Mboujlwnh dwg seizcin cien moux vayouzcaiq hai dwk nauhyied raeuh、duzmbaj duzrwi mbin baebae dauqdauq, roxnaeuz dwg seizhah roegcaeuq mbin gvaq gwnz raemx、goliux bibuengq、va’ngaeux hailangh rangfwt; mboujlwnh dwg seizcou nazhaeux henjrwgrwg、raemxrij ndaw ndoeng laecoco, roxnaeuz seizdoeng naefaiq mbinfwfw、ranzgaeuq heiq youzcaz homrang, gij maqmuengh “gou youq Sinhboh caj mwngz” youq Sinhboh yiengj dwk nanznini.
Sinhboh dwg aen mbanj gaeuq- geq miz doengh aen mingzdaeuz aen mbanj miz daesaek siujsoq minzcuz Cungguek、aen mbanj conzdungj Cungguek caeuq aen mbanj vwnzva lizsij mizmingz Gvangjsih. De youq laeng henz Roen Cinzsinh(diuz roen geq Siuhho)Fuconh Yauzcuz Swciyen Gozboh Cin, daengz seizneix gaenq miz 800 bi lizsij. Gairinbanj Sam Sieng dwg diuz gai cawjdaeuz aen mbanjgaeuq Sinhboh, de raez 900 mij, miz 2 aen dou hung, 2 aen dou maqhuz hung, 7 aen dou iq, caiq venj miz saek cib gaiq baizbenj gim, lumjbaenz cinsw、vwnzgveiz、ging- gveiz、gawjyinz、gungswngh daengj. Gaiq ceiq caeux ndeu dwg Sungqciuz Gyahdingh nienz(bi 1208-1224), gaiq ceiq laeng cix dwg Cingciuz Gvanghsi samcib bi(bi 1904), songde cungj dwg benjcinsw. Gairinbanj Sam Sieng song henz dwg ranzgaeuq, gij ranz neix dwg aeu cien heu、vax loeg、ciengz maxdaeuz guhbaenz, dwg youq mwh Sungqciuz Mingzciuz Cingciuz hwnq de, lij ce miz gij yiengh bouq- diemq gai huq. Byaij youq ndaw mbanj, lumjbaenz lij ndaej yawjraen doenghbaez diuz roen geq Siuhho mwnhoengh nauhyied.
Seizneix, Mbanjsinhboh gungh miz 331 hoh 1428 vunz, ndawde vunz Yauzcuz haemq lai. Mwh daengx guek gak cuz lwgminz hoenxdwk ciengzciengq gunggeng duetgungz, cienzmienh laebbaenz aen siujgangh sevei seiz, mbanj de caemh biuok gijrengz hoenghhwd daeuj.
Daz Vunzlai Duetgungz Yamqhaeuj Siujgangh
Bi 2015, Mbanjsinhboh lij miz 154 hoh vunz dwg ranz hojndoq laeb miz dangjanq de, miz 670 vunz dwg vunzgungzhoj, youq Gozboh Cin dwg aen mbanj haemq gungzhoj ndeu.
Gyawj geij bi neix doxdaeuj, Mbanjsinhboh Dangjcihbu guh “mbanjgaeuq+swnghdai nungzyez” aeu lijyouz banggungz, gaenxmaenx caeuq baihgwnz doiqciep, gij ganbu “song veij”、dangjyenz ndaw mbanj cix byaij youq baihnaj, guh saedsaeh, dazyinx vunzlai guh lijyouz, bangcoh ginzcung demsou, caiq gujli vunzlai riengz guh, coengh rengz hoenx hingz ciengzciengq gunggeng duetgungz. Linghvaih, ndaw mbanj lij aeu “hoz- cozse+canjnieb+aeu saenqyungh ciq- cienz+ranzgungzhoj” guh’ok buek canjnieb ndaej daemxcengj、roenloh gvangq daeuj. Lumjbaenz laebbaenz le Aen Mbanjsinhboh Vunzmbanj Hoz- cozse、Yiengj Gingx Dajndaem Daj- ciengx Cienneib Hozcozse daengj, vunzmbanj caiq aeu 600 moux dieg hwnq le gij dieggiek guhyiengh daj- ndaem gij byaek youjgih. Byaekhau、byaekgat、byaekohswnj daengj byaek cungj gai daengz rog sengj bae, bi ndeu sou ndaej 1300 fanh goenggaen byaek, canh le 1400 fanh maenz, ranzgungzhoj caemh lai canh le fanh lai maenz.
Bi 2018, mbanj de yinx lauxbanj daeuj douzcienz, aeu saek 200 moux naz hwnq le Aen Dieggiek Ndaem- haeux Ciengxgungq Sinhboh, goq le 10 lai boux vunzgungzhoj ndaw mbanj bae guhhong. Ndaw mbanj caiq douz le aiq miz 200 fanh maenz, hwnq le diuz cangzlangz 360 mij 140 cienvax aeu gvanghfuz swnghdai fatdienh ndeu, gij ginghci cizdij mbanj de it bi aiq souhaeuj 5 fanh maenz doxbae. Seizneix, daengx mbanj gaenq duet- gungz liux lo.
Gangj Gyahgveih Cauhguh Fungheiq Huzndei
Mbanjsinhboh cujciz dangjyenz ginzcung youq cunhdangjyau、gyangj- sizsoj、aen camh saedguh vwnzmingz seizdaih moq daengj hag gij cingsaenz Cibgouj Daih Aendangj、gij vah youqgaenj Siz Ginbingz cungjsuhgi caeuq gij cwngcwz minzcuz aendangj daengj, caiq dawz gij cihsiz、fapgvi minzcuz cunghgyau yungzhaeuj ndawde bae. Aen dangjcihbu mbanj de lij haivat cingjleix gij doxduenq ndaw mbanj、gak coengcug、gak ranz, guh hozdung “gangj gyahgveih·cienz gyahfungh” bingzok doengh aen ranz vwnzmingz daeuj. Lij youq faqciengz henz roen mbanj sij gyahfungh gyahgveih caeuq gij goj gyahfungh ceiq ndei, dazyinx vunzlai caeuq ranz seiq henz gyawj caemhyouq huzndei. Vihle hawj vunzmbanj gag rox baujhoh swnghdai vanzging, cunhveij caeuq moix hoh ciemdingh le《Mbawsaw Wngqcingz Baujciz Yienghceij Aen- mbanj Hoh Ndei Swnghdai Vanzging》.
Youq dieg Vaznamz, Mbanj- sinhboh dwg gizdieg roegcaeuq douh youq ceiq hung ndeu. Moix bi 4 daengz 5 nyied cungj miz saek cien fanh duz roegcaeuq douh youq gizde, yienghndei doenghnaz caeuq lizsij yinzvwnz doxyungz giz ndeu.
Geiq Lizsij Ciepcienz Diuz- meg Vwnzva
Mbanjsinhboh ciengzseiz cungj dawz son’gyauq ciepcienz vwnzva haeujsim, mbanj de cujciz ndaw mbanj 23 boux vunz miz dwzhingz、dungxcaiz、mingzmuengh sang、vunz- mbanj youh sugrox yawjnaek de guh aen yanghyenzvei ndeu, laebbaenz gyauyuz gihginhvei caeuq aen dieg- giek gyauyuz boux caengz baenz vunzhung, moix bi liggaeuq ndwen loeg cibngux guh ciet doegsaw Sinhboh, ciengj boux daihhagseng moq mbanj de. Caemhcaiq dawz haivat feihvuzciz vwnzva yizcanj haeujsim, lumj boq venz ndaek gyongnyag daengj.
Cawzok gijneix, ndaw mbanj lij guh le aen gvanjlanghbaij vwnzva minzcuz minzsug, baijok gij doxgaiq doenghbaez vunz Yauzcuz swnghcanj、swnghhoz yungh haenx, lumj gij hongdawz minzsug gvendaengz gwn、daenj、youq、okroen、baenzgya daengj, hawj hekyouz youq gij giyi gaeuq ndawde baebae dauqdauq, bungz daengz lizsij, ndaejgeiq gij sim niemh ranzmbanj.
Aeu Minzsug Dajcauh Lij- youz Daegsaek
Gyawj gei bi neix, Mbanjsinhboh aeu yienghndei minzsug、huqdoj lajmbanj daengj yinx hekyouz daeuj guhcaemz, neix bienqbaenz le diuz roen vunzlai dieg de demsou ndeu. Seizneix mbanj de miz 7 aen nungzgyahloz miz daegsaek siujsoq minzcuz, ndawde “Sinhboh niujcaij gojdiuz” ndaej bingzguh “cib daih gijgwn ginhbaiz Hocouh Si”, “ceiz raemxdaeuh” ndaej bingzguh“cungj- gwn ndei Hocouh Si”, hawj hekyouz gwn ndaej gig rimhoz.
Mbanj de caiq giethab “roeg- caeuq haeuj rongz”、cien moux byaek- youzcaiq daengj swhyenz swnghdai, yinx ndaej gak fueng douz le 1000 lai fanh maenz, guhbaenz saek 10 lai aen diegbaeyouz, lumjbaenz aen dieggiek ngonzyawj cien moux vayouzcaiq、aen laeuz yawj roeg- caeuq、 aen cinghsinhdingz、aen daemz va’ngaeux、aen suen ngonz- yawj swnghdai daengj, hawj mbanj- gaeuq engq yinx vunz, gya’gvangq gij dieg lijyouz mbanjgaeuq. Mbanj- sinhboh seizneix cingq coemj guh doengh aen hanghmoeg lumj coih diuz roen geq Siuhho、baujhoh hwnqguh ranzgaeuq、guh aen mbanj moq swnghdai senjdieg banggungz daengj, caenhrengz cauhguh gizdieg gyaeundei lauxgaeuq boeksaed caeuq swnghdai youjgih yungzhab ndeu.