第06版:banj canghraiz ciemdingh
3上一版  下一版4
 
Ciengq Gadangz
版面导航     
3上一期  下一期4
新闻搜索:  
2020年6月10日 放大 缩小 默认        

Ciengq Gadangz

□ Cungh Hihcwngh / 钟希增
 

Mbanjranz dou vunz gangj “guh fwen” heuhguh “ciengq ga”. Ndigah, “gadangz” couhdwg gij fwen youq dingdangz ndaw ranz eu haenx. Doenghbaez lajmbanj rangh dieg Nazheij mwh lwgmbwk okhaq cungj haengj guh ciengq gadangz.

Lwgmbwk okhaq haemhgonq, haengj iu gyoengq cejnuengx ndaw mbanj comz daeuj ndawranz ciengq ga, dahdah gvaigvet, doq ngvanh doq ciengq, caixhangz lai raeuh.

Mwhde, youq ndaw dingdangz nda daiz nda daengq, gwnz daiz baij diengz baij mak diemj lab, song dahbuenx daj ndaw rug rex dah yaek guh bawxmoq de ok rogding daeuj, baiq cojcoeng le naengh youq gyang ding, song dahbuenx naengh song henzrik, gyoengq cejnuengx ndaw mbanj couh comz youq song henz daiz. Riengz roengzdaeuj hawj naihlaux he bang diemj lab, naih diemj lab itdingh dwg boux gvanbaz lij caez- cienz caemhcaiq lwglan baenz- gyoengq. Diemj lab le naihlaux ciengq hot gadangz haidaeuz. Itbuen cungj haengj yienghneix ciengq naeuz:

“Diemjdawz labcuk nding,

Gyang ding caem vanj laeuj,

Ndoet gvaq ndaej doxcaeuh,

Caez gyaeusouh bak bi.”

Naihlaux ciengq sat, couh daengz song dahbuenx daj ndaw gyog roxnaeuz ndaw mbanj doengh dahsau caengz haq caemhcaiq maj ndaej lengjlili genj daeuj haenx ciengq lo:

“Buenx dahcej okdaeuj,

Ndoet laeuj baiq cojcoeng,

Nuengx buenx hwnj buenx roengz,

Baenzngoenz cungj guhdoih.”

Ciepdwk gyoengq cejnuengx couh hainduj dox doiqga lo, boux ciengq boux dap, sing gok rwenzrwz, ciengq mbouj dingzbak. Gij neiyungz ciengq gadangz gig lai, miz di dwg gangj gij cingzngeih cejnuengx doxbiek, lumj:

“Gwnznamh nda mbinj naengh,

Aeu daengq humx seiqhenz,

Cejnuengx gen got gen,

Doxnem mbouj sij biek.

Gominz maj henz roen,

Hai va hoengzsiegsieg,

Cejnuengx yaek doxbiek,

Sim rox cieg geijlai.

Cejnuengx hoj doxbiek,

Naiqniek youq ndaw hoz,

Mbawoij gaenq geqroz,

Lij nemz go ndaetndwt.

Ngoenzneix saedceij ndei,

Dahcej bae ndaej ngamj,

Neix yamqdin ok mbanj,

Bimoq ganq lwggvai.”

Geij hot ga neix, aeu beijgangj、soh gangj ciengq ok le gij cingzngeih naekna gyoengq cejnuengx, hawj vunz dingq le raemxda yaek roengz.

Ciengq gadangz lij miz gij neiyungz hoh dah okhaq ngoenzlaeng gvaq ndaej ndei, hozhaenz dah okhaq haq ndaej ranzgvan ndei:

“Diemj rongh doiq labcuk,

Loegcuk ndaej ciengx baenz,

Ndang hoij gim hoij ngaenz,

Ndaej baenz ndei daengx ciuh.

Ngoenzneix dwg ngoenzndei,

Cejnuengx caez caemh angq,

Vunz couh haenh couh gangj,

Dangq doek benghhaeuxmuiz.

Dahcej caen caijsoq,

Guh bawxmoq gwnz haw,

Ngoenz ndaw bouq yawj saw,

Haemh gyaeujhaw diuqfoux.”

Miz di gadangz dwg dahnuengx simyou dahcej bae le, ndawranz guh mbouj hwnj:

“Cej haq nuengx cix you,

Haeuxcaeuz ndi vunz cawj,

Gwn sat beuj duix dawh,

Bouxlawz lawh ndaej mwngz.”

Ciengq gadangz, itbuen dwg baez ciengq hot, hot ndeu 4 coenz, boux daengz boux doxlwnz ciengq. Saek seiz caemh ndaej ciengq baenz baiz, haujlai hot gadangz gyaeb baenz rangh baenz roix. Gij de bienfuk raez、yungzliengh hung, ndaej daj lai aen mienh、 lai aen gakdoh bae cienz gij swhsiengj gamjcingz. Gingciengz raen miz 《Cib Cejnuengx》、 《Cib Muengh Cej》、 《Cib Soengq Cej》doengh gijneix. Gij gadangz raez neix, daj it ciengq daengz cib, daj gak fuengmienh ciengq ok gij simcingz fukcab gyoengq cejnuengx, hawj vunz dingq le roxnyinh daengz cingzeiq caensaed, haeuj bwt haeuj sim.

Gadangz raez song cejnuengx doiqciengq ndaej, baenz gyoengq cejnuengx doxlwnz ciengq hix ndaej. Miz cuj gadangz heuhguh 《Cib Soengq Cej》 ndeu yienghneix ciengq:

“It soengq ok baklae,

Cej bae guh bawxmoq,

Neix yamq din hwnj loh,

Seizlawz rox dauqma.

Ngeih soengq ok bakdou,

Heuh cej raeuz cix daej,

Sim guj ngeix guj ngeix,

Seizlawz ndaej dauqraen.

Sam soengq ok bakmbanj,

Yaek ganj bae ranzgwiz,

Gai sau youh diep swiz,

Dou doekndwi doekhoengq.

Seiq soengq gvaq haenz daemz,

Mak cug raen duengqgad,

Cej hozhat mbouj hat,

Gwn aen mak veih bae.

Haj soengq daengz bakroen,

Faexgoen biu rangzoiq,

Dahcej bae baenzdoiq,

Raeuz doengzdoih baenhai.

Roek soengq daengz gyaeujgiuz,

Raemxdah riuzhumhum,

Roxnyinh gen ga unq,

Lumj lekdungx sam ngoenz.

Caet soengq daengz gwnz naz,

Raemxda yo mbouj youq,

Ngoenzlaeng raemx naz laeuh,

Bouxlawz daeuj caet ndei.

Bet soengq cej baiq miuh,

Hoh ciuh vunz baenz ndei,

Gvanbaz mbouj doxngeiz,

Doxgyaez gvaq daengz laux.

Gouj soengq cej ok gyaiq,

Sim doeknaiq dangqmaz,

Gwnz gemj hoij raemxda,

Song ga ndwn mbouj maenh.

Cib soengq daengz ranzgvan,

Cingzeiq cang ndaw loengx,

Cejnuengx doih baenzgyoengq,

Ngeix doekhoengq doekndwi.”

(caengz sat)

 
 
 
   
   
   


版权所有 广西民族报

联系电话:0771-5528076 5559552
传真:0771-5528087 电子邮箱:gxmzbw@163.com
地址:广西南宁市桂春路16号 邮政编码:530028
 

关闭