Haujlai saeh lajmbwn,
Mbouj lwnh vunz mbouj rox,
Dwen daengz dieg Bingzgoj,
Boux mbouj rox dwg lai.
Gangj hawj daihgya nyi,
Singzlij dwg Bingzgoj,
Mbouj lwnh vunz mbouj rox,
Bingzgoj dwg Singzlij.
Bi he, gou youq Baekging haihoih, lauheiq dwg dieg raemx doxrangh, bya raemx doxgaenh ba, gou caeuq boux vunz Guengjdoeng he gangj ndaej gig doxdeng, lumjnaeuz ciuhgeq couh caux ndei hawj dou doxraen nei, songdou miz gangj miz riu, miz cingz miz eiq. De cam gou dwg vunz gyawz, gou naeuz gou dwg vunz Guengjsae Bingzgoj Yen, de bibi gyaeuj, naeuz de mbouj rox aen dieg neix.
Gou naeuz:“Mwngz mbouj roxnaj Bingzgoj Yen mwngz roxnaj Bingzgojlij lwi?” De doq naeuz:“Rox ha rox ha, Bingzgojlij dwg aen canjbinj mizmingz guek raeuz, byawx mbouj rox!”
Youq baihrog, ciengzciengz yienghneix, miz mbangj boux mbouj rox Bingzgoj Si, cij rox Bingzgojlij.
Bingzgoj Yen youq baihnamz Guengjsae, daengx yienh dieg gvangq 2485 bingzfueng goengleix, 9 aen cin 3 aen yangh 183 aen cunh, 52 fanh lai vunz, 2020 nienz 5 nyied 18 hauh gaij baenz Bingzgoj Si. Dieg Bingzgoj miz lijgvang lai, seizneix gaenq damqcaz rox miz lijgvang 2.9 ik dun, ciemq lijgvang daengx guek 17%, ndigah vunz couh heuh Bingzgoj Yen guh Singzlij.
1986 nienz 9 nyied 13 hauh, Dwng Siujbingz naeuz “Bingzgojlij aeu guh” coenz vah neix le, youq gwnz dieg Bingzgoj couh laeb hwnj aen gunghcangj hung ndeu, geij fanh boux vunzhong daj daengx guek gak dieg daeuj daengz aen gunghcangj neix guhhong, aen gunghcangj neix couhdwg Bingzgoj Lijyez Gunghswh, seizneix gaij coh guh Cunghgoz Lijyez Gunghswh Gvanghsih Fwnhgunghswh, aenvih gij lij gunghcangj neix swnghcanj, caemhcaiq youq Bingzgoj Yen, vunz sibgvenq heuh gij canjbinj de guh Bingzgojlij.
Geijcib bi gvaqdaeuj, aen gunghcangj neix mboujduenh majhung, seizneix it bi gaenq ndaej vat ok lijgvang 600 lai fanh dun, it bi lienh’ok yangjvalij 200 lai fanh dun、 dengaijlij 15 fanh dun、 dezcinghgvang 22 fanh dun, dwg aen dieg guh yangjvalij ceiq hung baihnamz Cungguek. Bingzgojlij couh yienghneix okmingz lo, nanzgvaiq vunz baihrog cij rox Bingzgojlij, mbouj rox Bingzgoj Yen.
Bingzgojlij laeb youq henz Yougyangh. Gij dieg gyoengq vunzhong youq caeuq gij dieg lienh lij doxliz song goengleix baedauq, naeuz gizneix dwg aen gunghcangj he, dauq mboujyawz naeuz gizneix dwg aen suen hawj vunz youzlangh ndeu.
Danghnaeuz mwngz daeuj daengz aen “suen” neix, ndaw lwgda mwngz itdingh dwg bya hung、faex loeg、 raemx heu、laeuz sang、roen hung sohliklik youh gvangqlanglang、 roen iq seuqfwtfwt youh loq raen loq mbouj, gak aen giuz hung gag miz daegsaek.
Yamqdin haeuj suenva,
Miz rwihaz miz mbaj,
Duzduz mbin doiqnaj,
Lumj gvanbaz youzlangh.
Yamqdin daengz henz mieng,
Raemx liengz miz byaleix,
Gacak heuh ndaej ndei,
Vunz sim feiz sim baih.
Ndwenngeih、ndwensam, gizneix fwnmoenq lumj mok, seiqcawq moengzloengz, mokhau unq lumj faiq, biu lumj fwj. Vunz youq ndaw fwnmoenq youzbyaij, iet fwngz bae lumh gij fwnmoenq biufiegfieg, lumj ndaej rub gij byoemgyaeuj dahsau nei, unqswnh caemhcaiq raeuzred, youh miz di rang dem, hawj vunz roxnyinh daengx ndang soengswdswd angqvauvau.
Gij nyefaex loq did nyod, roeg iq youq gwnz byaifaex gigi gege heuh mbouj dingz, saet hwnj saet roengz gangjgoj guh’angq, caeuq gij sing raemxdah laecaca doxgyauz doxhab, singsing lwnh hawj vunz naeuz “seizcin daengz lo”.
Byaij youq ndaw ndoeng godauz henz dah Yougyangh, geij cien go faexdauz maj ndaej mwncupcup, goek luenz nye lai, gwnz nye godauz hai rim vadauz, miz duj hai angj, hoengzfwgfwg, rag duj he daeuj mupmup, rangfwgfwg, hawj vunz yaek fiz bae; miz duj lij loq hai loq mbouj, lumj dahsau najmong lau raen vunzseng nei, yawjyawj gij va neix, hawj vunz simhai simmaez.
Godauz youq ndaw mok hau, couh lumj dahsien cingq caemz oenq nei, ndit haet ciuq daeuj, vadauz dujduj ronghsag singjsien, gyang vadauz, rwi iq gveujfoenfoen, youq gwnz duj neix douh yaep he youh mbin bae duj haenx douh yaep he, lumj doxdax diuqfoux nei, vunz youq gyang va, mbouj rox yawj vadauz gonq roxnaeuz yawj duzrwi iq gonq, yawj bae gijneix lumz bae gijde, doeklaeng mbouj rox gaenq ndwn le geijlai nanz, yaek bae yaek dauq seiz hix cuengq mbouj ndaej roengz.
Byaij youq gwnz roen iq henz Yougyangh, ndaw nya daekdaeq heuhgetget, henz dah duzgoep heuhngopngop, rumzcin ci gvaqdaeuj, duj va ngaek gyaeuj, go faex bi ndang, ndaw “suen” yaep seiz he doq lumj ciengz heiq couh yaek hai ciengz nei, ngaeuzngaeuz haeuj da, singsing haeuj rwz.
Byaij gvaq ndoeng godauz doiqnaj couh raen ndoeng goliux. Goliux miz mbangj go maj youq henz dah, miz mbangj go ndaem youq henz roen, goliux hix ngamq did nyod, gij nyod lumj riengzhaeux nei baenz roix baenz roix venj youq gwnz nye, daj giz gyae yawj bae, gij nye goliux lumj gij byoem raez dahsau nei, youq ndaw mokhaet bi bae bi dauq, gyoengq lwgnyez raen le cungj yaek buet gvaqbae rubrub baez he.
Henz roen hung, gij go faexreiz ndwn song mbiengj, mwncupcup, gij nye goreiz mbehai, lumj boux vunz fwngz gaem fwngz nei, dawz roen cw baenz aen congh heu ndeu, vih vunz dangj fwn dangj ndit, banhaet banhaemh, vunz youz byaij baebae dauqdauq, laj goreiz, miz geij boux mehmbwk eu fwen, miz geij boux daxau lienh gienz, gij sing go caeuq gij sing din fwngz doengh hwnj doengh roengz, cingq laeglemx lwnh hawj caezgya gij saedceij gyoengqde gvaq ndaej angqyangz youh vaiqvued.
Singzlij dauqcawq dwg goreux. Seizcin, faexreux gogo hai va hoengzfwgfwg, daj gizgyae yawj bae, hoengz lumj lwed, nding lumj fwjhaemh, baez daengz vareux loenq, laj goreux couhdwg benq danj nding ndeu, gaxgonq haeuxgwn noix, gyoengqvunz couh gip vareux baema cawj cug le aeu daeuj gueng mou, seizneix yungh mbouj daengz lo, vareux couh gag loenq gag naeuh. Miz mbangj lwgnyez raen vareux gyaeundei, doxiu daengz laj goreux gip vareux bae guhcaemz, sing hemq sing riu yaep hwnj yaep roengz. Vareux loenq le, goreux couh hai mbaw lo. Goreux hai mbaw le, bineix caiq hix mbouj miz ngoenz nit lo, seizcin couh yienghneix gvaqbae lo. Miz fwen naeuz:
“Mbaw bu(gobu) lumj maenz cienz,
Vut buhmienz hwnj fa(ciengz),
Mbawreux hoemq duza,
Nit baema mbouj dauq.”
Faex loeg dah heu, va hai roeg ciuz, laeuz sang roen seuq, neix couhdwg Singzlij. Miz vunz daeuj youz Singzlij gvaq le couh yienghneix eu fwen naeuz:
“Hai da yawj Singzlij,
Dauqcawq ndi(ndei) raixcaix,
Laeuz moq baiz rangh baiz,
Roen gai gizgiz seuq.
Yamqdin haeuj Singzlij,
Gingjsaek gizgiz ndei,
Caen ndaej seng baez ngeih,
Haq daeuj neix guh bawx.
Yamqdin daengz Bingzgoj,
Doxgaiq caen fungfouq,
Sau lawz mbouj yiemz gou,
Nyienh hwnjdou guh gwiz.
Gou daengz haujlai giz,
Mbouj beij Singzlij ndei,
Bienqbaenz roegvameiz,
Daeuj neix caux rongz youq.”