Gij hengzdiuz ranz gou sang raixcaix, yaek veh gij nienzgeij Giuh Yizswngh hwnj gwnzde bae, aeu yungh aen lae sanggvanggvang ndeu, caij aen lae sang benz hwnjbae, gig miz yizsizganj, couh lumj miz gunghcwngz moq yaek haigoeng, bouxdaeuz haengj bae daet couzhoengz nei. Gij saeh yienghneix, cawz gou caixvaih, Yejmaj Cin caiq mbouj miz boux daihngeih bae guh lo.
Dangyienz, gou baenzneix guh hix mizdi seisim he, roxnaeuz gangj dwg miz aen maqmuengh ndeu, gou maqmuengh hix ndaej lumj Giuh Yizswngh baenzneix souhyienz, caj daengz laux le, naengh youq gwnz eij laj hengzdiuz, geqgeq gij bisoq Giuh Yizswngh doenghbaez、bonjfaenh seizneix, lumj benz baenz mbaek baenz mbaek lae, caen dwg gienh saeh vuenyungz raixcaix ndeu.
Giuh Yizswngh moix lai lix bi ndeu, gou couh lai faenh niemhsiengj ndeu, hix couh lai faenh atlig ndeu, gou samcib haj bi, lij miz roekcib bi, cijndaej ganj hwnj gij nienzgeij Giuh Yizswngh——Gou hix dwg lix ndaej mbouj naihfanz le cij baenzneix naemj hane, bouxwnq vunz Yejmaj Cin mbouj dwg yienghneix naemj law. Gyoengqde vih gwndaenj nyungj ndaej roet conh nyouh yet bae, gyoengqvunz cibhaj bi guh gij hong vunz ngeihcib haj bi haenx, gyoengqvunz hajcib bi miz gij simsaeh vunz roekcib bi haenx.
Seizneix, gou naemjngeix gij vah canghdoz Dungj Cigoz, mbouj ndaej aeu gienh saeh ndeu bae cwngmingz gienh saeh wnq. Neix hawj gou roxnyinh Yejmaj Cin vunzcaiz lai dangqmaz. Gou riengz roengzdaeuj yaek guh gij saeh haenx, ca mbouj geijlai dwg vih cwngmingz gij vah Dungj Cigoz gangj ndaej deng mbouj deng lo.
Ngoenzhaenx, lwnz daengz gou bae ciuqgoq Giuh Yizswngh. Geij baez gaxgonq, gou cungj dwg aeu cienz goq vunz bae dingjlawh, duenh haenx gou hix dwg mbwqmbatmbat, saw hix yawj mbouj ndaej haeujbae, Yejmaj Cin hix mbouj raen gijmaz saeh hawj gou roxnyinh miz yinxdaeuz, gou sawqmwh couh siengj caenndang bae ciuqgoq Giuh Yizswngh ngoenz ndeu, yawjyawj caeuq boux vunzgeq souh- yienz doxcaez gwndaenj dauqdaej dwg yiengh feihdauh lawz. Yaek yienh ndaej caeuq bouxwnq mbouj doxdoengz, gou guh ndei vehsuenq. Gou mbouj ndaej lumj Dungj Cigoz caeuq Lanz Fuzlungz yienghhaenx, youq gienh saeh Giuh Yizswngh dauqdaej haengj gwn noh roxnaeuz haengj gwn byaekheu gwnzde guh faenzcieng. Gou siengj youq ngoenz gou ciuqgoq Giuh Yizswngh haenx, hawj de gvaq ngoenzseng, hix couh dwg guhsouh, sojmiz ranz gwnzgai cungj baij boux vunz ndeu daeuj ndaw ranz Giuh Yizswngh, nauhnauh yiedyied gwn donq haeux ndeu. Youq Yejmaj Cin, boux vunzlaux youq caetcib bi gaxgonq, angqhoh ngoenzseng aeu youq ngoenz doekseng haenx gvaq, ndaej dwg liggaeuq, hix ndaej dwg ligmoq, gvaq betcib bi le, couh mbouj doengz lo, cijaeu youq ngoenzseng ndwen haenx gvaq couh ndaej lo. Goujcib bi le, couh mbouj baenzneix yiemz lo, siengj youq ndwen lawz gvaq ngoenzseng couh youq ndwen lawz gvaq ngoenzseng, siengj youq ngoenz lawz gvaq ngoenzseng couh ngoenzlawz gvaq ngoenzseng, caemhcaiq siengj gvaq geijlai baez ngoenzseng couh gvaq geijlai baez.
Gou dawz gij siengjfap gou lwnh naeuz Cangh Genz nyi, de boux vunz dog ciuqgoq Giuh Yizswngh baenzlai bi, gijmaz vah’ienq cungj mbouj miz, daihgya cungj boiqfug de, doenghgij hoengzsaeh begsaeh gwnzgai cungj youz de dajleix. De dwg bouxvunz youq ndaw Yejmaj Cin ranz lawz cungj liz mbouj ndaej ndeu. Raeuz gizneix miz gij ndeicawq ndeu, mbouj dwg bouxlawz miz cienz lai couh dingq bouxlawz、ranzlawz miz vunz dang guen couh dingq bouxlawz, danghnaeuz bouxlawz miz cienz lai couh dingq bouxlawz, yienghhaenx gou gangjvah couh suenqsoq lo. Danghnaeuz ranzlawz miz vunz dang guen couh dingq bouxlawz, Laujlij dwg fucincangj, hoeng gwnzgai mbouj miz saek boux vunz haemqheq de.
Cangh Genz naeuz baenzneix guh mbouj ndei. Danghnaeuz hawj daxmeh mwngz guhsouh gou mbouj naeuz law. Mwngz hawj Giuh Yizswngh guhsouh, couh mbouj habngamj lo, baenzneix guh yienh ndaej mwngz miz cienz lai dwg mbouj dwg? Caezgya cienz cungj noix, mwngz yawjyawj, geij bi neix miz ranz lawz vih vunzlaux ndaw ranz daih banh guhsouh? Caiq gangj lo, mwngz miz cienz, cungj dwg daxboh mwngz louz hawj mwngz. Daxboh mwngz mingh dinj, gij cienz louz hawj mwngz haenx dwg yungh diuzmingh vuenh daeuj, de vihmaz mingh dinj? Couh dwg aenvih doenghgij cienz neix. Mwngz aeu gij cienz de bae bang Giuh Yizswngh guhsouh, mbouj hab ba.
Gawqyienz Cangh Genz daix daxboh gou okdaeuj lo, gou mbouj ndaej mbouj gangjgangj daxboh gou. Mizseiz gou caen dwg baenzneix siengj, Giuh Yizswngh vihmaz ndaej souhyienz, dwg aenvih miz doengh bouxvunz lumj daxboh gou baenzneix minghdinj haenx——Gyoengqde dawz gij bisoq bonjfaenh gien okdaeuj, hawj bouxwnq bang gyoengqde lix roengzbae. Gou baenzneix naemj, gizsaed hix mbouj miz gijmaz dauhleix. Bouxvunz couh dwg baenzneix, mbouj dwg moix aen siengjfap cungj hab dauhleix. Yienznaeuz mbouj hab dauhleix, hoeng mwngz lijdwg nyaenx mbouj ndaej ciengzseiz aeu baenzneix naemj.
Daxboh gou dak vunz ndei raixcaix, de hai cingjgvangq, ndaw cingjgvangq baez dai boux vunz ndeu, boux cawjgvangq wnq hawj fanh maenz ndeu, daxboh gou hawj sam fanh maenz. Ndaw Yejmaj Cin miz haujlai vunz riengz daxboh gou guhhong, miz vunz henhoh cingjgvangq, miz vunz vat cingjgvangq. Bouxvunz vat cingjgvangq haenx aeu miz rengz, bouxvunz hen cingjgvangq haenx aeu doegsieb, ndaej yienghneix gangj, geij bi haenx, Yejmaj Cin ca mbouj geijlai sojmiz gyoengqvunz miz rengz caeuq doegsieb haenx cungj riengz daxboh gou guhhong. Ndaw cingjgvangq binaengz cungj dai geij boux vunz, mizseiz dwg dai bouxrwix doegsieb, mizseiz dwg dai boux rengz ak rengz haenq, daxboh gou cungj doengzyiengh doiqdaih, moix boux hawj sam fanh maenz, mbouj miz saek boux vunz daeuj nauh. Gijmaz saeh cungj mbouj ok. Hoeng baezhaenx saeh hung lai, ndaw cingjgvangq deng raemx cimq le, ngeihcib geij boux vunz deng humx youq laj cingjgvangq, yungyiemj dwglau dangqmaz, daxboh gou simvueng lo, ra vunzranz ngeihcib lai boux- vatgvangq haenx daeuj, doxyaeng boiz geijlai ngaenz, mizmbangj vunzranz doengzeiq aeu ngaenz couh baema, mizmbangj vunzranz hemqcaca naeuz wnggai gouq vunz gonq. Danghnaeuz gouq vunz, vunz baihrog haengjdingh couh roxdoh. Daxboh gou mbouj haengj baenzneix guh, cienz couh ok ndaej lai raixcaix. Moix boux vunz hawj cib fanh maenz, ca mbouj geijlai sojmiz vunzranz bouxvatgvangq doeklaeng cungj doengzeiq lo, ciem cih yaenq lwgfwngz le, lingx cienz dauqma lo. Siengj mbouj daengz miz dah lwgnyez ndeu doiq aen cingjgvangq hemq sing boh ya ndeu, daxmeh de couh ienqhoij lo. Gveng cib fanh maenz cienz roengzdaeuj couh buet. Saehcingz couh yienghneix deng laeuh okbae lo. Doeklaeng dwg ngeihcib geij bouxvatgvangq dai bae.
我家的横梁很高,要将邱一声的年龄画在上面,得用很高很高的梯子,踩着高高的梯子爬上横梁,很有仪式感,就像有新的工程开工,领导喜欢去剪彩一样。这样的事,除了我野马镇没有第二个人会去做。
当然,我这么做也有一些野心,或者说有一个期望,我期望也能跟邱一声一样长命,等老的时候,坐在横梁下面的椅子上,数着过去的邱一声、现在的自己的岁数,像爬一道一道楼梯,确实是一件很幸福的事情。
邱一声每长一岁,我就多一份念想,就多一份压力,我三十五,还有六十年,才够得着他——我也是活得不耐烦了才这么想,野马镇的其他人不会这样。他们在为生计忙得焦头烂额,屁滚尿流,十五岁的人干二十五岁人的活,五十岁的人有六十岁人的心事。
现在,我琢磨屠夫董志国的话,不能拿一件事情去证明另一件事情。这让我觉得野马镇藏龙卧虎。我接下来要做的事,几乎就是为了证明董志国讲的对还是不对。
那天,轮到我去照顾邱一声。前几次我都是给钱让别人顶替,那段时间我也是闲得没有章法,书看不进去,野马镇也没什么让我感兴趣的事发生,我突然就想去照顾邱一声一天,看看跟长寿老人一起生活到底是什么样子。为了显得跟别人不同,我做了精心的设计。我不能像董志国和蓝伏龙那样,在邱一声到底是吃肉还是吃青菜的事情上做文章。我想在我照顾邱一声那一天给他过个生日,也就是做寿,所有的街坊一家来一个人,热热闹闹吃顿饭。在野马镇,一个老人七十岁以前,生日必须过在出生的那一天,可以是农历,也可以是阳历,八十岁以后就不同了,只要过在出生的那一个月就行。九十岁以后就不那么严格了,想哪一月过就哪一月过,想哪一天过就哪一天过,甚至想过几回就过几回。
我把我的想法跟张权说了,他一个人照顾邱一声那么多年,什么怨言都没有,大家都佩服他,街上的红白喜事都由他张罗。他是野马镇谁家都离不开的人物。我们这里有一个好处,不是谁钱多就听谁的、谁家里有人当官就听谁的。如果谁钱多就听谁的,那我说话就算数了。如果谁家里有人当官就听谁的,那老李是副镇长,可街上的人每一个都不“鸟”他。
张权说这样不好。如果你给你妈妈做寿我不反对。你给邱一声做寿,就不妥了,这样显得你很有钱是不是?大家都缺钱,你看一看,这些年有哪一户人家大操大办给家里的老人做寿?再说了,你有钱,那是你爸给你留下的。你爸短命,他留给你的钱是拿命换来的,他为什么短命?就是因为这些钱。你拿他的钱去给邱一声做寿,不合适吧。
既然张权把我爸抬出来,我不得不说一说我爸。有时我甚至这么想,邱一声为什么那么长寿,是因为有我爸这样短命的人——他们把自己的岁数贡献出来,让别人替他们活。我这样想其实也没有什么道理。人就是这样,不是每一个想法都合乎道理。虽然不合乎道理,但是你还止不住经常这样想。
我爸对人好,他开矿,每死一个人,其他矿主给一万,他给三万。野马镇的很多人都跟着他干,有人护矿,有人挖矿。挖矿的得有力气,护矿的得心狠手辣,可以这么说,那几年,野马镇几乎所有有力气的和心狠手辣的人都跟着我爸干。矿上每年都死几个人,有时是心狠手辣的死,有时是力大无边的死,我爸一视同仁,每人三万,没有一个人来闹。没人来闹,什么事都没有。但那一回事太大了,坑道透水,二十几个人被困在里面,凶多吉少,我爸慌了,把二十几个矿工的家属找来,讨价还价,有些家属愿意讨价还价,有些家属嚷着应该先救人。如果救人,肯定就得往外张扬。我爸不愿那样干,钱就出得很高。每人十万,几乎所有的家属最后都同意了,签字画押后将钱领走。没想到一个小女孩对着矿井喊了一声爸啊,她妈妈就反悔了。扔下十万块钱就跑。事情就这样捅了出来。结果是二十几个矿工死。 (3)