It
Ndwencaet banhaemh, mbwn hwngqfwdfwd, daengngoenz gaenq roengz raebbya bae lo, hoeng lij hwngq ndaej hawj vunz hojsouh.
“Vei—— Gak boux vunzlai dingq ndei lo, haemhneix bet diemj buenq cung daihgya daengz bak mbanj daeuj haihoih, haemhneix raeuz yaek aeu senj daeuzmbanj lo. Gak boux gwn haeuxcaeuz imq le, vaiqdi daeuj.” Cau Luj baez luengq baez gvaq, baez luengq baez heuh.
Cau Luj dwg boux daeuzmbanjfouq, ndaej samcib lai bi, de lauxsaed gaenxhong, ranz de ndaem miz song bak lai moux makbug. Bi souhaeuj mbouj ca, de mbouj yungh okbae dajgoeng, vunzmbanj couh hawj de dang daeuzmbanjfouq.
Goengdaeuzmbanj heuhguh Mungz Hijdungh, yaek ndaej roekcib bi lo, de dang daeuzmbanj geijcib bi, seizneix de naeuz de geq lo, rengz gaen mbouj ndaej sim, de naemj mbouj caiq dang daeuzmbanj lo.
Ndawmbanj mbouj ndaej mbouj miz bouxdaeuz, ndigah, haemhneix couh aeu senj daeuzmbanj lo.
Aen mbanj neix heuhguh Mbanjgozgungj, daengx mbanj miz bak lai hoh, roek bak lai vunz. Ciuhgeq couh miz vah naeuz “vunzlai cawj gyaeuj vaiz mbouj cug” “vunzlai gaj duzvaiz mbouj dai”. Coenz vah neix dwg naeuz, vunzlai le, boux gangj neix boux gangj haenx, boux guh neix boux guh haenx, vah nyaengq lai, saeh cab lai, nanz guh baenz saeh. Bouxlawz youq aen mbanj neix dang daeuzmbanj boux de gyaeuj in, bouxlawz dang daeuz boux de rap naek. Hoeng, youq aen mbanj neix hix mbouj dwg bouxlawz naemj dang daeuzmbanj couh ndaej dang.
Mbanjgozgungj ndoi lai faex lai, vunz ndawmbanj baengh ndaem faex fatcaiz. Ndawmbanj lij co ndoi hawj vunz ndaem faex ndaem mak, bi miz bak lingz fanh maenz ngaenzco, gij ngaenz neix aeu daeuj coih roen mbanj, guh giuzcangz, laeb daizheiq, lij lw roengzdaeuj couh faen daengz gak hoh.
Youq mbanj neix, couhsuenq mwngz bi daengz haemh mbouj guh maz, bi he ranz ceiq noix hix faen ndaej fanh lai song fanh maenz ngaenz. Caemhcaiq, dang daeuzmbanj Mbanjgozgungj, ndwen he lainoix hix lingx ndaej di cienzgoeng he.
Ngeih
Bak mbanj dwg aen giuzcangz gvangq ndeu, giuzcangz gyaeuj he miz aen daizheiq, baez daengz ciet iq ciet hung, vunzmbanj couh youq gwnz daizheiq diuqfoux、ciengq go、doiqfwen、 gangjgoj. Bien daizheiq dwg aen ranz vwnzva hozdungsiz, ndaw hozdungsiz miz rug yo saw, miz rug dwkgeiz, miz rug lienh fwen. Ngoenzngoenz hai dou hawj vunzmbanj haeuj bae guhcaemz. Giuzcangz gyaeuj he an miz sam aen daiz binghbanghgiuz, lij an miz haujlai doxgaiq hawj vunz lienhndang dem.
Bien giuzcangz an miz dienhdaeng, mbwn baez laep, dienhdaeng hai le couh ronghsaksak. Bet diemj cung lo, vunz lij caengz daengz caez, youq lajmbanj haihoih cungj dwg yienghneix, mwngz gaenj de mbouj gaenj, boux daeuj gonq naengh daengz gumq naet bae, boux doeklaeng cij mbouj gaenj mbouj ndiuq yaengyaeng byaij daeuj.
Ndawmbanj miz haj boux hab dang daeuzmbanj, boux he dwg goengdaeuzmbanj Mungz Hijdungh. De ndaej ngeihcib haj bi couh dang daeuzmbanj, de rox baenzlawz guh ndei ciep gwnz cienz laj, rox baenzlawz guenj ndei gij saeh gij vunz ndawmbanj.
Boux ndeu dwg Cau Luj. Cau Luj dwg ndawmbanj boux hai bya ndaem mak okmingz ndeu, de rox guenj mak rox gai mak, de daiq ndawmbanj cibgeij ranz ndaem mak, seizneix ndawmbanj makdoengj、makgam、maknganx、lwggyoij yienghyiengh cungj ndaem miz.
Boux ndeu dwg Cau Ginjgen. Cau Ginjgen ukgyaeuj lingz, ngeihcib bi gaxgonq couh daihdamj co geij cien moux ndoi ndaem faex. Geij bi neix daeuj, de bibi gai faex souhaeuj mbouj noix, ndawmbanj ciep raemx ciep dienh, guh roen coih mboq, de gien le haujlai ngaenz.
Boux ndeu dwg Mungz Dunghminz. Mungz Dunghminz dwg ndawmbanj boux daih’it cawx cihung rag huq, hainduj de youq ndawmbanj rag rin rag faex, doeklaeng okbae rag sa rag meiz, seizneix ranz de gaenq miz sam aen cihung. De guh ndaej gwn, vunz yawj ndaej raen, vunzmbanj haujlai boux gaen de guh, seizneix ndawmbanj gaenq miz cibgeij ranz cawx cihung okrog bae rag huq laeuq ngaenz.
Boux ndeu heuh Vangz Ginhyangh. Dah neix gauhcungh bizyez le bae baihrog dajgoeng, de raen vunz ndawmbanj caeuq gyoengqvunz mbanjnden cungj ndaem faex, de couh dauq daengz ndawmbanj hai aen gunghcangj guh benj ndeu, miz aen cangj neix le, gij faex ndawmbanj couh mbouj yungh rag ok baihrog bae gai lo, ik bouxndaemfaex, de hix ndaej leih. Ceiq hawj vunz haenh ndei dwg, aen cangj de ndaej anbaiz samcib lai boux vunz ndawmbanj guhhong, vunzmbanj youq bakdou ranz couh miz hong guh, miz ngaenz lingx, bouxboux cungj haenh ndei.
Mizmbangj vunzmbanj nyinhnaeuz, daeuzmbanj gienz mbouj hung, bouxlawz dang mbouj baenz, senj bae senj dauq dem, mbouj dwg duet vaq cij ok roet ha.
Vihmaz geij boux neix cij hab dang daeuzmbanj ni? Miz vah naeuz “miz ngaenz ndaej heuh fangz muh haeux” “caiz lai hwet geng”, gyoengq vunz neix bouxboux miz ukgyaeuj, bouxboux rox dajsuenq, gyoengqde ndaw daeh miz ngaenz, guh saeh vunz dingq, gangj vah vunz fug, gyoengqde dang daeuzmbanj dwg ceiq ngamj mbouj gvaq lo.
Sam
Vunzmbanj menhmenh daeuj daengz, gak boux gag ra daengq naengh ndei caj haihoih. Liuzsam naeuz:“Hab senj lo, hab senj lo, mbouj miz boux daeuzmbanj, guh gijneix guh gijde, bouxlawz daeuj son raeuz.”
Auseiq naeuz:“Yo yo yo, gaej gangj baenzlai caenh, doenghbaez mwngz cungj caj goengdaeuzmbanj daeuj daiq mwngz, mwngz cij rox guh bw.”
Liuzsam dingq ok Auseiq gangjvah miz ndok, couh naeuz:“Gou gangj rwz bied, mwngz dap ced vaiz, cungj naemj gvaq vang gvaq raeh bae. Gaxgonq baihgwnz miz maz cwngcwz moq, cungj mbouj ndaej baij vunz daengz mbanj raeuz daeuj boux dem boux bae naeuz ba. Goengdaeuzmbanj bae dingq, caiq dauq lwnh hawj raeuz nyi, raeuz rox baihgwnz miz maz cwngcwz moq le cij ndei guh saeh ba!”
Gwnz giuzcangz boux gangj neix boux gangj haenx, hemqswdswd.
Cau Luj daeuj daengz gwnz daiz, hai sing naeuz:“Vei vei vei, daihgya gaej hemq lai lo, daihgya gaej hemq lai lo, vunz daengz liux lo, raeuz haihoih ba.”
Cau Luj dawz geij boux hab dang daeuzmbanj haenx naeuz hawj daihgya baez ndeu le, ae geij sing caiq naeuz:“Gak boux vunzlai, geij bi neix daeuj mbanj raeuz boux gaenx coh boux, doxnaeuz gwn doxnaeuz guh, yienghyiengh guh baenz, mbaenqmbaenq bienq ndei, ranzranz fatcaiz, mbwk sai miz gwn miz daenj, raeuz miz ngoenzndei neix, baengh miz gungcanjdangj lingjdangj, baengh miz cwngcwz ndei, caemh baengh miz goengdaeuzmbanj roengzsim daiq raeuz guh saeh.”
Cau Luj ndoet gaemz raemx ndeu, youh naeuz:“Ciuq bingzciengz, mbanj raeuz haj bi couh aeu senj baez daeuzmbanj he, haemhneix raeuz couh senj daeuzmbanj lo. Naemj lij senj goengdaeuzmbanj Mungz Hijdungh caiq guh roengzbae hix ndaej, lingh senj bouxwnq guh hix ndaej. Daihgya naemjnaemj yawj, senj bouxlawz cij baenz, bouxlawz miz maz vah yaek gangj couh gangj okdaeuj.”
Mehyah goengdaeuzmbanj Mungz Hijdungh ndwn hwnjdaeuj naeuz:“Baezneix bouxlawz guh gou cungj hawj de guh, dailix mbouj caiq hawj goeng ranz gou guh lo.”
Vunzlai dingq le, riuhumhum. Auseiq cam:“Mwngz baenzlawz mbouj hawj goeng ranz mwngz guh ni?”
Mehyah Mungz Hijdungh naeuz:“Sou mbouj caeuq gou doengz naengh, yawz rox daengq gou nden; sou mbouj caeuq gou doengz ninz, yawz rox mbinj gou vaih. Gou haq daeuj daengz ranz de, de couh guh daengz seizneix lo, guh baenz geijcib bi lo, de guh caengz gaeuq ha!”
Vunzlai youh riu hwnjdaeuj. Mehyah Mungz Hijdungh laebdaeb naeuz:“Sou lij miz sim riu dem, gou gangj hix mbouj lau saetlaex lo, goeng neix guh di daeuzmbanj neix, ngoenz buet neix buet haenx, cungj gig noix youq ranz, gig noix bang ndawranz guhhong, vunzmbanj bouxboux fatcaiz lo, ranz gou lij ciq ngaenz sawjyungh; vunzmbanj bouxboux hwnj laeuz moq lo, dou lij youq ranz gaeuq. Guh di daeuzmbanj neix ndaej duh maz?”
Mehyah Mungz Hijdungh ndwnjndwnj myaiz, youh naeuz:“De dang di daeuz nyaeq neix, ngoenz bae mbaenq neix ngoenz bae mbaenq de, ce hong reih hong naz hawj gou gag ganq, hong ranz hong riengh hawj gou gag guh, bouxlawz ndaej rox gij sinhoj gou.”
Vunzlai dingq gij vah de le, hoihciengz fwt caemrwg roengzdaeuj.
(caengz sat)