dangguh gizdieg siengsim, siengj baezneix okbae le, couh mbouj caiq dauqma ranzmbanj lo. Gou mbouj laengz gyoengqde. Ranz gou youq ranghdieg neix yiemq baenzlai diuz mingh, daxmeh gou youq gizneix ngoenz ndeu, couh lai hojsouh ngoenz ndeu. Daxmeh caeuq daegnuengx gou mbouj doxdoengz, daeg- nuengx gou dwg gizlawz hawj de hai cingjgvangq, gizlawz couh dwg aen ranz de. Daxmeh gou dwg gizlawz ndaej hawj de sim’onj, gizlawz couh dwg aen ranz de. Gou caeuq gyoengqde youh mbouj doxdoengz, gou mbouj siengj aeu cienz lo, doengh diuz mingh haenx dwg daxboh gou yiemq roengz- daeuj, vih gijneix de gaenq aeu diuzmingh bonjfaenh bae dingjlawh lo. Youq Yejmaj Cin gou mbouj yiemq saek boux vunz, ndigah gou maqmuengh lumj Giuh Yizswngh baenzneix ndaej souhyienz.

Daegnuengx gou daiq daxmeh gou okdou mbouj ndaej geijlai ngoenz, gou couh bae ciuqgoq Giuh Yizswngh lo.

Lanz Fuzlungz caeuq Dungj Cigoz cungj nyinhnaeuz gou mbouj rox ciuqgoq Giuh Yizswngh. Lanz Fuzlungz son gou baenzlawz cawj haeux baenzlawz cawj byaek, seizlawz cauxfeiz seizlawz ndaep daeng hwnj congz ninz doengh gijneix, gijneix gou cungj rox; Dungj Cigoz gangj yiengh saeh ndeu gou roxnyinh mizyinx——De laeuh aen beixmaed ndeu hawj gou: Giuh Yizswngh dwg rinvaqsiz lix ndaw Yejmaj Cin, gaej yawj Giuh Yizswngh lumz- geiq lo, de saek seiz hai bak, cungj dwg doenghgij saeh Yejmaj Cin raeuz, caemhcaiq nienzdaih yied gyae, couh yied cingcuj, hix yied hawj vunz simdiuq doeksaet. Yienghneix gou engqgya roxnyinh mizyinx lo, dingq Giuh Yizswngh gangj gij saeh doenghbaez, mboujguenj dwg caen roxnaeuz gyaj, cungj miz eiqsei raixcaix. Dungj Cigoz lij naeuz, Giuh Yizswngh ndaej souhyienz, hoeng lwg yah de cungj mbouj miz lo, mwngz miz cienz, hoeng daxboh mwngz mbouj miz lo, song boux vunz sou haengj- dingh miz haujlai vah doxhab. Bouxvunz Dungj Cigoz neix, gaej yawj de dwg boux canghdoz ndeu, gij vah de dauq miz di suijbingz bw. Neix dwg gij yienzaen gou mbouj gamj yawjsiuj Yejmaj Cin.

Yaek dingq Giuh Yizswngh gangj gij saeh doenghbaez, gou gietdingh bae ciuqgoq Giuh Yizswngh cib ngoenz. Gou heuh Fangh Laujhuj bouxhaici doenghbaez ranz gou, dawz aen bingh- siengh hung ranz gou buen bae daengz ranz Giuh Yizswngh, ndaw binghsiengh oet rim noh gaeq bit bya caeuq byaekheu. Cangh Genz naeuz, mwngz ciuqgoq de cib ngoenz, mwngz sim’angq raixcaix lo, hoeng couh buqvaih gij gvigawj moix ranz ciuqgoq ngoenz ndeu, haujlai vunz couh mbouj haengj bw. Gou rox ndaw uk gyoengqvunz haenx naemj gijmaz, haujlai vunz ciuqgoq Giuh Yizswngh dwg siengj “rom yaemgoeng”, hix couh dwg doenggvaq guh saehndei daeuj vih ciuhlaeng bonjfaenh rom di fukheiq he. Gou naeuz, gyoengqde rom yaemgoeng ciuhlaeng, gou lij siengj rom yaemgoeng ciuhneix ne, duzbaed naeuz lo, rom yaemgoeng ciuhlaeng youqgaenj, rom yaemgoeng ciuhneix engqgya youq- gaenj. Gizsaed duzbaed dwg mbouj dwg baenzneix gangj, gou hix dawz mboujcinj. Cangh Genz baez dingqnyi gou gangj duzbaed couh gyaeuj in, hix vaiq di byaij deuz lo. Cangh Genz mbouj saenq baed, hix mbouj yawjsiuj baed, hix mbouj ndaq baed, de caeuq duzbaed gak byaij diuz roenloh bonjfaenh. Byaij okdou gaxgonq de naeuz lo, yienghhaenx gou bae gienqgienq gyoengqde, mwngz “rom yaem- goeng ciuhneix”gig noix miz. Mwngz haengj rom yaemgoeng ciuhneix, gou couh hawj mwngz lai rom yaemgoeng ba.

Gaxgonq dan ndaej geiq youq gwnz hengzdiuz veh vang ndaem geiq gij bisoq Giuh Yizswngh, lij caengz ndaej nyinhcaen naemjngeix gvaq boux vunz de. Giuh Yizswngh dauqdaej dwg bouxvunz yiengh- lawz? Baenzneix naemj le, gou simvueng lo, gou caeuq Giuh Yizswngh caemh youq Yejmaj Cin gvaq le samcib haj bi, de dwg bouxvunz baenzlawz yiengh, gou gingqyienz mbouj roxyiuj.

Gaxgonq gangj gvaq lo, gij vunz Yejmaj Cin youq ciuqgoq Giuh Yizswngh seiz, cungj haengj nyex de gangj vah. Gou cam Cangh Genz, youq ciuqgoq Giuh Yizswngh seiz, gyoengqde caeuq Giuh Yizswngh cungj gangj gijmaz vah ne? Cangh Genz naeuz, miz mbangj vunz caeuq Giuh Yizswngh gangjriu, cam de dauqdaej miz geijlai boux meh- mbwk.

我爸被枪毙。县委书记也被枪毙。因为是全国第一例，野马镇那一带的所有窿道，全部用水泥封死。

我不愿意说这些事情，因为野马镇出了这样的事，打那以后全国的报刊电视对矿难的报道就多了起来。

不说我爸了，还是回到要给邱一声做寿的事情上来吧。我真的很想给他做寿，甚至想把时间定在我爸死的那个日子，有人死了，有人长寿，大家都还乐和乐和，这就够了。

我以为我把这个想法跟张权说之后他会赞成，没想到他一口否掉。我爸的钱就是我的钱，他短命也好长寿也好，都是。不就是街上的人一起吃个饭吗？

既然张权不同意，那也就算了。

这样一来我还有必要去照顾邱一声一天吗？

还是去吧。平时我的日子过得很虚，我得让我的这一天过得实实在在。但是只看他喜欢吃些什么，睡觉睡得好不好，我又心有不甘。问题是我不喜欢开动脑筋，我爸留给我这么多的钱，换了谁谁都不愿意开动脑筋。如何照顾邱一声，我不知道该怎么办。

这时候我弟回来了。我爸被枪毙之后，他跑到云南开矿，做得几乎跟我爸一样。他比我还爱我爸。我爸死时他哭得死去活来，我不是，二十几条人命，加上以前死去的那些人，我爸死得不冤，其他的人才冤。前面我之所以说他好，是因为别的矿上一条人命一万，他给三万。

我弟回来后我跟他说我要去照顾邱一声的事，他很冷漠，说这样的小事不必跟他商量。我爸死后他就这样，什么事都喜欢用钱去砸。这样一来，跟谁都生疏了。他这次回来要把我妈接去云南，我妈也愿意。他们都把野马镇当成伤心的地方。都想这一去就不回来了。我没有反对。我们家在这里有那么多条人命，我妈在这里一天，就多一天煎熬。她跟我弟不同，我弟是哪里让他开矿，哪里就是他家。我妈是哪里能让她心安，哪里就是她家。我跟他们又不同，我不想挣钱，那些人命是我爸欠下的，为此他抵了自己的命。在野马镇我没有欠谁的，所以我希望我像邱一声一样长寿。

我弟带我妈走没几天，我就去照顾邱一声了。

蓝伏龙和董志国都认为我照顾不了邱一声。蓝伏龙跟我说怎么煮饭怎么煮菜什么时候生火灭火熄灯睡觉之类的，这些我都懂；董志国讲的我比较感兴趣——他给我透露一个秘密：邱一声是野马镇的活化石，别看他失忆，他偶然张开嘴巴，全是野马镇的事，而且年代越远，则越清楚，越惊心动魄。这下我来了兴趣，听邱一声说过去的事，不管是真是假，都很有意思。董志国还说，他长寿，但是他儿子老婆都没了，你有钱，但是你爸没了，两个人肯定有很多共同的语言。这个董志国，别看是个屠夫，说的话还有点水平。这是我一直不敢小看野马镇的原因。

为了听邱一声讲过去的事情。我决定照顾邱一声十天。我叫我们家以前的司机方老虎把我家的大冰箱搬到邱一声家，里面塞满了鸡鸭鱼肉和青菜。张权说，你照顾他十天，你是痛快了，但是却坏了一户一天这个规矩，很多人不干。我知道那些人想些什么，很多人照顾邱一声的目的是“修阴功”，也就是通过做好事为自己的来世修些福气。我说，他们修来世，我还想修现世呢，佛说了，修来世重要，修现世更重要。其实佛是不是这样说我也拿不准。张权一听我说佛就头疼，赶紧走了。他不信佛，也不看低佛，也不骂佛，他和佛各走各的道。出门前他说，那我去做一做他们的工作，难得你“修现世”。你愿意修现世，我就让你修个痛快。

以前光记得在横梁上给邱一声的岁数画上黑杠杠，还真没好好琢磨他这个人。他到底是个什么样的人呢？这样一想我慌了，我跟邱一声一起在野马镇生活了三十五年，他是怎样的一个人我竟然不知道。

前面说过，野马镇的人在照顾他的时候，喜欢跟他对话。我问张权，在照顾邱一声的时候，他们都跟他说些什么？张权说，有些人拿他当开心玩具，问他到底有几个女人。

（4）