Seiq

Ranzvax Ahgvei doemq bingz liux lo. Gij vax sangngau youq gwnz haenx soiq youq gwnzdeih, deng gyoengqvunz mbanjranz aeu loz rag bae dienz diuz loh boengz ndawmbanj lo. Rog bya rag daeuj ganghginh suijniz, lij miz cienfeiz hoengzoo. Bo youq gwnz dieg ranzgaeuq Ahgvei. Boux ciennieb hwnj ranz nyaengq dangqmaz, miz vunz gyaux sa suijniz, miz vunz cug ganghginh, aiq muengz hix sim’angq. Gyoengq caencik gyae Ahgvei cungj daeuj lo.

Gyoengqde bangcoh gunghcwngz yinzyenz guh di hongcab, lumjbaenz buen namh cung raemx gij hong loq soeng haenx, ndawmbanj boux rox caep cien dap moz cungj daeuj lo, guhhong fafa. Vunzlai cungj guh ndaej nauhyied raixcaix, aenvatnamh roengzrengz iet gen raezrangh, vat giekdaej、dwk dongh. Seiq diuz dongh daengj hwnj seiqhenz. Ndaek rin hung guh giekdaej. Gij cien riengz daeb hwnjbae, bingzbwd maenhndaet. Mbouj ok geij singhgiz, youq gwnz dieggonq ranzgaeuq byouq- byang haenx, aen ranz seiq fueng bingzbwd ndeu guh baenz lo.

Aen bingzfuengz cienfeiz caen maenhsaed, cienfeiz hoengzoo yinx vunz cimyawj, aen biuj mbanjranz suenq mab bae lo, bienqbaenz dujva ndeu. Guh baenz ngoenzde, ndaw yangh baij ganbu daeuj, youh ingjsiengq le, daiq baenz gienj baenz gienj bauqrengh daeuj, bumzbumz bamzbamz cit hwnjdaeuj. Gwnzdeih dauqcawq ceijhoengz bauq- rengh. Naj Ahgvei riu baenz dujva saekaeuj ndeu. Gyoengqvunz mbanjranz ranz neix daiq duz bya ndeu daeuj, ranz de daiq huz laeuj ndeu daeuj, gyonj baenz geij daiz vunz. Vunzlai cai gienz dwk max、gwn laeuj ciengq go, lumj hoh gij saeh’angq ranz swhgeij nei, doengzseiz hix guenq gyoengq ganbu ndaw yangh laeujfiz mezmez sezsez bae, biujsiq docih gyoengqde.

Aen biuj coegda de mbouj miz lo, daengx mbanj cungj dwg saek cienhoengz ciengzhau ndeu, youq ndaw bya heu raemx saw, gig baenz yiengh mbanjranz gyaeundei. Danghnaeuz yawj mbouj raen duzcwz duzyiengz luenh buet, vunzlai lij laihnaeuz neix dwg aen singzcin iq ndeu ne! Miz saek aen laeuz iq daegdaengq daengj hwnj song diuz saeu luenz, lij dwg yiengh gungj dem, miz funggek Ouhmeij. Miz mbangj ranz mienhnaj mbouj caep cien, cang hwnj caengz ganghva bohliz ndeu, guh baenz aen cueng doekdeih hungloet ndeu, ndwn youq ndaw ranz, gij gingjsaek dangqnaj mbanjranz cungj yawj raen caez. Gyoengqvunz mbanjranz youq rog lai lo, da yawj bae gyae lo, gij yienghceij aen laeuz couh baenz fanh baenz cien, gag baenzyiengh sengdoengh.

Gij roen boengzbat ndawmbanj hix bingz lo, ndaw yangh bae suijniz roengzdaeuj, gyoengqvunz mbanjranz nauhnyied bae guh, miz vunz gyaux suijniz, miz vunz hai cindunggih at roen, muengz- fwtfwt angqyangzyangz. Gaxgonq maranz, byaij youq ndaw mbanj, gizgiz miz gumzboengz, cengq da hunghung bae, siujsim sisi, loq mbouj haeujsim, mbaeu cix byad roengz gumzboengz, haiz vaq uq boengz caez, naek cix deng fan daengjhai, seiq ga daengj mbwn, ndang in dangqmaz. Seizneix cunz- ranz, couhsuenq dwg gyanghaemh laepcupcup, cijguenj riengz fueng’yiengq byaij, yamqdin byaij ndaej bingzonj, mbouj miz saekdi bungq henz caeuq byad cumx. Ndaej haeuj ok ranz neix ranz de, luenh buet doh mbanj, mbouj lauheiq gijmaz.

Gij diengzhaex ranzvax ndawmbanj hix mbouj miz lo. Laj laeuz iq cungj cang miz aen daemz- vaqbwnh, bae diengzhaex hix mbouj lumj doengh- baez yienghhaenx ra hwnj ra roengz. Seizhaenx diengzhaex guh youq dieg liz ranz mizdi gyae haenx, siengj oknyouh okhaex lo, ra doh dingzlai aen mbanj, hojsouh nanz nyaenx. Daegbied dwg gyanghwnz sam geng, dauqcawq laepsaengsaeng, mizdi dwglau. Ndaw yangh hix bued ngaenz le, coengh gaijcauh diengzhaex ndawmbanj, ranzranz cungj lingx ndaej aen doengj vaqhaex ndeu, an roengz lajdeih laeuz iq bae, dap swnj diuz guenj ndeu. Ndawmbanj bu roen seiz hix vat ndei miengbaizraemx, menhmenh baiz ok gij raemxgyuek cingleix haenx, dwk haeuj reihnaz bae.

Banhaemh daengz lo, hoeng lij laepdwk. Gij cien daeb moq haenx loq raen loq mbouj, aen mbanj baizlied caezcingj neix youq ndaw rongh saeklamz dajcaemx, lumj aen gojgaeq seiznyez nei. Gou hoz- ngeiz gou dwg youq ndawsingz. Ndawsingz cijmiz gyangngoenz, mbouj miz gyanghaemh, lohdaeng rongh lumj banngoenz, ciuq rongh gungx neix gungx de. Hoeng gij sing mbanjranz hawj gou saedsaed caihcaih gamjsouh daengz miz aen mbanjranz. Gou ngiengx gyaeuj baez yawj, yawjraen aen lohdaeng daiyangznwngz ndeu cengq da cim gou ——Boux hek mbouj iu gag daeuj neix. Liz mbanjranz lai bi, haujlai hauxseng cungj mbouj roxnaj, gyawj mbanj sim diuqdwt, gag baenz bouxhek mbanjranz swhgeij lo.

Buek lohdaeng daiyangznwngz neix dwg gyoengq gunghcoz duiyenz banggungz ndaw yienh ceng’aeu roengzdaeuj. Vunz mbanjranz gwn caeuz liux le maij cunz caencik baengzyoux, cunzranz gangjgoj, couhcinj bu roen suijniz bingzbwd, daeng ndaep feiz laep, hix gig mbouj fuengbienh. Dawz aen dienhdoengz ndeu ba, youh ciengzseiz deng lumz bae. Gwn daenj youq cungj mbouj you le, couh maij cunzranz gangjgoj. Miz aen lohdaeng le, vunz baebae dauqdauq yawj cingcuj le, gij vunz mbouj cingq- dangq mbanj rog cix mbouj gamj siengj haeuj mbanj guh saehrwix lo. Bouxcoz ndaw mbanj cungj okbae dajgoeng lo, gij daeng gwnz loh ronghsagsag ciuq dwk lajmbanj anningz caemrwg.

Banngoenz, gij lohdaeng neix ngawhngawh yawj dwk gyoengqvunz mbanjranz haeuj ok guhhong, hix gag amq soucomz nditndat, youq mwh laephaemh daeujdaengz, miz rengz bae gyaep gij laepamq. Aen daiyangznwngzbanj bingzcingj saek ndaem ndeu cingq byaengq aek, amqamq supsou gij nditndat. Benq ndit ronghgywggywg neix biu doh gwnz mbwn, hawj de begbeg saisaengq, hojsik lai lo!

Baih gyaeujsat lohdaeng, loq nyi loq mbouj cienz daeuj cezcou haenq yinhyoz, gijhaenx dwg gyoengq bajliuz diuq fouxgvangjcangz. Mbouj miz lauxsae, gyoengqde gag hag dungcoz ndaw yingjdez gag mbit gag bi, cijaeu ndaej doengh ndang ok hanh, ndangsoeng lo, couh habhoz byaij deuz lo, guenj de guh deng mbouj deng、 ndei mbouj ndeiyawj. Gij sing seiz mbouj seiz caez riuhaha haenx couhdwg aen fouzhauh saedceij gvaq ndaej ndei gyoengqde.

(4)

四

阿桂的瓦房彻底倒平了。高高在上的瓦片摔碎一地，被乡亲们用箩筐拉到村里那泥烂的路填了。山外拉来了钢筋水泥，还有红通通的火砖。堆在阿桂那旧房的遗址上。建筑专业工程人员在忙忙碌碌，有人在搅拌水泥沙子，有人在绑扎钢筋，都忙得不亦乐乎。阿桂的远房亲戚都来了。

他们在协助工程人员做点小杂活，比如搬土冲水等稍微轻松些的活儿，村里会砌砖搭模的都来了，风风火火地干起来。大伙都干得热火朝天，挖掘机努力地伸长手臂，挖着地基、打桩。四根柱桩四面立起。硕大的石头作为地基。砖头跟着垒上去，平整坚固。不出数周，在空荡荡的旧房遗址上，一座四四方方的平房出现了。

那火砖平房确实坚固结实，红红的火砖有些引人注目，村里的伤疤算是涂掉了，变成了一朵花。落成那天，乡里派来干部，又拍了照，带来一卷卷鞭炮，噼噼啪啪烧了一通。鞭炮红纸撒满一地。阿桂的脸笑成了一朵紫色的花。乡亲们这家带来一条鱼，那家带来一壶酒，拼成了几桌人。大伙猜拳打码、喝酒唱歌，像是在庆祝自家的喜事，同时也把乡里来的干部灌得天昏地暗，表达对他们的感谢。

那块刺眼的疤痕没有了，村里全是一色的红砖白墙，掩映在青树绿水中，很有世外桃源的风味。如果没有看到牛羊乱跑，人们会认为这是一个小城镇呢！有的小楼特地竖起两根圆柱，还是拱形的，富有欧美风格。有的正面不砌上砖，装上一层钢化玻璃，做成硕大的落地窗，站在房内，村前风景尽收眼底。乡亲们在外面走动得多了，眼界开阔了，楼房的造型就形态万千，自然生动别致。

村里泥泞不堪的路也整平了，乡里批下水泥，乡亲们热火朝天地干着，有人在搅拌水泥，有人在开动振动压路机，忙得不亦乐乎。以前回家，走在村里，泥坑遍布，睁大眼睛，小心翼翼，稍有不慎，轻则陷入泥坑，鞋子裤子全是泥水，重则来个人仰马翻，四脚朝天，浑身疼痛。现在串门，即使是黑灯瞎火的晚上，只管朝着方向走，脚步走得平稳，没有半点磕碰和湿滑。可以东家西家串串，满村乱跑，不用担心什么。

村里那些瓦片盖的茅厕也没有了。小楼下都装有化粪池，上厕所也不像往日那样东奔西跑找茅厕了。那时茅厕总是建在离房子有一定距离的地方，内急了，找遍大半个村子，痛苦难忍。特别是三更半夜，到处是黑漆漆的，有些怕人。乡里也拨了款，支持农厕改造，家家户户都领到了一个化粪桶，安到了小楼地下，接上一根管。村里铺路的时候也挖好了排水沟，清理的污水慢慢排走，浇灌着田地里的庄稼。

夜晚来了，黑暗却没有退去。新砌的砖头依稀可见，错落有致的村庄沐浴在一片蓝光之中，仿佛童话故事里一般。我怀疑我是生活在城里。城里只有白天，没有夜晚，路灯亮如白昼，扫清每个角落里的黑暗。可是那顺耳的乡音让我确确实实感受到家乡的存在。我抬头一看，看见一支直直而上的太阳能路灯在睁大眼睛盯着我这个不速之客。离开家乡多年，很多后生后辈都不认识，近乡情更怯，自己成了故乡的客人。

这批太阳能路灯是县里扶贫工作队员争取下来的。家乡人晚饭后喜欢走亲访友，串门聊天，即使是铺上平坦的水泥路，黑灯瞎火，很不方便。拿个手电筒吧，又常常被遗落。吃穿住都不愁了，就愁个串门唠嗑。有了路灯，来来往往的人看清了，外村有歪念头的人想进村来做坏事，就不敢了。村里的年轻人都出去打工了，明晃晃的路灯把村庄照得安详宁静。

白天，这些路灯默默地看乡亲们进出劳动，也默默地收集阳光，好在黑暗来临的时候，有足够的力量驱赶它们。一块平整黝黑的太阳能板正在敞开胸怀，静静地吸收阳光。这片白晃晃的阳光铺天盖地泻下来，让它白白浪费了，真是可惜！

路灯的尽头，隐隐约约有节奏感强烈的音乐传来，那是大婶大妈们在跳广场舞。没有老师，她们自己学着影碟里的动作一扭一摆，只要能把身子扭出汗，扭舒服了，就心满意足地走了，管它动作准不准确、优不优美。不时涌起的欢笑声就是她们幸福的符号。

（4）