第06版:banj canghraiz ciemdingh
3上一版  下一版4
 
Ranzgaeuq Leiz Yinh
版面导航     
3上一期  下一期4
新闻搜索:  
2020年4月15日 放大 缩小 默认        

Ranzgaeuq Leiz Yinh

□ Cungh Hihcwngh / 钟希增
 

Song baih ranghndoi hen

Seiqhenz caenh ndoengfaex

Gyangdoengh cungj nazreih

Denh neix ndei guh gwn

Raeblaeng baengh Ndoengsim

Dangqnaj cim Gyaeujfoux

Yienghyiengh ndaej mbwn caeuh

Mbanj gaeuq ok vunzgvai

Mbanjdatsangj iqetet, ngamq geijcib ranz vunz, daengx mbanj deng go maknganx maklaehcei cw raemh- rwd bae, yo youq ndaw ndoeng caemrwg, mbouj daih miz vunz rox. Hoeng denh neix cix miz aen ranz gaeuq cukcuk miz 200 bi nanz lij henhoh ndaej gig ndei mboujcaengz deng vaih saekdi ndeu, aen de couhdwg ranzgaeuq boux hak hung Cwngfuj Cungguek Gaeuq Leiz Yinh sienseng.

Ngoenz de, dou geij boux doxiu hai ci bae Mbanjdatsangj yawjngonz aen ranzgaeuq Leiz Yinh. Daj Hawnazheuj aen haw youq ceiq baihnamz Namzningz neix hai ci bae, ndij diuz roen gaebgeb、ngutngeuj、lingqgit ndeu veihveih hai bae, daih- iek gvaq le saek cibbaj ngeihcib faencung, ci hai daengz aen gemhndoi ndeu. Aenvih roen haeuj mbanj ndaw ndoeng yiemj lai, dou hai ndaej gig menh, sawqmwh dingqnyi sing raemxlae caca cienz haeuj cueng ci daeuj. Dou dingz ci roengzdaeuj yawj, cij raen laj gemh miz diuz rij iq ndeu raemx dit roengz dat bae sangj- cumcum, ndeiyawj dangqmaz. Sim gou baez saenqdaenh, sawqmwh ngeix daengz, Mbanjdatsangj aen cohmbanj neix daihgaiq couhdwg daj aen dat neix ndaej daeuj. Baez gvaq gemh bae couh yawjraen mbanj lo, aen ranz- gaeuq Leiz Yinh daengj youq gyang mbanj, bakgvaengh song henz ranz- bam cien caep sangsad, yawj bae gyaqciq yienhsag.

Dou ganjgip ganj haeuj mbanj bae, haeuj ranzgaeuq Leiz Yinh bae.

Goenglaux baetranz ndeu raen dou daeuj daengz, gag ce sauqbaet daeuj bang dou guh daujyouz. De naeuz dou nyi, aen ranzgaeuq neix dwg youq mwh Ciuzcinghcauz bi 1820 hwnjguh, daengz seizneix gaenq cukcuk miz song bak bi nanz lo. Gizneix dwg denh ndei, “Cienz- mienh Ndoigyaeujfoux, Boihlaeuh Ndoindoengsim, Song duzguk lungz- gim, Yamq din daengx seiqgyaiq” ha! Daj bi 2014 hwnj, aen ranzgaeuq Leiz Yinh neix ndaej Namzningz Si dawzdaeuj guh vwnzvuz baujhoh danhvei, baij vunz cienmonz baetsauq guenjleix, bibi bued cienhangh ngaenzcienz roengzdaeuj hawj coih ranz.

Ranzgaeuq dep ndoi caepguh, daj laj dinndoi daengz bangxndoi baenz mbaek baenz mbaek caep hwnjbae, seiq mbaek ranz geb seiq mbaek daizhongh lumj mbaeklae nei soh baiz hwnjbae, mbaekmbaek nyaenxyup cingjcingj caezcaez. Diuz roenbyaij daj bakgvaengh ndij cungqgyang sohsoh hwnjbae, mbaekmbaek ranz song henz dwg song fungh rug, gya hwnj fungh dou fungh gwnz bam hunghung iqiq daengxheij 20 geij fungh ranz. Mbaek ranz caeuq mbaek ranz cungqgyang dwg aen daizhongh ndeu, daizhongh ciep gwnzmbwn doeng lajdeih, baenz cungj ranz yiengh hingzsik “comz raemx haeuj ranz” ndeu, neix miz cungj gangjfap ndeu naeuz——“cienzcaiz fukloeg comz haeuj ranz, ciuh lwg ciuh lan yiengj mbouj caenh”.

Hamj gvaq giemxdou sangsad, yamq haeuj gij rinndaek camh baenz mbaeklae haenx, ndaej roxnyinh daengz aending ranzgaeuq Leiz Yinh youh gvangq youh rongh, song mbiengj rug gak mbiengj gag hai aen vacueng yienghgaeuq ndeu. Rin demh cueng、rin demh saeu、daufueng gyaeujloz cungj deu va deu roeg veh lungz gaek fungh. Gwnz ciengz gyaeuj roqranz veh gij dozanq gitleih lij gyumqgywt yawj ndaej raen. Mbaeklae roen byaij ndawranz cungj dwg baenz diuz rinndaek cag seiqfueng camh baenz, gij saeufaex ndawranz cungj dwg daengj youq gwnz doenrin, daengxcuh ranz cungj yienh’ok gij yiengh gyaeundei gaeuqgeq ciuhlaux.

Ranz gaeuq neix gaiq cien gaiq vax, diuz saeu diuz loz, cungj yawj ndaej ok ciuhgonq Ranzleiz dwg geijlai guh ndaej gwn geijlai hoengh- vuengh ha! Bangxciengz ndawranz, nem miz gij saeh ciuhvunz Leiz Yinh:

Leiz Yinh, aen coh yenzlaiz heuhguh Leiz Gaijcwz, bi 1886 ndwen 4 doekseng youq Mbanjdatsangj, mwh Minzgoz conienz vih deuzndoj Yenz Sigaij doengcaep gaij coh guh Leiz Yinh. Cinghcauz Gvanghsi 26 nienz (bi 1900) haeuj Daihdangz Gyazfungh Suhyen doegsaw, 32 nienz (bi 1906) gauj ndaej haeuj Namzningz Fujcungh Hagdangz, 34 nienz (bi 1907) ndaej Vangz Hingh sienseng gaisau gya- haeuj Cunghgoz Dungzmwngzvei, Senhdungj yienz nienz (bi 1909) youq Gveilinz haeuj deihfueng swci yenz- giusoj guhhong, doeklaeng youh haeuj Gvangjsih Fazcwng Hagdangz doegsaw.

Sinhhai Gwzming bauqfat le, Leiz Yinh fatdoengh gyoengq hagseng caeuq bouxbing roengzrengz coi Guengjsae doglaeb, de ndaej senj guh Gvangjsih laemzseiz swngjyi vei- yiyenz. Bi 1914 Yenz Sigaij roengz- lingh yaek gaemhdawz Leiz Yinh, Leiz Yinh deuz bae Yizbwnj camgya gij hozdung fanj Yenz Sigaij, caemhcaiq haeuj Dunghgingh Cwngfaz Dayoz bae hagsib.

Bi 1917, Leiz Yinh guh Gvangj- dungh ginhsuj cungjcanhyi, caemh- caiq ndaej boujsenj guh gozvei canh- yiyen yiyenz.

Bi 1918, Leiz Yinh diuh bae guh Gveilinz dauyinj, de “Haengj cunz haeuj ndawbiengz, Doxceng de leix- swnh, Swnghcanj guh ndaej hwnj, Mbouj cwnj(cinj) gwn daih’ien”, cingzcik haemq yienhda.

Bi 1922, Leiz Yinh bae camgya gozvei cangzvei, ndaej senj guh yenfaz gijcauj veijyenzvei veiyenz, caemhcaiq louz youq Baekging guh Gozminz Dayoz gyauvucangj、yaucangj. Bi 1928 bae guh Ha’wjbinh Cwngfaz Dayoz yaucangj. “Gouj·Itbet” saehbienq le, vunz Yizbwnj yaek hawj de guh “Manjcouhgoz” fazyen yencangj, hoeng de mbouj guh, laeglemx deuzdak dauqma Guengjsae.

Bi 1932, Leiz Yinh ndaej cingj bae guh Gvangjsih Swngjcwngfuj gauhgaep guvwn, bi 1933 daengz bi 1939 guh swngjcwngfuj veijyenz、minzcwngdingh dinghcangj. De cam- gya le sawqdingh caeuq gaenxmaenx doihengz gihcwngz baujgyaz cidu caeuq gaujsenj yencangj、lunzdiuh yanghcangj. Cawz gijneix le, de lij gimq ien gimq doj, ceihleix nduk- naeuh, caux hwnj canghaeux, ndaej daengz gyoengq lwgminz haenh ndei.

Bi 1941, Leiz Yinh guh gozfangz veijyenzvei dangjcwng gunghcoz gauj- hwz veijyenz giem cwngvucu cujyin, bi daihngeih guh gihcaz veijyenzvei veiyenz. Bi 1945 ndaej dangsenj guh Gozminzdangj cunghyangh genhcaz veijyenz. Bi 1946 guh gauhdwngj gaujsi gibgek yinzyenz yencangj diuh- senj veijyenzvei veijyenz, bi 1948 guh lizfazyen lizfaz veijyenz、Suihcing Gih cwngvu veijyenzvei veijyenz、haijsaeh veijyenzvei veijyenz.

Bi 1949, Leiz Yinh riengz Ciengj Gaisiz bae Daizvanh Swngj le, caeuq vunz doxgap cujciz Gungj-Mung yozvei, fatyiengz Cungguek vwnzva. De gaenx doegsaw, gaenx hagsib, raiz miz haujlai saw okbanj, lumjnaeuz《Gengceij Boiz Ngaenz Vwndiz》《Digoz Cujyi Caeuq Cungguek》 《Gij Laizyouz Saehhux Hoenxciengq Seiq- gyaiq》 《Daibingz Denhgoz Caeuq Sinhai Gwzming》《Bohguek Gangj Cujdangj Caeuq Gij Yienzaen Gietgoj Gwzming Guh Baenz》《Gij Vwndiz Gyauyuz Fuengmienh Fukhwng Cunghvaz Vwnzva》 daengj.

Bi 1972 ndwen 11, Leiz Yinh youq Daizvanh Swngj baenzbingh gvaqseiq, gyaeu ndaej 86 bi.

Gij lwglwg lanlan Ranzleiz cungj ak dangqmaz, lwglan Leiz Yinh miz di bae Meijgoz, miz di louz youq Cungguek baenz boux gyauyuzgyah.

Seizneix aen ranzgaeuq gyaqciq gvangqlangh neix gaenq mbouj miz vunz youq lo, goenglaux baetranz naeuz dou nyi, mwh ngamq gaijfang, yinzminz cwngfuj gaenq anbaiz geij ranz vunz hojndoq mbouj ranz youq haeujdaeuj youq geijcib bi gvaq, geij bi neix baengh dangj caeuq cwngcwz bang gungz, geij ranz vunz haenx cungj ndaej duetgungz baenz fouq gag hwnj ranz moq caemhcaiq senj okbae gvaq saedceij vuenzyungz, doiq aen ranzgaeuq okdaeuj hawj cunhveij guh ranzcunhsij lo. Dou riengz goenglaux baetranz haeuj fungh ranzcunhsij, baihndaw caen baij miz aen doiq- daemhaeux、aen muhrin、aen daemj- rok、aen gonhgen daengj doengh gij hongdawz ciuhgeq. Goenglaux baet- ranz naeuz, lij miz haujlai vunz baihrog daeuj ranzgaeuq neix yawj- ngonz. Gyoengqvunz aiq dwg vihliux yaek gamjsouj lizsij bienqvaq hung- loet, roxnaeuz yaek faenyiengj gij cingsaenz caizfouq Leiz Yinh sien- seng, roxnaeuz siengj liujgaij liujgaij gij vwnzva guhnaz ciuhgeq.

Ranzgaeuq couh lumj goeng baeuqgeq bak bi raen lai rox lai nei naengh youq gyang mbanj, ndaej daengz vunz ndaw gyog、vunz mbanj- gwnz mbanjlaj、vunz daengxbiengz aeueiq.

Dou ngeix ha, aen ranzgaeuq Leiz Yinh gaenq baenz giz gingjgyaeu caeuq dieggoek vwnzva gyauyuz, vunz haeujok ciemh bi ciemh lai lo, hoeng diuz roen haeuj mbanj neix cix gaebgeb ngutngeuj, youh lingq youh yungyiemj, mbouj ndei haici haeujok. Caen maqmuengh cwngfuj sij ndaej anbaiz ngaenzcienz daeuj guh gvangq coih ndei diuz roen neix, guh maenh goekdaej sezsih daeuj baujcang dangdieg ginghci vwnzva ndaej hwngfat.

Gou siengsaenq, aen ranzgaeuq neix ndaej daengz cwngfuj caeuq vunzlai doengzcaez henhoh, itdingh ciengxlwenx mbouj vaih ciengxlwenx ndaej coi vunz bae hag ndei hag gvai, bae hag guh roxsoq, bae hag guh vunzsoh!

 
 
 
   
   
   


版权所有 广西民族报

联系电话:0771-5528076 5559552
传真:0771-5528087 电子邮箱:gxmzbw@163.com
地址:广西南宁市桂春路16号 邮政编码:530028
 

关闭