Bi 2020 seizcin, ciengz “bingh- lah” ndeu, hawj raeuz mbouj ndaej okdou. Gojgaeq raeuz youq ranz hwnjhag hainduj lo, saedceij gwnz muengx sonhag hainduj lo.
Youq lajmbanj, gwnz muengx sonhag gig singjsien, hagseng wnggai gig sim’angq, hoeng, gou hix yousim, hagseng gagrox hwnjdangz ndaej geij- lai nanz ne?
Ngamq hainduj song cou, gyoengq doengzhag lij dwg gig yiedcingz angqyangz. Ngoenzngoenz miz doengzhag anqseiz caujduz, gou gibseiz byaujyangz! Gou heuh daxboh daxmeh hagseng doengzcaez youq aenginz ndaw ban, moix ngoenz 8 diemj cingq, gou fat ok mbawsiengq govwnz, aeu soujgih boux ndeu baujcunz mbawsiengq govwnz, lingh boux soujgih aeu daeuj sij yozlozyinz cozyez, roxnaeuz dingq lauxsae gwnzmuengx hwnjdangz. Moix baez doegsaw iugouz mbouj doxdoengz: Sien gag doeg govwnz baez ndeu, dawz bit geiq cihsaw mbouj rox doeg haenx roengzdaeuj, caiq daj hai meijbenh dingq loegyaem doeg, gaijgez ngamq doeg seiz giz mbouj rox haenx, doeklaeng caiq yungh sim bae doeg, coenz raez aeu lai doeg geij baez. Daj baez daih’it yaemcinj daengz baez daihngeih raeuzred, daengz baez daihsam miz gamjcingz singhung doeg, aeu baez beij baez lai ndei.
Haetcaeux doeg govwnz gaeuq seiz, gou youh daezsingj: Youq naj conghcueng cuengq sing hung doeg, hawj roeg iq dingqnyi gij sing ndei- dingq mwngz. Miz seiz, gou youh naeuz: Doeg govwnz hawj vunz ndaw ranz dingq, lij gangjgangj mwngz doeg rox gijmaz. Gou rox, miz haujlai lwgnyez dwg mbouj siengj gag bae doegsaw, couh daegdingh bae ndaw suenbyaek ingj aen sibinz dinj ndeu, itmienh ingj itmienh gangj: Youq haetcaeux yaek raeuj lij nit neix, va manghgoj angq hai gwnz ngafaex, baenz nyup baenz nyup caenx youq guhdoih. Cijmiz dingj ndaej rumz ci fwn rwed, souh ndaej non haeb nyungz ding, cij ndaej giet baenz mak…… Doeklaeng, gou gangj riu naeuz: Dou ndaej yaengyaeng caj sou baenz mak, hoeng, mbouj ndaej hawj dou caj daiq nanz ho! Gyoengq hagseng bouxlaux dingq le riu lo. Daj baez neix hwnj, lwgnyez haetcaeux doegsaw gwj daeuj gwj lai lo. Caemhcaiq miz geij boux, gou caengz fat govwnz, couh gag daeuj cam gou aeu lo. Ndaw aenginz veihsin lai haujlai doegsaw sibinz lo, doiq boux daih’it fat sibinz daeuj, gou haenh naeuz:“Raen mwngz caen ndei! Dingqnyi sing mwngz caen hawj gou cwxcaih!” Doeklaeng, gyoengqde couh engq gaenx loh naj lo.
Raen hagseng baenzneix angq hag, gou cuengqsim lo. Ciep roengz- daeuj couhdwg hawj gyoengqde gyaez sijcih lo. Cihmoq ndaw govwnz, aeu rox doeg, doeg yaem cinj, geiq ndaej de, lij rox sij. Gou moix baez sijcih cungj ingj baenz sibinz dinj, fat ndaw aenginz veihsin bae, daihgaiq 3 faen cung raez, hagseng yawj ndaej cingcuj, ndaej gaemdawz gij cih yungzheih sij loek roxnaeuz bitveh lai haenx, muengx vaiq seiz, gou lij cienz hwnj bingzdaiz yozlozyinz bae vixyinx dem. Hagseng gig gyaez yawj gij sibinz dinj neix. Moix baez gyoengqde sijcih loek le, cungj gag gangj: “Lauxsae, gou nyienh’eiq ciepsouh ‘dajciengj’, loek cih ndeu ‘dajciengj’ sij 10 baez, lij laebdaeb swiq vanj 10 baez!” Gou riu lo, dap naeuz: “Yawjdaeuj, miz haujlai doengzhag ndaej ‘dajciengj’ bw, daxboh daxmeh ‘ngoenz ndei’ mbouj yungh swiq vanj couh engq raez lo!” Bouxlaux hix angq naeuz: “Caen siengj mbouj daengz, de rox gag guh hongranz lo!” Dingq gyoengq bouxlaux lwgnyez yienghneix gangj, gou ndawsim gig angq. Hagseng cawzbae cih sij cingq le, sij gyaeu le, engq roxsoq lo!
Caj gyoengq doengzhag sij cih suglienh le, gou couh mbeihung hwnjdaeuj lo. Hawj gyoengqde lienh sij faenzcieng dinj: Gaisau cungj va swhgeij gyaez ndeu. Gou youq ndaw sibinz dinj, vih gyoengqde gangj go vadaengngoenz daihgya ceiq ciengz yawjraen haenx; daj gova mingzcoh, yienghceij, feihdauh daengj fueng- mienh bae gangj. Miz haujlai hagseng hawj gou doeksaet youh vuenheij: Miz boux sij vasoemjmeiq, miz boux sij valungzgoet, miz boux sij vamai……Miz dah hagseng ndeu sij naeuz: Gij va manghgoj daengx gyoengq caenx youq gwnz byai faex, gwnz namh hix loenq miz caengz nanwtnwt ndeu, gyoengqde daiq nyieg lo! Gou gop hwnj gij va iq daeuj nyouq, lij dwg gig rang. “Daxmeh, vaiq yawj! Gij valoenq neix mizmbangj gaenq giet mak iq lo!” Gou hemqnaeuz. Daxmeh danq gaemz heiq naeuz: “Dwg ha, gig hojsik! Dingj mbouj gvaq rumz bongj fwn rwed, baenzlawz ndaej giet mak ne!”……Bingzgaij seiz, gou diemjbingz: Gig ndei, rox lienzsiengj lo. Mwngz couh- dwg dujva ceiq ak gwnz nga, lauxsae siengsaenq mwngz ndaej giet ok aen mak ceiq hung ceiq rang ndeu! Dahsau iq neix sim haemq saeqnaeh, bingzseiz mbouj gyaez guhsing, cungj dwg caemcingx gag naengh youq henz gakciengz. Daxmeh de gangj, ndaej lauxsae haenh baez ndeu, de sim- angq baenz geij ngoenz, dawz bien faenzcieng dinj de daeuj gaij haujlai baez, moix baez cungj gag fwt riu ok sing daeuj!
Baez daih’it lienh sij faenzcieng dinj cungj miz haujlai doengzhag gaij baenz cozvwnz lo, hawj gou gig maij. Gou youh laebdaeb hawj gyoengqde sij duznon: Ndaundeiq ndaw gorum——duzronghrib; boux ciengqgo —— duzdaekgaeuj; duzbid hawj vunz simnyap, cix dwg ien- uengj, de seng daeuj couhdwg rwznuk; doiq fwed duznon ndaeng- ciengh lumj roeggungjcoz gyaeundei; gyanghaemh, duznon’gyap baema loeng roen …… Aen soujgih bingz- moeg iqetet, cienz hawj gou cihsiz lailai, gou angq raixcaix, lwgda lwgnyez dwg yienghneix raehyu, siengjfap baenzneix daegbied! Gou gwj daeuj gwj maij gwnz muengx sonhag daiq daeuj cungj vaiqlag neix lo! Gou gingqyienz mbouj rox lajbiengz miz cungj va ndeu heuhguh “va haisim”, mbouj rox go’gyoij yienzlaiz dwg doenghgo gorum……Gyoengq lwgnyez lwnh gou: Duz saehaexma dwg non’haih, buqvaih gig hung. Gyoengq dahsau iq naeuz: Gyanghaemh seizhah, rumzliengz ci daeuj, bae gyaep “ndaundeiq”——duzronghrib ndaw gorum; banhaemh seizcou, rongh dienhdoengz bae ndaw reih maenzfaex ra duzdaekgaeuj……Dwg gyoengqde lwnh gou haujlai saeh noix raen, dawz gou daiq haeuj ndaw seiz lwgnyez bae! Gwnz muengx hwnjdangz, dou yienznaeuz mbouj ndaej naj doiq naj, hoeng, dangj mbouj ndaej aensim dou daxgangj.
Dang “binghlah” sanq deuz seiz, bakdou hagdangz gven nanz haenx deng rumzcin bongj hai, youq ndaw bak va ceng hai beij lengj neix, gou caeuq hagseng gou youh ndaej raennaj lo!