Ranzvunz fouqmiz aeu sam boux yah roek meh maex, ranzvunz loq fouqmiz aeu yahcoz, baenzneix dwg angj fouq guh’angq, ranzvunz bingz- ciengz gaenjcij dwg yahlaux mbouj miz lwg cij aeu yahcoz, muengh aeu lwg cienzcoeng ciepdaih, ciengx gwn soengq cangq. Lwgmbwk baenzgya gvaqlaeng heuhguh “meh”, gangj- mingz de gaenq senglwg, couh deng vunzlai lingh da yawj, danghnaeuz ciuqyiengh lij heuh mingzcoh roxnaeuz “nangz gijmaz” “bawx gij- maz”, gangjmingz caengz senglwg, swhgeij couh gag najmong ngaem- gyaeuj. Yahlaux gaenq deng heuhguh “meh”, de ciengx gvaq daeglwg ndeu, dingqgangj coengmingz raixcaix, haj roek bi gaen boih sat《Sawging Sam Cih》, hojsik roek bi seiz dai bae lo. Ndaw runghbya, miz byawz bae ngeix gijmaz giepnoix yw, bouxsuenqmingh naeuz diuz mingh de haeklwg, de dajneix hwnj yousim dwk baenzbingh bae, caen mbouj caiq senglwg dem dahraix. Bouxgvan aeu yahcoz, de hix couh gamsim dang boux yahlaux mbouj miznaj neix. Yahcoz lienz- daemh seng song daeglwg caeuq dah ndeu, hawj aen gyaranz fwzrwg neix bienq ndaej nauhnyied. Yahlaux dang Yahcoz baenz boux vunzaen bang de rouh coih ndeu, de dawz doiq daeglwg ngeixniemh, dawz doiq bouxgvan caeuq yahcoz cungsim, cungj cuengq youq gwnzndang bouxlwg Yahcoz seng haenx, gaenx guenj hongranz, yungh- sim ciuqgoq yahcoz, buek dai buek lix guhhong. Bonjlaiz, song daeglwg caeuq dahlwg gaenq majhung baenz vunz, ndaej dingjlawh bouxlaux lo, bienbien yahlaux mbouj haengj yiengjfuk, daegdaeuz ngamq haeuj daengz seizcoz, couh soengq de bae youzgizdui; daegngeih ngamq ndaej bang guh di hong, youh soengq de bae Gang Meij Yenz Cauz; dahlwg ne, cungj ndaej ciuq gij fungsug sibgvenq dieg neix, hawj de guenj ranz guh hongreih, song daxmeh youh itdingh aeu soengq de bae doegsaw, lienz ranzvunz fouqmiz haenx hix doeksaet dadaengx bae. Hix miz vunz naeuz, song boux daxmeh neix yawj bae gyae, lwg miz roennaj lo, bouxlaux lij mbouj fouqgviq lwi? Lij mbouj ndaej yiengj- fuk lwi? Gij vah neix bienqbaenz caen dahraix, bi 1949, gungcanjdangj gaemguenj lajbiengz, daengz bi 1955, daegdaeuz youq diegrog dang boux gizcangj iq ndeu, daegngeih youq ndaw budui dang le lenzcangj, dahlwg cunghyoz biyez le youh dang lauxsae, hix youq diegrog baenzgya lo. Gwndaenj ndei lo, simcingz vuenheij lo, goenglaux gingqyienz youq 60 bi caeuq yahcoz nienzoiq rengzrwd doxndiep lumj gaeuq, youh miz daeg daihsam, gek bi ndeu youh miz dahlunz ndeu, yahcoz mbouj rox dwg sim’angq gvaqbouh roxnaeuz dwg siengj guh rengz mbouj gaeuq, seng dahlunz mbouj daengz bi ndeu couh baenzbingh yw mbouj ndei, vut doiq lwg’iq neix dai bae lo. Yahlaux gaenq dwg bouxlaux byoemgyaeuj henzrwz hausak ndeu, youh rapdawz gij hong daxmeh lwgnding, ndawndaw rogrog baenz “bouxdaeuz daih’it”. Goeng- laux baengh dajdoq ciengx bak haenx, ngoenz ndeu mbouj gaem fouj couh hwet in, ciuqyiengh dauqcawq buet, coit cibngux ma ranz saek baez, couhdwg soengq cienzhong roxnaeuz cawx gijgwn dauqma. Yahlaux yienghswnh simndei, doiq song boux- lwg mbouj miz meh neix ndiepgyaez dangqmaz, bae doengh aeu loz rap bae, hwnj bya aemq boux ndeu umj boux ndeu. Daegsam diuzga raezrangh gaenq rox byaij lo, hoeng de dwg daeglunz, daeglunz youq ndaw ranz dwg “lwgvuengz”, ceiq ndaej rub. Yahlaux cungj roxnyinh daegsam iq lumjnaeuz dwg daeglwg caenseng de dai bae haenx dakseng, yienghsiengq doxlumj doxliengq, beizheiq gyaezmaij hix doxdoengz liux bae. Vihliux daeg- sam majhung baenzvunz, Yahlaux yousim yaek dai lo! Ndaejgeiq bihaenx mwh daegsam gouj bi, bae hai rienghvaiz ranzvunz cuengq vaiz okbae doxhoenx, duzvaiz caij suen- byaek yungz lo, henx gij byaek song aen suen liux bae. De yieplau dwk ninz youq geh rin henzbya sam ngoenz mbouj gamj ma ranz. Yahlaux diemj dawz bogfeiz, daejww bae ra, laemx deng song diuz ndoksej raek, daengz seizneix hwnj rumz doek fwn couh inyubyub; hoeng de coengzlaiz mbouj ndaq daegsam saek coenz vah yakdingq, de guh loeng le couh got de daej, daej daengz daegsam hix daejnganga le cij soeng fwngz, daegsam caen roxnyinh daengz meh ndiep meh gyaez dahraix. Daegsam yaek bae dangbing, de daejiekiek sam hwnz sam ngoenz, daej dwk raemxda hawq le cij ngeix, daeglwg dwg bonjfaenh ciengx hung, lwg hung le dwg gij guekgya, guekgya hawj de caenh yivu, dangbaenz daxmeh mbouj ndaej laengz! De daej dwk soengq daegdaeuz bae camgya youzgizdui, daej dwk soengq daeg- ngeih bae Gang Meij Yenz Cauz, youh daejgywzgywz dwk soengq daegsam bae budui. De soengq daeglwg dwg caensim caen’eiq bw, de roxnyinh neix hix dwg guh daxmeh naj- rongh……
Neix cungj dwg gij saeh gvaqbae lo.
Ngeix mbouj daengz seizneix, gawqyienz mbouj nyinh de dwg ginhsuz, naeuz gijmaz daegsam mbouj dwg de caenseng, mbouj boujcienz cix sat lo, gingqyienz yaek cawzbae gij mingzdaeuz ginhsuz, neix mbouj dwg hawj vunz hozndat dai lo! Doiq haeux couh doiq haeux, vunz geq le, fajnaj lij youq, ndokgoet lij youq, mbouj hawj vunz gangj vahbaeh, mbouj dwg 120 maenz caeuq 60 gaen haeuxyangz ma? Doiq, gou Yahlaux cij mbouj dang baufug ne!
Doeklaeng saehcingz deng baih- gwnz rox lo, ndaq swnghcanjdui baenzneix guh saeh, Yahlaux mbouj yungh doiq haeux gyau ngaenz, gij cienzbouj ginhsuz hix soengq daeuj hawj de lo. Cienzhaeux ndaej dienz dungx imq, hoeng ndawsim nyapnyuk siu mbouj bae, yw mbouj ndei gij sieng cingzgamj. Yahlaux doiq ciengz rumzlangh neix itcig indot nanz ndei. Daegbied dwg youz dahlan Dahfungh de oknaj, de engq roxnyinh siengsim! Dahfungh gaxgonq mbouj dwg boux- vunz baenzneix mbouj miz cingzngeih, heuh yah bak ceiq diemz hix dwg de, seiznyez hawj de donh aen lwgmaenz, de couh got hoz cup mbouj dingz, raemxda doekswdswd. Seiziq ranz de gaj mou, de daeuj rag Yahlaux bae, mbouj bae ne, de youh soemh fwn soengq gaiq noh gingqlaux daeuj, gaj gaeq de dawz song gaiq noh’aek nip hawj bonjfaenh, mbaet gwn dawz daeuj gingq Yahlaux. Doengh geij bi neix ranz Yahlaux mbouj miz vunz guhhong le, faen haeux faen lwgmaenz, hix dwg Dahfungh bang rap daengz ranz, lienz gaemz raemx ndeu hix mbouj gwn youh ganj bae rap gij swhgeij. Dwg simvunz bienq luma? Mbouj dwg! Yahlaux mbouj nyienh baenzneix ngeix, hix mbouj ndaej baenzneix ngeix. Gyoengq beixnuengx ranzmbanj hix miz hojcawq, 120 maenz faen hwnjdaeuj, boux vunz hong ndeu ndaej faen maenz ndeu daengz song maenz ngaenz, gaej yawjsiuj di ngaenz neix, neix dwg gij gyaqcienz 20 gaen gyu ne! Youq gizdieg ciq song sieg gyu cungj ngaiz boiz neix, 20 gaen gyu beij aenmuh lij naek. Siengjsiengj ba, gwnhaeux baengh goengfaen, daenjbuh baengh goengfaen, lwg bae doegsaw baengh goengfaen, yienghlawz mbouj dwg baengh goengfaen. Hoeng canh geij goengfaen geijlai hoj, diegreih sanq- nyaengnyaeng, aen mauhdiemx ndeu goemq sam gaiq, baengh roq laz ciq gaeuvaiz caez okhong, ranz rongh okdou, daengz ndaw reih couh yaek gwn haeuxringz lo, vunzlai cijndei bwh doengzcuk hung sam cik raez, cang souh haeuxyangz dang haeuxringz, daengz raemhngaeuz bya roengz daengz gyaeujreih cij souhong, ma daengz ranz gaenq laepyaenz lo. Souhong le lij deng cugndaet cag’vaq bae gvej di nywj ndeu, dawzrap aeu fwnz. Ma daengz ranz, cawj haeux, cawj mok, lij caengz ndaej dingz, duicangj youh cisauq haihoih lo, caj vunz daengz caez. (2)