Doenghboux vunzcaiz yawj hwnjdaeuj liz dou gig gyae neix, baenz gyoengq baenz gyoengq haeuj lajmbanj daeuj, hawj vunz roxnyinh lumjnaeuz miz gijmaz doxgaiq, caeuq gaxgonq mbouj doxdoengz lo.

Mwh sanqhoih, Vuj suhgi ndwn youq bakdou, caeuq Cauz Yunlinz gangjvah.

Gou daj henz ndang gyoengqde byaij gvaq, ndaej nyi Vuj suhgi naeuz:“Houlungz Cunh dwg ndaek ndok geng ndeu, mwngz aeu dem rengz lo.”

Cauz Yunlinz gangj maz, gou byaij ndaej gyae lo, dingq mbouj cingcuj lo, cij ndaejgeiq de dwg bouxcoz naengnoh biegsisi ndeu.

2016 nienz gaxgonq, seizgan dwg sanqsaksak, youq Houlungz Cunh, gyanghaet caeuq banringz ca mbouj geijlai, ngoenz ndeu caeuq geij ngoenz ca mbouj geijlai, engqlij ndwen ndeu caeuq geij ndwen hix ca mbouj geijlai. Vunz “song veij” ndaw mbanj guhhong dingzlai youq ngoenzhaw, cunhveij cujyin dawz aen gunghcangh oet haeuj ndaw daeh le, couh bae yienhsingz lo. Daj gyanghaet gouj diemj daengz banringz song diemj, gyoengqvunz “song veij” ndaw mbanj gyonjcomz daengz laj din Byahoulungz, gizhaenx yenzlaiz dwg aen suenva hakdoj singq Cwnz, seizneix vanzlij dwg suenva, miz daemz va- ngaeux、liengzdingz, lij miz gorungz mwncupcup caeuq geij aen daizrin hung. Daihgya naengh youq gizhaenx, cit ganjien gangjgoj deq boux vunzmbanj daeuj banhsaeh. Gij vunzmbanj Houlungz Cunh dawz huq daengz laj bya bae gai, caiq cawx gij doxgaiq ngoenznaengz ciengzseiz yungh haenx le, couh hix daj ndaw haw ndaetfwdfwd comz daeuj gizneix, cam doenghboux ganbu ndaw mbanj gij vwndiz gvendaengz cwngcwz haenx, hawj gyoengqde bang dienz aen biuj, gaep aen gunghcangh ndeu, roxnaeuz ciem coh lingx ngaenzgouqcaeq, mbouj miz maz saeh aeu banh, hix daeuj gizneix naengh, gangj gij goj bonjfaenh ndaejnyi de gaijmbwq.

Cauz Yunlinz naengh youq baihhenz, yawj “song veij” ndaw mbanj banhsaeh, gij ndangdaenj Yauzcuz Beilungj, hawj de roxnyinh yawjraen gyoengqvunz daj seizgonq byaij okdaeuj nei.Gyoengqde byaij youq ndaw gyoengqvunz daenj ndaej seizhwng, gingqyienz hix mbouj maz geizheih, couh lumj song go faex doxgeuj, baez nanz, couh doxyungz lo, baenz aen ndeu lo.

Sojmiz cungj dwg sanqnyaunyau, sojmiz youh cungj dwg ndaetndetndet, lumj lingh diuz haw nei. Cauz Yunlinz cam:“Vihmaz aeu daeuj gizneix banhgoeng ne?” gangj: “Daj bangeq daengz banneix cungj dwg yienghneix ha, gyoengqvunz daeuj haw, swnhfwngz banhsaeh, song yiengh cungj mbouj deng nguh. Gaxgonq mbouj miz goengloh, gyoengqvunz Houlungz Cunh cungj daj gizneix byaij, caezgya cungj gvenq doxcomz daengz gizneix daeuj.”

Aen ngoenzhaw daihngeih Cauz Yunlinz youh daeuj lo, caj haw sanq le, gyoengqvunz lizbae le, de cij doiq Yenzluj naeuz, Yienghneix banhgoeng mbouj baenz, mbouj miz aen gvigawj, seizneix mbouj dwg mwh bangeq lo, baezlaeng “song veij” ndaw mbanj cungj aeu youq cunhbu banhgoeng, vunzmbanj miz saeh daeuj cunhbu, aeu seizseiz ra ndaej raen vunz.

Cunhbu geij bi gaxgonq couh daj Lungjhanj Dunz buen daengz Samdaiz Dunz daeuj lo, couh youq henz diuz goengloh seiq gaep, liz Houlungz Cunh Cunghsinh Siujyoz mbouj mauhgvaq bak mij, miz aen gyanghongh gvangqmyangmyang ndeu, aen gunghgung fuzvu cungsim ndaw mbanj gunghnwngz caezcienz ndeu, cungj ngamq laebbaenz mbouj geijlai nanz. Yenzluj miz di mbouj sim’angq, gij sibgvenq vunzmbanj cien bak bi neix, gaenq couh lumj Byahoulungz nei maenhdwtdwt, hix mbouj dwg naeuz gaij couh ndaej gaij, de roxnyinh yienghneix banhgoeng mbouj miz maz mbouj ndei, vunzmbanj daeuj ganjhaw, swnhfwngz ndaej banhsaeh, daihgya naengh daengz giz he gangjgoj, lij ndaej liujgaij gij siengjfap caeuq giz nanz gyoengq vunzmbanj, neix dwg gij saehndei ha. Vunz ndaw singz mbouj rox vunzmbanj siengj gijmaz. Hoeng, Yenzluj gijmaz cungj mbouj gangj, de couh siengj caj yawj Cauz Yunlinz daemxdat.

Laebdaeb geij ngoenz, cunhbu caemrwgrwg, mbouj miz boux vunzmbanj ndeu daeuj gvaq. Cauz Yunlinz ngaemgyaeuj yawj aen dennauj bizgibonj de gag daiq daeuj, mbouj rox nyaengq gijmaz. Cunhbu mbouj miz dennauj, “song veij” ndaw mbanj hix mbouj miz vunz rox yungh. Boux ganbu ndaw mbanj cigban naeuz:“Cauz suhgi, caj daengz seizneix cungj mbouj miz vunz daeuj, gou maranz gonq lo, ndaw ranz lij miz saeh.” Cauz Yunlinz naeuz:“Itdingh miz vunzmbanj daeuj.” De lij ngaemgyaeuj, song fwngz mbouj dingz youq gwnz genbanz nyaengqnyatnyat. Gij singheiq de mbouj hawj vunz ngeizvaeg, neix hawj Yenzluj caeuq gyoengq ganbu ndaw mbanj cungj mbouj maij.

Gyoengqvunz Houlungz Cunh aeu sij cingjsi roxnaeuz cwngmingz seiz, vanzlij gvenq bae ranz Yenzluj ra de bang raiz. Dahvah dawz gij laeuj- haeuxyangz okdaeuj, Yenzluj couh caeuq bouxhek naengh youq gwnz daiz, menhmenh ndoet geij vanj laeuj, gangjgoj fwgfwg caenh he, cij hwnj ndang bae ra bit caeuq ceij okdaeuj, bu youq gwnz daiz raiz, faenh cingjsi roxnaeuz cwngmingz raiz okdaeuj, ngoenz ndeu hix couh gvaqbae lo.

Doeklaeng cungjsuenq miz boux song boux vunzmbanj ra daengz cunhbu daeuj, cix hix dwg vah’ienq gangj mbouj dingz, naeuz yenzlaiz yienghde ndei lai lo, seizneix gaij daeuj cunhbu, lij aeu gvaengz aen gungj ndeu, mazfanz lai raeuh. Cauz Yunlinz riu naeuz:“Baezlaeng gvenq le couh roxnyinh fuengbienh lo.” Cauz Yunlinz boux gangj vahbujdungh, youq gyoengqvunz gangj vah Yauzcuz Beilungj ndawde, mbouj doxhab saekdi. Couh baenzneix gazgwdgwd gvaq le haujlai nanz, gvaq bi lai le, “song veij” ndaw mbanj caeuq gyoengqvunz Houlungz Cunh cij menhmenh gvenq baenzneix banhgoeng.

（5）

这些看起来很遥远的才子，成批成群地扎进村里，让人感觉好像有什么东西，跟以前不一样了。

散会时，伍书记站在门口，跟曹润林说话。

我从他们身边走过，听见伍书记说，后龙村是块硬骨头，你可得加把劲了。

曹润林说了些什么，我的脚步走远了，听不清了，只记得那是个白净的年轻人。

2016年之前，时间是涣散的，在后龙村，早上和中午没太大差别，一天和几天没太大差别，甚至一个月和几个月也没太大差别。村“两委”办公大多在圩日，村委主任把公章装进袋子里，就下到县城去了。从早上九点到中午两点，村“两委”的人汇集到后龙山脚下，那里原来是岑氏土司后花园，现在仍然是花园，有荷池、凉亭，还有茂密的古榕和几张大石桌。大家坐在那儿，抽烟杆聊天等来办事的村民。后龙村的人把带下山的货物卖了，把日常用的东西买了，便也从熙熙攘攘的集市里汇集到这里来，咨询村干政策上的问题，让他们帮填个表格，盖个公章，或是签名领救济，没什么事要办的，也坐到这里来，扯扯各自听到的八卦。

曹润林坐到一旁，看村“两委”办事，背陇瑶古拙的服饰，让他感觉看到一群从时光深处走出来的人。他们走在衣着时尚的人群中，竟也没有违和感，就像两棵纠缠到一起的树，时间久了，便融进彼此的气息里，成为一体。

一切都是闲散的，一切又都是拥挤的，像另一个集市。曹润林问，为什么要来这里办公呢？然鲁说，从老一辈到这一辈都这样呀，群众来赶圩，顺便也把事情给办了，两样都不耽误。以前没有公路，后龙村的人上上下下都从这里走，大家都习惯集中到这里来。

第二个圩日曹润林又来，等到圩场散去，人群散去，才对然鲁说，这样办公不行，没个规矩，现在不是老一辈那时了，以后村“两委”都要在村部办公，群众有事来到村部，随时都可以找到人。

村部几年前就从陇喊屯搬到三台屯来了，就在四级公路旁，与后龙村中心小学相隔不过百来米远，一个宽敞的院子，功能齐全的村级公共服务中心，都是刚建成不久的。然鲁心里有些不痛快，村人千百年的习惯，早就坚固得像后龙山，也不是说改就能改的，他并不觉得这样办公有什么不好，群众来赶圩，顺便把事情给办了，大家坐到一起聊天，还能了解乡亲们的想法和难处，多好的事呀。城里人是不会明白山里人想什么的。然鲁嘴里却什么也没说，他就想等着看曹润林碰壁。

一连几天，村部冷冷清清的，一个群众也没来。曹润林埋头在自己带来的笔记本电脑前，不知道在忙什么。村部没有电脑，村“两委”没人会用。值班村干说，曹书记，等到现在都没人来，我先回家了哈，家里还有事。曹润林说，群众会来的。仍低着头，双手不停在键盘上忙碌。那不容置疑的语气，是然鲁和村干们所不喜欢的。

后龙村的人需要写请示或证明时，仍习惯去然鲁家找然鲁帮写。氏花拿出玉米酒，然鲁便和来客坐到饭桌边，先慢慢喝上几碗酒，天南地北胡侃上一阵子，才起身翻找出笔和纸，铺在饭桌上写，等到一份请示或证明写出来，一天也就过去了。

后来总算零零星星有群众找到村部来，却也是抱怨连天的，说原来那样多好呀，现在改来村部，还要挨绕一大弯，真麻烦。曹润林笑着说，以后习惯了就觉得方便了。曹润林的普通话，在一群说背陇瑶话的人中，很是生分。就这样拧拧巴巴地过了很久，一年多后，村“两委”和后龙村的人才渐渐习惯这样的办公方式。 （5）