Giz aen gamj daemq henz roen ndeu, miz vunz buq daet mbaengq hung ndeu guh baenz cauz raemx ciep youq bak gamj, raemx mboq lae gvaq gizneix seiz couh comz baenz raq raemxdiuqdat iq ndeu. Raq raemxdiuqdat iq neix ciengx hung vunz Hawbyaloz, cig daengz ngeihcib sigij betcib nienz- daih raemxgagdaeuj ciep doeng daengz moix ranz moix hoh Hawbyaloz, vunzlai daeuj henz raemx- diuqdat rap raemx saeg buh cij ciemhciemh siuj le.

Vunzlai buenqlai youq banhaemh bae rap raemx roxnaeuz saeg buh. Gwn caeuz liux, gyoengq dahsau daegmbauq mehbawx Hawbyaloz sam boux baenz gyoengq song vunz baenz doih daeuj daengz henz raemxmboq, youq naj raemxdiuqdat yungh doengj raemx batfaex baiz baenz baiz raez ndeu. Gyoengq dahsau bawxmoq daeuj rap raemx haenx lij swnhbienh daiq di buh uq daeuj gizneix saeg, gyoengqde humx youq gizhaenx doq saeg buh doq gangjgoj.

Bouxsai mbouj lau najmong haenx seizneix couh miz leixyouz cab haeuj ndaw gyoengq mehmbwk gangjgoj gangjriu lo——Baeznaengz bae gizlawz miz seizndei caeuq gyoengqde gangj vah ha, mboujne, myaiz goeng buz Hawbyaloz biq lij mbouj caengz dumx dai gyoengqde bae ha!

Cij miz Gujyiz coengzlaiz mbouj cab ndonj youq ndaw gyoengq mehmbwk.

Gujyiz seizhaenx sangngaungau, aennaj hausegseg, lumjnaeuz baez naenj couh ndaej naenj ok raemx daeuj. De dwg daeglwg vunzroqlaz, meh senq dai lo. Moix haemh, Gujyiz cungj rap doiq doengjfaex ndeu daeuj daengz henz raemxdiuqdat iq, de dawz aendoengj baiz youq laeng aendoengj aenbat vunzwnq liux, couh caemrwg ndwn youq henz caj. Caj ya caj, dauqdaej lwnz daengz Gujyiz ciep raemx lo, bawxmoq baiz youq laeng Gujyiz cix naeuz: “Aiyo Gujyiz, gou nyaengq gou nyaengq lai, hawj gou ciep gonq ndaej mbouj ndaej?” Gujyiz naj hoengz senj aendoengj swhgeij okdaeuj hawj bawxmoq ciep raemx gonq. Bawxmoq ciep raemx liux, lingh boux bawxmoq baiz youq baihlaeng hix naeuz: “Aiai Gujyiz, gou hix nyaengq, mwngz hix hawj gou ciep raemx gonq ndaej lwi?” Gujyiz caiq baez ndeu naj hoengz lo, youh dawz aendoengj senj daengz baihlaeng bae.

Buznoix yiengq baihneix liuq le geij mbat, dauqdaej nyaenx mbouj ndaej dawz buh cingq saeg yiengq ndaw bat baez gveng, yunghrengz ae sing ndeu, cuengq sing eu fwen:

Henzdah miz duzhanq,

Banjdaeuz huk youh ngawh.

Ngaiz moeb hoz cungj gawh,

Mbouj saek gawq saek coenz.

Gyoengq vunz henz raemx riuhaha hwnjdaeuj. Buznoix byaij gvaqbae, mbouj hawj vunz gejnaeuz, cigsoh senj aendoengj bawxmoq deuz, beng aendoengj Gujyiz couh cuengq youq laj cauzraemx. Naj Gujyiz youh hoengz lo.

Bawxmoq riuhaha, doiq buznoix yaep da hoiz:

Mehbawx ndei riu lai,

Maij duzhanq henz loh.

Deng moeb hemqoo,

Hoz nding naj caemh hoengz.

Buznoix fidfid byoemcienj raet ndaej cingjcaez, song fwngz cab hwet eu dap:

Gagnyinh beij vunz gvai,

Caenh saiqnaj bouxsienh.

Simyak vunz couh cienh,

Ndokcienh dingjbyonj lai.

Buznoix saeg buh liux, giux buh hawq cuengq haeuj ndaw gyaw, fidfid raemx, dawz diuz mengq raez ndaemndatndat yiengq baihlaeng baez vid, gumx hwet aemq hwnj gyaw, caiq rap hwnj doiq doengj coux rim raemx, neuznedned byaij deuz lo.

Gujyiz daj seizhaenx hwnj couh moix ngoenz caeg liuq Buznoix, de vanzlij mbouj daiq gyaez gangjvah, moix ngoenz dawz aendoengj hoengq baiz youq baihlaeng baiz doengj raez liux couh gag ndwn youq giz gungx mbouj hawj vunz haeujsim ndeu, caegcaeg yungh lwgda youq ndaw vunzlai ra Buznoix. Buznoix yawj gvaqdaeuj, cingqndei bungq doiq lwgda Gujyiz liuq gvaqdaeuj, naj Gujyiz fwt hoengz, gipmuengz ngaemgyaeuj yawj gwnz namh, caj Buznoix yawj daengz gizwnq le, Gujyiz cij liuq gvaqdaeuj, youh caegcaeg yawj Buznoix. Yienghneix lwgda doxra, lwgda doxbungq, lwgda doxndoj, ndawsim Buznoix caeuq Gujyiz couh yo miz aen mimiz caez miz ndeu lo.

Youq Hawbyaloz Buznoix baizban sang, Gujyiz caenhguenj nienzgeij caeuq de ca mbouj geijlai, cix hix deng heuh de guh mehnax. Gujyiz youq gwnz roen rap raemx bungz raen Buznoix, couh ndwn youq henz roen, lumj lwgnyez nei goenggoeng gingqgingq dongx Buznoix: “Mehnax, bae rap raemx ya?” Buznoix nyaenx mbouj ndaej riu ok sing daeuj, naeuz: “Mehnax mehnax, gou miz baenzlai geq ma? Mbouj cinj mwngz heuh gou guh mehnax, gou beij mwngz lij saeq bi ndeu ne!” Naj Gujyiz baez hoengz, vah ndaw bak couh mbaj hwnjdaeuj: “Baenzneix, baenzneix baenzneix, mbouj heuh mehnax heuh gijmaz ne?”

Buznoix yungh lwgfwngz heux mengq, yaep ndeu hix siengj mbouj hwnj wnggai hawj Gujyiz heuh swhgeij guh gijmaz ndei, cohnoix dahsau youh mbouj ndaej seizbienh hawj daegmbauq luenh heuh, baenzneix wnggai heuhguh gijmaz ne? De ngiengx- gyaeuj yawj seiqhenz, henz roen gomeiz cingq hai rim vameiz hoengzfedfed. Buznoix vix dwk vameiz naeuz: “Meiz, heuh gou guh Dojmeiz.” Gangj sat, rap hwnj doiq doengj hoengq, niuj caekhaex goemq bak riugaekgaek buet gyae lo. Gujyiz ndwn youq gizhaenx, lwgda gyaep diuz mengq youq baihlaeng Buznoix baij bae baij dauq, ndawsim yied daeuj yied angq, dauqdaej nyaenx mbouj ndaej, sim’angq bienq baenz le sing riu, aj bak riu ok sing daeuj lo.

Daj seizhaenx hwnj, ndawsim Gujyiz couh geiq maenh aen coh ndeu: Dojmeiz.

Caekhaex Buznoix baez niuj baez niuj daj byai haw byaij daengz gyaeuj haw, youh daj gyaeuj haw byaij dauq byai haw, fajdin hung mbouj deng ciemxdin dingh’onj youh vaiqved dwk byaij youq gwnz roen. (3)

在路边一低岩处,有人破开一截大竹筒，做成水槽接在岩口处，山泉流经这里时便倾注成一股小瀑布。这股小瀑布养育着山逻街的人，直到二十世纪八十年代自来水接通到山逻街每家每户后，来小瀑布这里挑水洗涤的人才逐渐少了起来。

挑水或洗衣物的时间大多在傍晚。晚饭后,山逻街的姑娘小伙媳妇们三三两两结伴而行，在小瀑布前把水桶木盆排成长队。大姑娘小媳妇们来挑水的同时会顺便带些脏衣物来这里洗，她们围在一起一边搓一边聊天。

不害羞的男人这时候就可以理直气壮地扎进妇女堆里闲聊开玩笑了——平时哪能和她们说得上话啊，山逻街那些老头老太太们的唾沫星子还不把人给淹死啊!

只有古一从不和女人扎堆。

那时候的古一高条条的，白白净净的脸蛋似乎轻轻一掐就会掐出水来。他是更夫的儿子，很早就没有了母亲。每天晚上，古一都会挑着木桶来到小瀑布旁，他把桶排在盆盆桶桶后面便默不作声地站到一旁等。等啊等，终于轮到古一接水了，排在他后面的小媳妇却说：“哎哎古一，我忙我很忙，让我先来好不好?”古一红着脸,把自己的桶移出来让小媳妇先接。小媳妇接完了水，排在后面的另一个小媳妇也说：“哎哎古一，我也忙，你也让我先来好不好?”古一再次红着脸，又把桶移到后面去。

姨婆的眼睛往这边瞟了几次，终于忍不住把手中正在搓洗的衣服往盆里一拍，用力咳了一下，放声唱起山歌来：

河边有只呆头鹅，

笨手笨脚笨脑壳。

竹竿打到脖子上，

光懂红脸不懂缩。

水边的人哗地笑起来。姨婆走过去,不由分说一把挪开小媳妇的桶，抓过古一的桶就塞放到水槽下。古一的脸又红了起来。

小媳妇哈哈大笑，挤眉弄眼地回击：

好笑多，好笑多，

帅哥不疼疼呆鹅；

人家愿挨竹竿打，

管他从脸红到脚。

水边又是一阵哄笑。

姨婆拂了拂额上剪得齐刷刷的刘海，两手叉着腰唱答：

以为你们比人乖,

专门欺负老实仔。

做人良心挨狗咬,

走路三步跟头栽!

姨婆洗完衣服，拧干放到背篼里,抖抖手，把黑油油的长辫子往身后一甩，矮下身子背起背篼，挑起装满水的桶，一晃一闪地走了。

古一的目光从那个时候开始每天追随姨婆的身影，他仍然不怎么说话，每天把空桶排在接水的长龙后就静静地站到不引人注意的角落里，偷偷用眼睛在人群里搜寻姨婆。姨婆的目光扫过来，正触碰到古一探过去的目光，古一脸一红，慌忙把目光收回来藏在鞋尖上，等到姨婆的目光移到别处去，古一的目光又爬起来，悄悄落在姨婆的身上。这样的目光追寻目光，目光触碰目光，目光躲避目光，在姨婆和古一的心里酿成了共同的秘密。

姨婆在山逻街的辈分高，尽管古一年纪和她相仿,却也得管她叫姨婆。古一在挑水的路上遇到姨婆，便立在路边，孩子般恭恭敬敬地跟姨婆打招呼：“姨婆，挑水去呀?”姨婆扑哧一笑，说：“姨婆姨婆，我有那么老吗?不准叫我姨婆，我还比你小一岁呢!”古一的脸一红，嘴里的话便打起结来：“那，那那，不叫姨婆叫什么?”

姨婆指尖缠着发梢，一时也想不起应该让古一叫她什么好，姑娘家的乳名是不能随便让一个男人乱叫的，那应该叫什么呢?她抬头环顾四周，路边一棵梅树正开着一树红艳艳的梅花。姨婆指着梅花说：“梅，叫我朵梅。”说完，挑起空桶，扭着腰肢，捂嘴吃吃地笑着跑远了。古一待在原地，目光追随姨婆身后上下舞动的辫子，心底抑制不住的热浪一股股窜出来，终于忍不住，咧开嘴，让心底的热浪变成笑声，嘿嘿地从嘴里漏出来。

从此，古一的心里便住下了一个名字：朵梅。

姨婆扭着腰肢一晃一闪地从街尾走到街头又从街头走回街尾，没有裹过的大脚丫稳实地踩在泥地上行走如飞。

(3)