“‘Hoeng ngoenz oksaeh haenx, sojmiz ngeizvaeg lumjnaeuz cungj siusanq liux nei, de naeuz bonjfaenh lix ndaej cungsaed raixcaix, sojmiz vunz cungj riunyumj doiqdaih de. De baujcingq, de mbouj caiq dwen gij saeh bouxlawz aeu baij vunz gaj de lo.’”

“‘Sou mbouj rox, ngoenzhaenx gwn haeuxcaeuz le, Laujnaij vuenh geu buhmoq ndeu, gou hix geizheih dwk ciuqei de guh. Banhaemh, de gaemdawz fwngz gou, simcingz mboujonj dwk yaepda debdeb, mbouj dingz cimyawj gou, miz di mbouj dawz haeuj sim, hoeng dauqfanj dwg ragouz bangcoh. Sou rox de gangj gijmaz lwi?’ Gyoengq hagseng cungj daengx da dwk, ngauzngauz gyaeuj. ‘De naeuz de boihseiz, cungj dwg boihseiz, dandog aen haggeiz haenx, miz geij gienh saeh couh dwg coh aeu diuzmingh de daeuj. Bouxsien dwg ceiq rox maeuzsuenq gonq. Sou daihgaiq hix rox, hagseng de Daegcaet dwg baenzlawz dai. De naeuz dwg bonjfaenh bae gyajdiuz hawj Daegcaet le cauhbaenz. Sou hix rox lo, dwg Daegcaet yaeuh vunz, naeuz daxmeh de bingh dai, de mbouj ndaej mbouj baema, daxmeh cungj youq ndaw fangzhwnzloq heuh de. De mbouj bae gyaj ndaej ha? Mbouj bae gyaj couh dwg luenhloengh saehdai——boux vunz dai bae haenx. Hoeng bouxlawz rox, daxmeh Daegcaet senq youq geij bi gaxgonq couh bingh dai lo. Doeklaeng vunzranz Daegcaet ngoenzngoenz cungj daengz funghranz de daeuj, ra de aeu daeglwg. Doeklaeng sou hix rox lo, song ndwen gvaqbae le, youq rogsingz laj gofaex ndeu, miz dong ndokhau ndeu.’”

“‘Laujnaij naeuz, gienh saeh neix gaenq nyoegnyaemx de ndaej youqgaenj raixcaix lo, hoeng gienh saeh neix ngamq gvaq ndaej song sam ngoenz, aen laeuz de youq haenx youh oksaeh lo. Sou hix yawj gvaq bauqceij, ngoenzhaenx baema ninzringz, de ngamqngamq ma daengz lajlaeuz, hung sing yiengj gok ndeu, gijmaz doxgaiq bauqcaq lo. De mbouj rox ok gijmaz saeh, cij yawjraen giz sam laeuz haenx hoenzmok gienj foenfoen, de fwngz rex aen cimozdoz ndwn youq ndaw daxhongh, cungj lawq liux lo. Funghranz de deng caq ndaej luenhlablab, gwnz ciengz fuk cih cijmiz yah caeuq saw mbouj ciq doxok haenx, hix deng oenq ndaem liux, neix dwg de sim’in dandog ndeu. Doeklaeng, gaemhdawz bouxguhyak le, dingqnyi naeuz, neix cij dwg guh loeng hane. Guh loeng? De naeuz bonjfaenh caiq vaiq geij miux cung, couh mbouj miz mingh lo, ndaej seng caeuq lix doekdawz, cungj ndaej loeng? Bouxguhyak hix caen rox gangjriu, guh loeng baenzneix gvaqmauh. Danghnaeuz mbouj dwg ngeih laeuz Maj gizcangj soengq leix daeuj docih de, raeuz lij mbouj rox bouxguhyak couh dwg siengj gaj gizcangj. Gij saeh neix caen dwg geizheih raixcaix, gangj baenz buenq ngoenz, gou cij roxyiuj, aen mingh raeuz couh lumj diuz nyangj ndeu nei, iqetet, seizseiz cungj aiq deng rumz bongj deuz. Sengmingh yaek caeuq raeuz doxbiek, raeuz hix doi mbouj ndaej ho. Ndigah, Laujnaij doiq gou naeuz, raeuz mbouj yawx diuq roengz Dahraemxhoengz bae, gyau cungqcax hawj saenzdai, gag bae nyinh loek suenq lo.’”

“‘Neix mbouj ndaej law, seizhaenx gou doiq de hemq naeuz, hoeng hengzdoengh miz di saethaed ndeu lo. Laujnaij naeuz, gij mienhcik raemx ciemq deihgiuz miz haj faenh cih seiq, beij raeuz soj youq dieghawq gvangq ndaej lai lo, youq gizhaenx, aenndang raeuz yaek aeundaej cwxcaih engqlai. Danghnaeuz dai youq henzhamq, gij hoenz raeuz hix ciengxlwenx ninz youq gizneix, caeuq haujlai fangzgvaiq doxcaenx doxnap, mbouj miz roen byaij, caen mbouj miz eiqsei. Baenz ciuhvunz, cungj dwg indot, cijmiz doeklaeng dai bae le, cijndaej gejduet. Fanjcingq baenzbaenz cungj dwg dai, danghnaeuz dai youq gizneix, lij miz gijmaz ndaej gejduet ne? Cijmiz dai dwg mbouj ndaej dingjdangj. De naeuz, gou ngoenznaengz cungj dwg nyapsaebsaeb mbouj vaiqvued, daj ndaw faenzcieng siengsim gou, cungj ndaej roxnyinh daengz diemj neix, daegbied dwg baez doeg faenzcieng gou, gij leixyouz gou fanjdoiq gaggaj haenx, couh deng mbouj gung gag mboengq, gizyawz sojmiz yousim hix couh ndaej siubae lo. De yienghneix gienq gou, dangyienz, de nyinhnaeuz bonjfaenh mbouj dwg itseiz cungdoengh, gij saedsaeh neix mbouj mizyouq, de mbouj mbwq mazfanz dwk gangj, raeuz gaxgonq dwg lixyouq dwk, neix dwg saedsaeh, hoeng gij saedsaeh neix bonjndang couh dwg caembyambyam, lixyouq dwg boihseiz raixcaix, de doiq raeuz miz haih mbouj miz ik, neix couh hawj bouxdai mbei engq hung, danghnaeuz seizgan caiq raez di dem, raeuz hix mboujhaengj laebdaeb lixyouq yaep ndeu, roxnaeuz dangrap gij doeklaeng rwix lixyouq soj yinxhwnj haenx. Doenghgij doeklaeng rwix neix, ca mbouj geijlai cij gvanhaeh daengz raeuz doenghcungj vunz neix, ceiqnoix dwg raeuz doiq baengzyoux neix, ndigah gou wnggai roxyiuj de vihmaz aeu gouz gou. Mwngz lau gijmaz ne? De naeuz, lixyouq, gijmaz saehcingz gijmaz nyapnyuk cungj aiq miz.”

“‘Mbouj rox dwg vihmaz saeh, lumjnaeuz dwg baez fangzhwnzloq ndeu nei, doeklaeng gou gingqyienz doenghngauz lo. Gou ndaejgeiq de gikdoengh dwk bibi buengqbuengq, soemxsoemx saxsax dwk doengh yamqdin, gaemdawz fwngz gou, lwgda daiq miz cingzlaeg muenghyawj gou. Doeklaeng, raeuz naengh danci, caij bae coh diuzgiuz Dahraemxhoengz. ’”

(3)

“‘但出事那天，一切疑虑似乎消散了，他说自己活得很充实，所有的人都向他抱以微笑。他保证他不再提起谁谁要派人杀他了。’”

“‘你们不知道，那天吃过晚饭，老乃换了一件新衣裳，我也莫名其妙地效仿着他了。晚上，他抓住我的手，心情不安地眨巴着眼睛，不停地注视着我，有点心不在焉，然而却在寻求帮助。你们知道他说什么吗？’学生们都鼓着眼，摇摇头。‘他说他倒霉，尽是倒霉，仅仅那个学期，几件事简直是冲着要他的命而来。上帝是最有预谋的。你们大概也知道，他的学生阿七是怎么死的。他说是自己给阿七批假条导致的。你们也知道了，阿七撒了谎，说母亲病故，他不得不回去，母亲总在梦里唤他。他能不批假吗？不批假简直是在戏弄死亡——死去的人。但谁知道，阿七的母亲早在几年前就病故了。后来阿七家人每天都到他那里，找他要儿子。结果你们也知道了，两个月后，郊外的一棵树下，有一堆白骨。”

“‘老乃说这件事已经把他折腾得够呛了，但这事刚过两三天，他所处的那幢公寓出了事。你们也看过报纸，那天回去午休，他刚刚回到楼下，轰的一声巨响，什么东西爆炸了。他并不具体知道是怎么回事，只看见三楼那里弥漫着烟雾，他手扶着摩托车站在大院里，几乎发呆。他的房间被炸得乱七八糟，墙上那幅唯老婆与书籍不可外借也的字也被熏黑了，这是他唯一痛心的。后来，抓到了凶手，听说这只是一个误会。误会？他说他再快几秒钟就没命了，生与死的降临都是某个误会导致的?凶手也真会开玩笑，这么过分的玩笑。要不是二楼的马局长给他送礼致谢，我们还不知道凶手的目标就是局长。这事真莫名其妙，说了半天，我才知道，我们的生命就像一根稻草，微不足道，随时都有被风刮走的可能。生命竭力要我们和它分手，我们拒绝也不能够了。所以，老乃对我说，我们倒不如投到红水河里去，向死神缴械，自首，认罪。’”

“‘这不可能，那时我对他喊道，但行动明显有点失控了。老乃说，水的面积占地球的五分之四，比我们所处的陆地宽广得多，在那里我们的躯壳将获得更大的自由。倘若死在岸边，我们的灵魂也将永远躺在这里，和许多鬼怪倾扎，没出路，没意思。终其一生，都是痛苦的，只有最终的死亡才是解脱。反正结局都是死，倘若死在这里，还有什么能解脱呢?惟有死是不可以抗拒的。他说我每天也是闷闷不乐的，从我那些伤感的文章中都可以感觉到这一点。特别是一读到我那样的文章来，我反对自杀的主要理由就不攻自破了，其他所有的顾虑也就可以打消了。他这样劝说我，当然，他认为他不是冲动，这事实不存在。他不厌其烦地说，我们曾是生存着的，这个是事实，但这事实本身就是死气沉沉的，生存是很不幸的，它对我们有害无益，那就使死亡者胆更大，如果时间再许可，我们也不乐意继续生存一阵子或承担生存所引起的恶果。这些恶果基本上只关系到我们这些人，至少是我们这一对朋友，所以我应该了解他为什么要向我恳求。你怕什么呢?他说，生存着，什么事情什么苦恼都可能。”

“‘不知是怎么回事，好像是一场梦，最后我竟然动摇了。我记得他激动得好像有点摇摇晃晃，踉踉跄跄地动着步子，握着我的手，带着深情的目光望我。然后，我们踩着自行车，向红水河大桥驶去。’”

（3）