Nyaengq le ndwen baj, aen nungzcangz iq miz yiengh miz siengq ndeu dauqdaej laebbaenz le, byamiuz langh le geij cien duz, duzgaeq duzbit duzhanq ciengx baenz gyoengq. Siengj daengz swhgeij couh yaek bienq baenz vunzmiz lo, daxboh fangzhwnz cungj rox riu singj.

Daxboh daenj buh naeuhnangh, bwn’gyaeuj nyungqnyangq, byombyatbyat, naengbak fat hau. De gvez ga, buet bae buet dauq, seiqhenz raengz- romraemx dauqcawq dwg ngaeuz de, ranghbya dauqcawq dwg sing hat bit heuh hanq swenj gaeq duh de. De nyaengq dangqmaz, haemz mbouj ndaej dawz swhgeij faen baenz song roxnaeuz lai daeuj yungh. Dingj mbouj roengzbae seiz, de beng daxmeh hix haeuj ndaw bya.

Raen gvan daengx ngoenz ra mbouj raen vunz, daxmeh gig sim’in hix gig hojlienz de, couh cam: “Gvan, gou ndaej guh maz lwi?” Daxboh gyaeuj hix mbouj daix: “Mwngz couh bang gou diemj soq duzgaeq duzbit duzhanq, yawjyawj siuj saek duz lwi?” Duzgaeq duzbit duzhanq ciengx ndaej lai, daxboh damsim law le roxnaeuz deng nouguk caeg gwn, hoeng de youh mbouj miz seizgan bae guenj bae diemj soq, cijndei dawz yiengh hong youqgaenj neix gyau hawj daxmeh, hoeng daxmeh diemj bae diemj dauq, moix baez soq cungj diemj ndaej mbouj ityiengh. Moix daengz mwhneix daxboh couh gig hozndat, de cungj dwg sibgvenq bae niuj aennaj oiq daxmeh. Daxmeh ne, ciuqgaeuq dwg youh swenj youh riu: “Yo, in, Vah Laujsuj mwngz caen hab bae dai! Mwngz danghnaeuz sim’angq, baezlaeng gou bauq soq ityiengh hawj mwngz couh ndaej lo?”

Hoeng, de baenzlawz roxyiuj daxboh gaenjgip? Daxboh mbei iq youh ged, ciuq siengjfap de daeuj guh, de haemz mbouj ndaej gag bienq baenz duzfangzraemx, moix ngoenz ndaem daengz ndaw raemx bae geq cingcuj moix duz bya cij sim’onj.

“Daegvah, daegvah!”

“Vah Dasu, vaiq okdaeuj!”

Haet haenx, daxboh Vah Dasu caeuq daxmeh Linz Naijyiz cingq ruenz youq ndaw caz oen, ra gyaeqbit gyaeqgaeq ngoenzlwenz aiq lumz gip, gwnz fai sawqmwh cienz daeuj sing swenj daih’it suhgi Moz Lenz, sing soem youh raeh, daenh ndaej ndaw lueg yiengjwngwng. Daxmeh doeksaet yat, geij aen gyaeq gig sinhoj cij gip ndaej haenx bup sing ndeu cungj doek daengz gwnznamh, dekdak lo!

“Moz Suhgi, mwngz ra gou?” Daxboh Vah Dasu mbouj ndaej mbouj daj ndaw cazfaex ruenz okdaeuj. Raen Moz suhgi aennaj aenvih hozhwnj nding- hoengz, daxboh mbei iq beng dwk daxmeh doengzyiengh gyaeujmong najndaem, yuemj byaij daengz baihnaj Moz suhgi. Song vunz couh lumj lwgnyez guh loek saeh nei, yuemjyuemj yawj de.

“Sou dwg yienghneix guh vunz bohmeh ma? Ha?!” Moz suhgi engq hozhwnj lo.

“Baenzlawz la?” Daxboh gou vanzlij yuemj, lau mbouj siujsim youh deng doiqfueng ndaq baez ndeu.

“Baenzlawz la? Mwngz lij miznaj cam gou baenzlawz la? Sou gag guh saeh, mbouj roxyiuj?” Doiqfueng vanzlij mbouj cuengqgvaq song vunz.

“Mwngz dwg naeuz?” Daxboh yiengq de yaengx le yaengx gyaeq ndaw fwngz, “nanzdauh, gyaeq duh gou mbouj wnggai gvi hawj gou?”

“Bouxlawz caeuq mwngz gangj gijneix?” Moz suhgi aennaj gyaeundei aenvih hozhwnj engq hoengz lo, “naeuz, bouxlawz hawj sou bae haih Siujman?”

“Dou haih Siujman?”

“Mbouj dwg sou dwg bouxlawz? Sou dawz de bae gai lo!”

“A, yienzlaiz mwngz gangj gienh saeh neix ya.” Daxboh soeng gaemz heiq ndeu, byaij gvaqbae, fwngz riuj gyaeq fwngz beng Moz Lenz, daiq de daengz ndaw bungz. De cuengq ndei gyaeq, dauj cenj raemx ndeu hawj Moz Lenz, naeuz gaej fatheiq gaej fatheiq.

“Mbouj couh dwg bae haq ma, dahsau lawz mbouj bae haq?” De youh doq bang Moz Lenz ra daengq naengh doq gejnaeuz, “gou caeuq meh de cungj nyaengq, hix ciuqgoq mbouj daengz de. Caiqgangj, vunz Lij laujbanj lij dapwngq bang- coengh dou, aeu hawj dou youq gizneix banh gizangq vunzguhnaz.”

“Lij Yangzdungh de gaenq miz sam cib lai bi lo, lij lizvwnh gvaq, ndaej dang daxboh Siujman lo. Sou caen sij ndaej!”

“Haq bouxlawz mbouj dwg haq? Caiqgangj, lumj Siujman yienghneix haq ndaej okbae couh suenq mbouj loek lo.” Daxboh vixvix raengz- romraemx, “mwngz hix yawjraen lo, baenzneix lai saehcingz, baenzlawz guh ne? Moix ngoenz cungj miz daihbaj ngaenz deng yungh okbae, gou cungj dingj ndaej ca mbouj geijlai lo, dan dwg swzliu ngoenz couh aeu yungh geij bak maenz. Dou cungj mbouj gamj cingj vunz daeuj bang guhhong. Baeg yaek dai bae, gou mbouj youqgaenj, hoeng Siujman bouxlawz guenj ya? Nanzdauh dou aeu dingz hong bae ranz ciuqgoq de ma?”

“Hoeng, Siujman cij cibhaj bi ya! Gou ngamq caeuq vunz gangj ndei, aeu soengq de bae yozyau daegbied!”

“Cibroek lo, Dahmoz. Gangj coenz vahcaen ndeu, de miz vunz aeu, miz aen ranz ndeu youq, miz boux vunz ndeu ciuqgoq, dou guh bohmeh hix suenq doiq ndaej hwnj de lo.” Daxboh hix mbouj miz banhfap.

“Mbouj ndaej! Siujman lij caengz daengz nienzgeij baenzgya fapdingh, sou danghnaeuz itdingh yaek yienghneix guh, siujsim gou bae gauq sou!” Gangj sat, Moz Lenz byaij deuz lo, vanzlij gaekgege.

Yawj dwk Moz Lenz, daxboh mizdi ienq. De naeuz, mbongjmbwt doi giuzhaex——gag goq gag, mwngz dahsau hung ndeu mbouj bae haq, dauqfanj bae guenj saeh vunzwnq, caen dwg guenj lai lo.

Ienq gvi ienq, gawqyienz dwg Moz Lenz suhgi mbouj hawj Siujman bae haq, daxboh hix mbouj gamj sikhaek dawz daxcej haq okbae, daegbied dwg Moz Lenz soengq daxcej daengz yozyau miz vunz guenj liux, hawj gyoengqde ndaej okbae muengz hong le, gienh saeh hawj daxcej bae haq haenx hix camhseiz dingz le roengzdaeuj. Dauqfanj dwg Lij Yangzdungh haimingz, roxyiuj cingzgvang liux naeuz daxboh nyi swhgeij ndaej caj daxcej. （6）

忙活了一个多月，一座颇具规模的小型农场终于建成了，鱼苗放了数千尾，鸡鸭鹅养了一大群。想象着快要成为富人，父亲做梦都带着笑。

他衣衫褴褛，乱发飘荡，面黄肌瘦，嘴唇发白。他瘸着腿，来回奔波，水库四周到处都是他的身影，群山到处回响着他的呼鸭唤鹅叫鸡声。他忙得天昏地暗，恨不得把自个掰成两个或多个来用。撑不下去的时候，他把我母亲也拉到了山里。

见老公整天见头不见尾，母亲很同情很可怜，就问：“老公，我能做什么？”父亲头也不抬：“你就替我清点那些鸡鸭鹅，看看又少了没有？”鸡鸭鹅太多，父亲担心丢了或是被黄鼠狼偷吃了，但他又没多余时间管顾，只好把这项重要的任务交给母亲，可母亲点来点去，每次数字都不一样。每每这时父亲就生气，他总是习惯性地去捏母亲嫩生生的脸。而母亲照样是又喊又笑：“哟痛，该死的花老鼠！你要喜欢，下次我报同样的数不就得了？”

而她如何明白父亲的着急？父亲生性小气吝啬，要按他的心思，他恨不得自己变成一只水鬼每天潜到水里去数清那鱼才心安！

“老花，老花！”

“花大树，快出来！”

那天早上，父亲花大树和母亲林乃妤正匍匐在荆棘丛里，搜寻昨天可能遗漏的鸡鸭蛋，坝首上突然传来了第一书记莫莲的大呼大叫声，声音尖细锐利无比，震得山谷嗡嗡作响。我母亲吓了一跳，把好不容易捡到兜在怀里的几枚蛋扑哧一声给掉到了地上，瞬间粉碎！

“莫书记，你找我？”父亲花大树不得不从树丛中爬了出来。见莫书记涨红着脸，胆小的父亲拉着同样灰头土脸的母亲，怯怯地走到了她的面前。两人就像犯错的孩子，四只眼都直勾勾地朝她望。

“你们是这样当父母的吗，啊？！”莫书记怒火中烧。

“咋了？”我父亲仍是怯怯的，生怕一不小心又被对方当面开一枪。

“咋了？你还好意思问我咋了？你们自己做的好事，不知道？”对方不依不饶。

“你是说？”父亲把手中的蛋向她举了举，“难道，我自己的蛋不属于我的？”

“谁跟你说这个？”莫书记美丽的脸涨得通红，“说，谁让你们把花小蔓给害了？”

“我们把小蔓给害了？”

“不是你们是谁？你们把她给卖了！”

“啊，原来如此。”父亲松了口气，走过去一手提着蛋一手拉着莫莲把她带到棚子里。他放下蛋并给她倒了一杯水，说消消气。

“不就嫁人嘛，哪个女孩不嫁人？”他又边给莫莲找凳子边解释，“我和她妈都忙，也顾不上她。再说，人家李老板还答应要扶持我们，要给我们在这里搞个农家乐。”

“那李阳通都三十多了，还是个二手，都可以当小蔓的老爸了。你们真狠得了心！”“嫁谁不是嫁？再说，像小蔓这样的能嫁出去就不错了。”父亲指指水库，“你也看到了，这一大摊子怎么办？每天都是大开销，我都快撑不下去了，光饲料一天就得好几百。我们都不敢请人工。累死累活我情愿，可小蔓谁管呀？总不能停下来回去照顾她吧？”

“可花小蔓才十五岁！我才沟通好，要把她送特殊学校的。”

“十六了，莫妹子。说句实话，她能有个去处，有个家待着有个人照顾着，做父母的也算对得起她了。”父亲显得特别无奈。

“不行！小蔓还不到法定年龄，你们要执意这么做，小心我告你们！”说完，莫莲走了，仍是一副气呼呼的样子。

望着莫莲的背影，父亲颇埋怨。他说，屎壳郎推粪球——各顾各，你一个老姑娘不嫁人，反倒管别人的事太宽。

埋怨归埋怨，既然是莫莲书记有警告，父亲倒没敢马上把姐姐给真嫁了，尤其当莫莲把她送进特殊学校后有人管，让他们腾出了手，姐姐要嫁人的事便暂时搁了下来。倒是那李阳通开明，得知情况后也作了表态，说他可以等。 (6)