Ruzdoh dwg ranz de gagmiz, daengx aensok hix dwg. Aensok seizneix heuh Sokdwzgangh, hoeng yienzbonj mbouj dwg baenzneix heuh, cix dwg aeu aencoh daxgoeng Dwzgangh daeuj an, daxgoeng Dwzgangh dai le, couh aeu aencoh daxboh Dwzgangh daeuj an, seizneix ndaej aeu aencoh Dwzgangh daeuj an aen coh aensok, eiqsei dwg gangj daxboh Dwzgangh hix dai gvaq. Daxboh de youq mwh de cibngeih bi couh dai lo. De cibngeih bi hainduj ciepban, baenzneix gangj de gaenq hai ruzdoh seiqcib sam bi lo, aenvih de caeuq gou caemh bi. Sokdwzgangh yienzbonj youh dat youh gaeb, baenz aensok gaenq gvaq bak bi doxhwnj lo, de dwg youz bouxlaux caij okdaeuj, cix mbouj dwg dok baenz. Mwh cib bi gonq coih sok, gou ok rengz gvaq, roxnaeuz gangj caeuq saefouh gou miz gvenhaeh.

Cib geij bi gonq, saefouh caeuq Dwzgangh sawqmwh daeuj Nanzningz ra gou. Raennaj gou gyoengqde couh lwnh daengz aensok, couh dwg gangj ra ngaenz coih sok. Dwzgangh uk lingz gyaeuj riengj, naeuz aensok yienznaeuz dwg aeu aencoh ranz gou daeuj an, hoeng sojyoujgenz dwg gvi cizdij, dwg gvi Mbanjsanglingj, hix couh dwg gangj gvi guekgya. Coenz vah de lumjbaenz dwg gangj, guekgya ndaej hawj ngaenz coih aensok couh ndei lo. Gou dwg bouxvunz lingx ngaenzgoeng guekgya he, bang ra ngaenz guekgya daeuj coih aensok Mbanjsanglingj dwg gij cwzyin gou.

Gvendaengz gij saeh aensok, saefouh mbouj gangj saek coenz vah. Hoeng de ndaej caeuq Dwzgangh daeuj daengz henzndang gou, beij gangj cien gawq vah fanh coenz vah lij ak. Saefouh gaxgonq guhcaeg gou, saefouh gaenq mbouj lienzhaeh ngeihcib bi、dauqma ranz hix mbouj raennaj neix, sawqmwh daeuj daengz dangqnaj gou, hawj gou gikdoengh caeuq lauhit raixcaix. De lauheiq dwg gagnyienh daeuj, lauheiq dwg ngaiz Dwzgangh “gaemh”daeuj. Dwzgangh vih gij saeh coih sok, vihmaz aeu daiq Veiz Genbangh daeuj? Baenzneix gangj de roxyiuj gaxgonq gou caeuq Veiz Genbangh dwg lwghag caeuq saefouh, mbouj gojnwngz mbouj rox. Nanzdauh de haep Veiz Genbangh, caiq yungh Veiz Genbangh daeuj haep gou?

Saefouh gaenq baenz bouxgeq lo. De bihaenx wngdang gaenq yaek caetcib bi. Byoemgyaeuj ca mbouj geijlai loenq liux, lw roengzdaeuj mboujgvaq geij cib diuz, unq youh hau, lumjbaenz geij go nywj maj youq gwnz ndoi ndoq nei, hix dingj mbouj ndaej geijlai nanz. Mwh gou dakdaih gyoengqde gwn haeux, raen gij heuj de dauqfanj dwg maedsaed caeuq cingjcaez, haeb ndaej aek nohgaeq gou geb hawj de haenx, wngdang dwg cang heujgyaj lo.

Gou dapwngq gyoengqde: Sou cuengqsim, gij ngaenz coih sok, bau youq gwnz ndang gou.

Gou ra ndaej ngeihcib fanh maenz ngaenz daeuj coih aensok, gaenq dwg song bi laeng lo. Song bi daeuj, aensok baenz aen binghsim gou, vihle ra cienz yw bingh, gou dwgrengz dauqcawq bae gouz vunz, doeklaeng, Swcigih Caizcwngdingh cienmonz bued ngeihcib fanh, caengzcaengz cuengq daeng ndaw si、ndaw yienh、ndaw yangh, youz ndaw yangh coih sok. Aensok coih ndei le, bingh gou sikhaek couh ndei liux.

Ruz hai coh aensok baih hamq haenx, doengzhag gou Banh Dwzgangh hai ruz sug raixcaix. Aenvih gou dauqma, de simfaengz dwk gangj vah mbouj dingz. De haengjdingh rox gou baezneix vihmaz dauqma, vih byawz dauqma. De naeuz, mwngz naengh ruz gvaq dah couh deng lo. Gou caeux couh youq gizneix caj mwngz lo. Gou rox mwngz itdingh dauqma. Gou naeuz, seizneix miz giuz lo, lij miz vunz naengh ruzdoh lwi? Boux doengzhag gou nyinhnaeuz lauxsaed neix riu’ij dwk naeuz, mwngz couh dwg.

Ruz daengz sok. Gou caeuq godaih hwnj hamq. Godaih cam gou dwg mbouj dwg ma ranz yietbaeg gonq, yietbaeg daengz mbwn rongh cij bae.

Gou naeuz, gou swhgeij bae couh baenz, mwngz gag bae yietbaeg.

Ranz saefouh daeng ronghsagsag, vunz cauz- humhum. Ranznden hix ngaiz daeng ciuq dwk ronghsag liux, gizneix nauhyied dwk lumj aenhaw banhaemh nei.

Gou lumj bouxhek mbouj cingj gag daeuj nei, haeuj daengz ndaw daengrongh caeuq ndaw vunzlai. Gou yienzbonj siengj youq rog ranz ra gizdieg he, laeglemx yawjngonz caeuq siengjniemh saefouh gou gonq, hoeng ndang bizbwd caeuq gyaeuj ndoq gou, gig vaiq couh deng gyoengqvunz nyinh okdaeuj, boux cawjranz he byaij gvaqdaeuj, dazyinx gou bae hwnj yieng.

Gou byaij haeuj ranz saefouh. Youq baihnaj lingzdangz, gou sien yawjraen mbawsiengq saefouh, lumj goenqfaex heux gaeu nei, cingq caj gou. Gou dinghswd yawjngonz saefouh, de geqlaux、ndaem- henj、foegfouz, gwnz naj cungj dwg nyaeuqnyet caeuq diemjraiz. Mbawsiengq neix wngdang dwg de nienzgeij geq cij ingj. Mwh hauxseng saefouh cix mbouj dwg yienghneix. De baenz mbauq, aennaj hoengzoiq, lumj boux vunzndei ndaw dienh’ingj nei. Ndaej baenzneix gangj, gaxgonq gou baiq de baenz saefouh, dwg aenvih de mbauq. Yienghceij de caeuq gij vunz ndaw mbanj mbouj doxdoengz, de mbouj yahcienh saek di, hix mbouj cosug, caenhguenj de dwg bouxcaeg. De vihmaz dwg bouxcaeg? Roxnaeuz gangj de vihmaz baenz bouxcaeg? Ginglig de gou siengj roxyiuj, baenzneix gou ciepgaenh de. Gou byaij gaenh de le, fatyienh de miz baenz dungx gojgaeq caeuq baenz ndang bonjsaeh. De sij cih gig ndei, veh engq ndei. De gijmaz cungj hawj gou dwgmaez, hix hawj Lanz Sanggez、Veiz Liuz、Cinz Hungzswz caeuq Veiz Veilonz dwgmaez. Yiemzgek daeuj gangj, dou baiq de baenz saefouh, dwg siengj baenz bouxvunz miz bonjsaeh he, cix mbouj dwg siengj guhcaeg.

(5)

摆渡是他们家的专属，甚至码头也是。码头现在叫得康码头，但原先不是，而是以得康的爷爷命名的，得康的爷爷死后，就以得康的父亲命名，现在以得康的名字命名码头，意味着得康的父亲也死了。他的父亲在他十二岁的时候就死了。他十二岁开始接班，意味着他已经当了四十三年的艄公，因为他与我同龄。得康码头原来陡峭和窄小，有一百年以上的历史了，它是由先人踏出来的，而非开凿而成。它在十年前得到修建，我是做了贡献的，或者说跟我师傅有关。

十几年前，师傅与得康忽然到南宁找到我。他们的到访就是与码头有关，具体地说就是来找钱修建码头的。得康开宗明义，说码头虽然是以我家的人命名的，但所有权属于集体，属于上岭村，也就是说属于国家。他言外之意是，国家能给钱修建码头就好了。而我是领国家工资的人，帮助找到国家的钱来修建上岭村的码头是我的责任。

关于码头的事，师傅一言不发。但他的到来和在得康、我身边的存在，已胜似千言万语。我从前的、偷窃的师傅，已经断了联系二十年、回村也不再见面的师傅，突然出现在我的眼前，让我十分激动和害怕。他或许是自愿来的，或许是被得康“绑架”来的。得康为码头的事，为什么要带上韦建邦？说明他知道我和韦建邦曾经的师徒关系，不可能不知道。他要挾韦建邦，再用韦建邦来要挟我？

师傅已经是老人了。他那年应该已近七十岁。头发已经基本掉光，剩下没几十根，发白和细软，像荒漠中的残存的草，也维持不了多久。我招待他们吃饭的时候，发现他的牙倒是结实和齐整，咬得动我夹给他的鸡胸脯，应该是装了假牙。

我满口答应：你们放心，修建码头的钱，包在我的身上。

我找到修建码头的二十万元钱，已经是两年后。两年来，码头成为我的一块心病，为了找钱治病，我不遗余力，多方求告。终于，自治区财政厅专项拨款二十万，层层下放到市里、县里、乡里，由乡里实施修建。码头修建好了，我药到病除。

船只向对岸的码头驶去，我的同学潘得康驾轻就熟。因为我的归来，他兴奋得说个不停。他肯定知道我这次为什么回来，为谁而来。他说，你坐船过河是对的。我早已经在这里等你了。我晓得你一定回来。我说，现在有桥了，还有人坐船渡河吗？这个我以为老实的同学幽默地说，你就是。

船只靠上码头。我和大哥上岸。大哥问我要不要先回家，休息到天亮再去。

我说，我自己去就好，你休息。

师傅的家灯火通明，人声鼎沸。周边的人家也被灯火照亮，被不眠的人激活，仿佛一个夜市。

我像一名不速之客，进入灯火和人群中。我本想在房屋外边先找个角落，默默观望和缅怀我的师傅，但我肥胖的身躯和独有的光头特征，很快引起了人们的注意。一个司仪过来，引领我去上香。

我走进师傅的家。在灵堂前，我首先看见师傅的遗像，像一个粗藤盘结的树根，在等候我。我瞻仰师傅，他沧桑、黑黄、浮肿，脸上满是皱褶和斑点。这应该是他晚年的照片。师傅年轻的时候可不是这样。他英俊潇洒，红光满面，像电影里的好人。从某种意义上说，我拜他为师，是被他的相貌所吸引。他的长相和气质的确和村里人不同，他一点都不猥琐，也不粗鄙，尽管他是个贼。他为什么是个贼？或者说他为什么成为贼？他的经历让我好奇，为此我接近他。我走近他之后，发现他有满肚子的故事和满身的本事。他字写得好，画画更好。总之，他令我着迷，也令蓝上杰、韦燎、覃红色和韦卫鸾着迷。严格来说，我们拜他为师，是为了成为有本领的人，而不是为了做贼。

(5)