Song miengj genbuh deng de vid ndaej gig sang, loh song diuz gen bizbwdbwd hausese okdaeuj. Byaij daengz gyang haw, buznoix sien song fwngz capeiq, caiq haenqrengz biq gaemz myaiz ndeu youq gwnz namh, ciep dwk song faj fwngz fwt yunghrengz baez bek, aj bak couh ndaq hwnjdaeuj. Ndaw bak buznoix mboenmboen ndaqndaq, fajfwngz bek ndaej yiengjbaba, dwngdwngdwng yiengq gyaeuj haw byaij bae. De cij ndaq saehcingz, mbouj ndaq daengz bouxlawz, hoeng bouxboux cungj dingq ndaej ok de cingq ndaq bouxlawz.

Buznoix byaij daengz naj douranz buzdaih seiz, byaij menh roengzdaeuj, singyaem cix sang hwnjbae, yamq mbouj dingz, cix dwg byaij daengz giz liz ranz buzdaih miz ngeihcib yamq roen haenx byaij bae byaij dauq. Gij vah buznoix ndaq, cihcih cungj daiq miz oen, coenzcoenz cungj ndaej raen lwed. Youq ndaw ranz dingq buenq ngoenz, buzdaih dauqdaej nyaenx mbouj ndaej byaij ok douranz, vix buznoix hainduj hoiz bak ndaq. Buznoix yawjraen buzdaih, sikhaek angq hwnjdaeuj, “ha” fat ok sing riu geizheih ndeu, fajfwngz bek ndaej engq yiengj lo. Seizneix buznoix miz coenz vah ndeu ceiq haenq, haenx couh dwg “vunz mbouj gip, duzma gip, gou youh mbouj diemj coh mwngz, gawqyienz mbouj dwg mwngz, mwngz gip gijmaz?” Buzdaih lumj deng ndat baez ndeu nei, diuq hwnjdaeuj, de hix dawz fajfwngz bek ndaej yiengjbaba, doiq buznoix sing sang ndaq hwnjdaeuj. Song mehmbwk mwngz ndaq liux gou ndaq, vah mwngz ngamq dingz vah gou hwnj, daj saehcingz iqiet ndaq hwnj, itcig ndaq daengz cojcoeng cibbet daih.

Seiqhenz senq ndwn doh vunz lo, gyoengqde doq yawj doq ngeixlwnh, gangjsebseb, Gij goj buznoix caeuq buzdaih caiq baez ndeu daj ndaw bak gyoengqde buet okdaeuj, cienz youq gyaeuj Hawbyaloz byai Hawbyaloz. Gyoengq vunz humx yawj nauhyied haenx gig mizyinx dwk yawj, bouxlawz hix mbouj bae gienq——Cijaeu song mehmbwk mbouj ning fwngz doxdub, vunzhenz itbuen mbouj bae gienq, gizsaed, gyoengqde siengj gienq hix mbouj rox baenzlawz gienq, bouxguen ndei lij nanz buenq gij saeh ndaw ranz, engq mbouj gangj dwg buznoix caeuq buzdaih doiq ien’gya geq neix, gij goj caeuq lizsij song vunz daegbied lai.

Yied daeuj yied hwnz lo, buznoix caeuq buzdaih song vunz neix, vanzlij mwngz doq ndaq doq bekfwngz byaij gvaqdaeuj, de doq bekfwngz doq ndaq byaij gvaqbae. Song mehmbwk caenhguenj doiq ndaq le haujlai bi, cix coengzlaiz mbouj caengz ning fwngz gvaq, gyoengq vunz humx yawj haenx roxnyinh mbouj yungh bae gienq lo, couh raurumz boux dem boux sanq deuz lo. Buznoix caeuq buzdaih raen mbouj miz vunz yawj nauhyied, ciuqnad hix mbouj daiq hwnjyinx lo, gyoengqde vanzlij youh hemq youh ndaq, singyaem cix ciemhciemh nyieg roengzbae, doeklaeng, boux ndeu yiengq gyaeuj haw byaij bae, boux ndeu yiengq byai haw byaij bae, doeklaeng gag gven douranz swhgeij, sim’angq rimhoz dwk hwnj mbonq bae ninz lo.

Buznoix beij buzdaih lai haenq ciuqnad, dwg aenvih de beij buzdaih lai nyanq. Ngoenz daihngeih, buznoix baijbouh ndei hong ranz caeuq hong reih, gwn caeuz liux, youh bababa bekfwngz daengz gyaeuj haw bae ra buzdaih. Buzdaih dauqdaej beij buznoix lai geq ngeihcib lai bi, de souh mbouj ndaej buznoix nauh bae nauh dauq, daengz doeklaeng, cigsoh gven dou maenh ndoj youq ndaw ranz mbouj okdaeuj, buznoix mbouj miz vunz doiq ndaq, hix roxnyinh mbouj mizyinx, cij ndei laepnaj dauq ranz, ciengz hoenx ndaq neix cij suenq dingz roengzdaeuj lo.

Nienzdaih buznoix caeuq buzdaih caengz ciuqnad haenx, gwnz Hawbyaloz dwg sing laz Gujyiz ceiq nauhyied.

Gujyiz nienzgeij beij boh gou hung, hoeng ciuq baizban, gou cix aeu heuh de guh daeggo.

Ranz Gujyiz youq gyaeuj haw. Banhaemh, Gujyiz daj ndaw ranz okdaeuj, fwngz de riuj miz aen laz ndeu, moix byaij geij yamq couh roq baez laz ndeu, song sing “gvang——gvang——” liux couh dingz roengzdaeuj daz hoz swenj: “Doj——Meiz——”

De youh roq youh hemq dwk daj baihgvaz diuzcajnga yiengq diuzroen baihlaj byaij bae le, yienzhaeuh youh daj gizhaenx roq dwk hemq dwk byaij daengz baihgvaz diuzcajnga, cienq dauq, youh daj gizhaenx youh roq youh hemq byaij daengz byai haw. Gujyiz baebae dauqdauq dwk youh roq youh hemq, couh dwg mbouj yiengq baihswix diuzcajnga byaij bae. Aenlaz Gujyiz cij roq hawj gyoengq vunz Hawbyaloz bonjdeih sengmaj dingq, vah Gujyiz hix cij hemq hawj gyoengq vunz Hawbyaloz bonjdeih sengmaj dingq, engq youqgaenj, dwg Gujyiz roq hemq hawj buznoix youq byai haw dingq.

Diuzhaw song henz iet ok haujlai fajnaj lwgnyez caeuq vunzhung. Gujyiz mbouj yiengq song henz liuq, ciensim roq aenlaz ndaw fwngz, daz hoz yunghrengz hemq, fajnaj diuzhaw song henz faj dem faj yiengq baihlaeng doiq bae, Gujyiz mbouj yawj hix roxyiuj, gyoengq vunz haenx mbouj miz buznoix.

Douranz buznoix caemrwgrwg, caih sing laz gvanggvang caeuq “dojmeiz” baez youh baez daj naj dou yiengj bae yiengj dauq.

Gou nenx youq ndaw vunzlai yawj Gujyiz roq laz seiz, Gujyiz wnggai miz roekcib bi lo, de gag boux vunz ndeu gungq ndang menhmenh byaij dwk, daeng rongh song henz roen hawj duzngaeuz gwnz namh de beng ndaej byom youh raez. Gujyiz byaij yamq ndeu, duzngaeuz nem youq giujdin de hix riengzlaeng byaij yamq ndeu.

Sing laz roq soiq le banhaemh

Hawbyaloz siuj raemx.

Seiz iq, coenz vahdamzraih daih’it gou hag rox couh dwg “Lozlaeuz Lozlaeuz, raemx bengz lumj youz!”

Raemxgagdaeuj caengz ciep doeng seiz, mbouj lwnh dwg gihgvanh roxnaeuz ranzguhnaz, vunz daengx aen Hawbyaloz gwn raemx cungj aeu gag bae rap. Raemx youq ceiq byai baihgvaz diuzcajnga, dwg raemxmboq liengz diemz. Raemxmboq seuqsaw daj ndaw ndoengfaex gyang bya lae okdaeuj, heux gvaq nazmbaeklae caengz dem caengz, ngutngut ngeuj- ngeuj itloh menhmenh lae gvaqdaeuj.

(2)

她高高撸起两只袖子露出两截白生生的胖手臂。走到马路中央，姨婆先是双手往腰上一叉，从嘴里狠狠啐出一口痰，紧接着，两只手掌猛地一拍，张嘴便开骂起来。姨婆嘴里骂骂咧咧，手掌拍得啪啪响，两只大脚丫蹬蹬蹬地往街头迈。她的骂声里只有事件没有人物，可每个人都能听出来她骂的是谁。

姨婆走到婆大家门前，脚步便缓了下来,声音却高了上去，她没有停步，而是在婆大家门二十步开外不停徘徊。姨婆的话字字带刺，句句见血。在屋里听了半天的婆大终于忍不住走出家门，指着姨婆开始还击。姨婆见到婆大，立刻亢奋起来，她“哈”的一声怪笑，手掌拍得更响了。这时候姨婆最有杀伤力的那句话是“人不着急狗着急，我又不指你的名，既然不是你你着什么急?”婆大像被蜇了一下，跳了起来，她也把手掌拍得啪啪啪地响，冲着姨婆高声骂起来。两个女人唇枪舌剑，你来我往，从陈芝麻烂谷子翻起，一直翻到祖宗十八代。

四周早就站满了人,他们边看边议论，姨婆和婆大的故事再次从纷纭的嘴里跑出来，流淌在山逻街的街头巷尾。围观的人饶有兴趣地看着，谁也不去劝架——只要两个女人不动手打起来，旁人是不会劝架的，其实，他们想劝也劝不了，清官还难判家务事呢，更何况是姨婆和婆大这对有着特殊历史和故事的老冤家?

夜愈深，姨婆和婆大只是你啪啪地骂着走过来她啪啪地骂着走过去。两个女人虽然对骂了很多年却从未真正动过手，围观的人觉得没有劝解的必要，便打着哈欠一一散去了。姨婆和婆大少了观众，骂街的兴致便淡了下来,她们依然喊着骂着，声音却渐渐弱了下去，最后，一个往街头走，一个往街尾去，终于各自关上家门，带着惬意和满足爬上床睡去了。

姨婆骂街更甚婆大是因为她比婆大多出了一份韧性。第二天，姨婆安排好坡上和家里的活儿，吃罢晚饭，又啪啪啪地拍着巴掌上街头找婆大。婆大毕竟比姨婆大二十多岁，她挨不住姨婆几次三番的纠缠，到最后，干脆紧闭家门不再出来，姨婆没了对手，也觉无趣，只好怏怏而归，一轮骂战方算结束。

在姨婆和婆大骂街之前，山逻街最热闹的要算古一的锣声。

古一年纪比我父亲大,可按辈分算我却管他叫哥。

古一的家在街头。傍晚，古一从家里出来，他手里提着一面锣，每走几步就敲两声“咣——咣——”然后停下来扯着嗓子喊:“朵——梅——”

从丫字的一撇敲着喊着走到一竖，又从一竖敲着喊着走到一撇，折回来,又从一撇敲着喊着走到一竖。古一来回敲喊着，就是不往丫字的那一点去。古一的锣只敲给土生土长的山逻街人听，古一的话也只喊给土生土长的山逻街人听，更重要的是，古一的敲喊是为了给住在街尾的姨婆听。

街两旁探出许多小孩和大人的脸。古一目不斜视，专心敲打着手中的锣，扯着嗓子用力嘶喊着嘴里的话，街两旁的脸一张张往他身后移动，古一不看也知道，这些脸里没有姨婆。

姨婆的家门静悄悄的，任由咣咣的锣声和嘶哑的“朵梅”遍遍从门前来来回回经过。

我把脸挤在那堆脸里看古一敲锣的时候，古一应该有六十岁了，他佝偻着身子踽踽而行，路两旁的灯光把他投在地上的影子拉得又瘦又长。古一迈一步，粘在他脚后跟的影子也跟着走。

把黑夜敲碎了的锣声

山逻街缺的是水。

小时候，我会念的第一句顺口溜是“逻楼逻楼，水贵如油!”

自来水没接通之前，从机关到农户，整个山逻街人喝的水都要用肩膀挑。水在丫字的一撇尽头处，那是一股清凉甘甜的山泉。晶莹透亮的泉水从山间密林里流出来，绕过层层梯田，弯弯曲曲一路涓涓流淌。

(2)