Veiz Youjgenz ndaqbedbed, naeuz mbouj raen gij ngaenz gou cungj ngaiz caeg liux la? Aeu cienz mbouj miz, mboujne dawz duzngwz dauqbae!

Dou genj aeu duzngwz dauqbae. Youq buenq loh dauqma ranz, Meuzgeq cuengqlangh duzngwz lo. Duz ngwz haenx mbouj miz heuj, saefouh caeux loek gij heuj de bae liux, de mbouj siengj aenvih caeg ngaenz cix dai vunz. Dou aeu duzngwz dauqma, dwg mbouj siengj hawj Veiz Youjgenz caeuq gungh’anh gvaqlaeng fatyienh gij saehrwix dou.

Mwh gou、Meuzgeq caeuq Vagienj raennaj saefouh, Mahenj caeuq Doqndoi gaenq youq henz ndang saefouh lo, Raen Mahenj caeuq Doqndoi, gou rox gij ngaenz Veiz Youjgenz, gaenq bienqbaenz gij ngaenz dou lo. Ciuq giva, gou fucwz deq vunz, Meuzgeq fucwz yienjheiq, Vagienj fucwz doxbang yienjheiq, Mahenj fucwz gisuz, Doqndoi fucwz ciepwngq. Gangjnaeuz gisuz caeuq ciepwngq, couh dwg Mahenj swnh luenh caeg ngaenz le, caiq gyau hawj Doqndoi youq baihrog haenx cienqheiz.

Saefouh dangciengz hawj dou moix vunz maenz ngaenz he.

Baezhaenx caeg ndaej geijlai ngaenz daengz seizneix gou cungj mbouj rox, hoeng ceiq noix gvaq bak maenz. Gou cam Mahenj caeuq Doqndoi, Mahenj naeuz gou yawj cungj mbouj yawj couh gyau hawj Doqndoi lo. Doqndoi naeuz saefouh son dou mbouj wnggai cam couh mbouj cam, mwngz cam le aen vwndiz mbouj wnggai cam he.

Miz duenh seizgan he gou miz di mbouj fug saefouh, nyinhnaeuz de cingq bok naeng dou, caq youz dou, lumj boux swhbwnjgyah caeuq caizcawj yak nei. Gou mizseiz lij mieng de dai. Cigdaengz gvaqlaeng haujlai bi gou gauj hwnj daihhag le, daj haggeiz nduj ndwen nduj, gou ndwen ndwen cungj sou ndaej cib maenz ngaenz geiq daeuj haenx, bouxgeiqngaenz mbouj louz aencoh de, hoeng gou rox dwg saefouh geiq daeuj. Youq mwh doeg daihhag, de ndwen ndwen cungj geiq ngaenz daeuj. Gou saenq de geiq ngaenz hawj gou, doengzyiengh hix geiq hawj Meuzgeq, geiq hawj Mahenj, geiq hawj Doqndoi. Vagienj yienznaeuz mbouj doeg daihhag, hoeng saefouh haengjdingh hix bang de mbouj noix. De dwg lwgmbwk, saefouh ceiq ndiep de.

“Daegnuengx, dou dauqma ba.”Godaih cingq gangjvah.

Godaih raen gou ndwn youq gwnz haw haujlai nanz, youh mbouj cawx gijmaz doxgaiq, rox gou caenhdwg cingq dauqngeix.

Gou baeznduj guhcaeg ngoenzhaenx, dauq daengz ranz, godaih cam gou bae gizlawz baenz ngoenz la. Gou naeuz gou bae haw lo. Godaih daj ndaw ndang gou saeuj ok maenz ngaenz he, cam ngaenz daj gizlawz daeuj? Dwg mbouj dwg guhcaeg? Gou dangyienz gangj mbouj dwg. Gou naeuz gou caeuq Lanz Sanggez Veiz Liuz gyoengqde gaeb ndaej duzngwz he, dawz bae souhgoucan gai, baen ndaej maenz ngaenz neix. Godaih saenq lo. Hoeng gig vaiq, gij saeh ngaenz souhgoucan deng caeg haenx cienz daengz ndaw rwz godaih, gou ngaiz godaih moeb canq he, heuh gou nyinh gij ngaenz haenx dwg Veiz Genbangh son gou caeg. Gou seizhaenx naemj moeb dai cungj mbouj ndaej gangj. Godaih raen gou deng moeb baenz haenq cungj mbouj nyinh, cij gagnyinh ien’uengj gou lo. De daihgaiq hix nyinhnaeuz, danghnaeuz gij ngaenz souhgoucan dwg gou caeg, gwnz ndang gou mbouj gojnaengz caenhmiz maenz ngaenz he. Youq gienh saeh neix, saefouh caen dwg henhoh gou lo. Hix henhoh le swhgeij de, aenvih ngoenzhaenx, saefouh baenz ngoenz cungj youq ndaw mbanj youzlangh, de miz haujlai vunz bang de cingqmingz gienh saeh caeg ngaenz souhgoucan de mbouj youq gizhaenx. Gij saeh gvaqbae haenx, godaih cungj mbouj dwen lo, lauheiq cungj mbouj ndaej geiq liux. Seizneix daegnuengx ndwn youq henzndang de haenx, gaenq miz mingz miz ngaenz, yienznaeuz miz gij saeh yukyak gaxgonq, cungj ndaej lumz bae roxnaeuz yienzliengh. Couh lumj Veiz Genbangh, de seizneix vunz gaenq dai bae, gij coih daengx ciuh caeuq daengx ndang de, cungj ndaej yienzliengh, caemh- caiq dawz gijde hoem haeuj ndaw namh.

Gou laebdaeb hai ci, bae soengq saefouh gou.

Ranz saefouh youq mbiengj baihdoeng Mbanj- sanglingj, ranz gou youq mbiengj baihsae. Hix couh dwg gangj, Dahraemxhoengz lae gvaq Mbanj- sanglingj, ranz saefouh youq dah baihlaj, ranz gou youq dah baihgwnz. Caengz miz giuz doeng seiz, gyoengqvunz yaek gvaq aensok, haeujok aenmbanj, couh daj dah baihgwnz gvaq cij ndaej. Seizneix miz giuz lo, guh youq baihdoeng, ci haeujok aenmbanj, cix bienqbaenz daj baihlaj byaij.

Yaek haeuj mbanj, godaih naeuz, dou naengh ruz gvaqbae ba, louz aenci youq dah baihneix.

Gou cam vih gijmaz?

Godaih naeuz gaej hawj vunz gangj sam gangj seiq. Aen ci mwngz dwg ci moq ci ndei, mbouj hab ginggvaq roxnaeuz dingz youq ranzguhsangh. Lingh- vaih, mwngz seizneix dwg bouxmizmingz, hix mbouj fuengbienh oknaj lai.

Gou ciuq gij eiqsei godaih bae guh.

Gou naengh ruz gvaq dah. Mbwn gaenq laep, gij gingj henz dah cungj dwg yiengh saek he, goengqbya mbanjranz caeuq gocuk song hamq dah, lumj fukveh nyumx raemxmaeg ndaem nei. Gwnz dah miz di rongh he, hoeng ingj mbouj rongh goengqbya diuzdah hungloet raezrangh neix.

Bouxvadruz dwg doengzhag siujyoz gou, heuh Banh Dwzgangh, ranz de liz ranz gou hix couh miz cib mij gyae. Seiziq de bae hag, yaek gvaq bakdou ranz gou, hoeng gou daj aensok ok rog caeuq maranz, couh haengjdingh gvaq bakdou ranz de. De youq ndaw ban dou, dwg boux ceiq souj gvigawj caeuq bouxlauxsaed, ngamq doeg daengz siujyoz bizyez couh mbouj doeg lo. De yaek ciep aenban daxboh de. Cojcoeng sam daih ranz de cungj dwg bouxvadruz.

(4)

韦有权骂骂咧咧，说没看见我的钱都被偷光了吗？要钱没有，要不你们把蛇拿回去！

我们选择了把蛇拿回去。在回去的半路，老猫把蛇放生了。这条蛇没有牙齿，是师傅事先亲自拔掉的，他不想因为谋财而闹出人命。而我们选择把蛇拿回，是不想让韦有权和公安过后发现蛇的秘密或真相。

我、老猫和花卷见到师傅，黄狗和野兔已经在师傅身边了。看到黄狗和野兔，我知道韦有权的钱，已经变成了我们的钱。按照计划，我负责侦察，老猫负责演戏，花卷负责助演，黄狗负责技术，野兔负责接应。所谓的技术和接应，就是黄狗趁乱偷走了钱，再交给在外面的野兔转移。

师傅当场给我们五个人每人一元钱。

那趟偷的钱我至今不清楚具体的数额，但至少上百元。我问黄狗和野兔，黄狗说我看都不看就交给了野兔。野兔说师傅教育我们不该问的不要问，你问了不该问的问题。

有一段时间我对师傅耿耿于怀，觉得他是在剥削我们，压榨我们，像资本家和地主老财。我甚至还诅咒过他死。直到若干年后我考上大学，从第一学期第一个月起，我每个月都收到十元的汇款，汇款人没有留名，但我知道是师傅寄的。在大学时期，他没有中断过汇款。我相信他给我寄，同样也会给老猫寄，给黄狗寄，给野兔寄。花卷虽然没读大学，但师傅肯定没少资助她。她是女孩，师傅最疼她。

“小弟，我们走吧。”大哥在说话。

大哥看见我在圩场上站得太久，又什么东西都没买，知道我只是在回忆。

我第一次行窃那天，回到家，大哥问我一天都去了哪里。我说我去赶街了。大哥从我身上搜出了一元钱，问钱是从哪来的？是不是偷的？我当然说不是。我说我和蓝上杰韦燎他们抓得一条蛇，拿到收购站去卖，分得的。大哥当时信了。但是很快，收购站的钱被偷的事情传到大哥那里，我被大哥狠狠揍了一顿，要我承认钱是我偷的，是韦建邦教唆的。我当时想打死都不能说。大哥见我被痛打都不认，才觉得冤枉了我。他大概也认为，假如收购站的钱是我偷的，我的身上不可能只有一元钱。在这一点上，师傅的确是保护了我。也保护了他自己，因为那天，师傅一天都在村里晃悠，他有足够多的收购站失窃事件不在场的人证。陈年往事，大哥是不可能追究了，甚至都不记得了。此刻站在他身边的弟弟，已然是人五人六、社会名流，纵使有可耻的过去，那都是可以忽略和谅解的。就像韦建邦，他如今人已死，一生和一身的罪孽，都可以宽恕，并将归于尘土。

我继续开车，去送别我师傅。

师傅的家在上岭村的东头，我家在西头。也就是说，红水河从上岭村流过，师傅家在下游，我家在上游。在不通桥梁之前，行人要从码头过，进出村庄，是从上游过。如今有了桥梁，建在东边，车辆进出村庄，则变成从下游走了。

临近村庄，大哥说，我们坐船过去吧，把车留在河这边。

我说为什么？

大哥说避讳。你的车是新车好车，不宜经停丧家。另外，你现在的身份，也不便过于张扬。

我接受了大哥的建议。

我坐船渡河。天色已黑，所有的景物都只是一种颜色，家乡的山峦和河流两岸的竹林，像是一幅涂上焦墨的图画。河面上是有一些波光，但不足于映照那庞大的山水。

摆渡的艄公是我小学同学，叫潘得康。他的家离我家也就是十米远。小时他去学校上学，要路过我家，而我从码头外出和回家，则必须经过他家门前。他在我们班上，是最守规矩和老实人，却只读到小学毕业就辍学了。他要接他爸爸的班。他家祖孙三代都是艄公。

(4)