Saefouh dou dai gvaq.

Dwg godaih naeuz hawj gou de dai lo. Godaih daeuj Nanzningz ngonz nangzdaih louzei, ngamq youq byongh ngoenz couh yaek dauqbae. De naeuz Veiz Genbangh dai gvaq, ngoenzcog okfaex. Veiz Genbangh yienznaeuz mbouj dwg beixnuengx dou, yienznaeuz ciuhvunz de gig yakrwix, hoeng dou suenq dwg caeuq de caemh mbanj, seizneix de gvaqseiq lo, wnggai bae soengqsoengq de cij baenz.

Godaih lwnhgangj swhgeij vihmaz baenz riengjvaiq couh dauqbae, hoeng gij vah de cix lumjbaenz daezsingj gou, roxnaeuz dwg gienq gou. Veiz Genbangh baenz saefouh gou gvaq, son gou guhcaeg, godaih rox gijneix. Vihneix godaih ndaenq de yaek dai, hix ndaenq gou yaek dai. Cigdaengz gou gaij ndei caemhcaiq baenz bouxcozgyah lwenq moh rongh coj ndeu le, godaih cij yienzliengh gou, lumjbaenz hix yienzliengh Veiz Genbangh lo.

Gou wnggai mbouj wnggai dauqbae soengq saefouh gou okfaex?

Godaih mbouj gangj cingcuj, couh dauqbae lo. De bae camhheiqci naengh ci. Gou gag ngawh naengh youq ndaw yihyen haujlai nanz, youh youq ndaw cibwnhciz gou naemj le haujlai nanz.

Yienzhaeuh, gou dwkdienh hawj godaih: Caj gou yaep he.

Gou hai ci dauq Mbanjsanglingj. Godaih naengh youq gwnz ci, angqfwngfwng, lumjbaenz vax duzgungq cix gaeb ndaej duzbya laux he nei, riuhehe ndiengq din naengh youq gwnz daengqeij, lumj bouxlaebgoeng he nei. De seizneix couh ndiengq din, byoq rumz ok rog conghcueng ci bae, saek seiz yawj gou baez he, lumjbaenz gig muenxeiq gou dauqbae soengq Veiz Genbangh hwnj loh nei. Godaih hix dwg bouxvunz aeunaj, miz gou daegnuengx miz gyaeuj miz naj baenzneix, dauqbae ndaw mbanj soengq bouxyukyak he hwnj bya, suenq dwg bohmeh son ndaej ndei bw. Gou hix yawj coh godaih ndaenggon haenx, naeuz mwngz youq ndaw ci cit ien hix ndaej. Cik fwngz godaih he yienzbonj couh youq ndaw daeh, cigsoh dawz okdaeuj, bau ien he hix gaenriengz okdaeuj, dwg bau Iencunghvaz gou cit mbouj gvenq soengq hawj de haenx. De gamz doengz ien he youq ndaw bak, cingq yaek diemj, cix cuengq dauqma le. De naeuz suenq lo, lijdwg mbouj cit lo.

Ci daengz ndaw yangh le, yaek gvaq gwnz haw,gou dingz roengzdaeuj. Godaih caeuq gou cungj roengz ci lo, doengzcaez cit ien. Gou doq cit ien doq byaij coh ndaw haw. Vunz ndaw haw gig noix, lauheiq dwg daengz banhaemh lo, roxnaeuz lauheiq mbouj dwg ngoenzhaw. Gou ndwn youq cungqgyang aenhaw hoengqgvangq, lumj ndwn youq ndaw lueg dwglau nei. Gij saeh seiziq youq ndaw haw guh haenx roxnaeuz fatseng haenx, lumj duzvumzvauz ndaw conghgamj deng doeksaet nei, hulala mbin okdaeuj, cungj coh gou coemj gvaqdaeuj.

Gou guhcaeg baeznduj, couh dwg youq aenhaw neix.

Bihaenx, 1972 nienz, gou bet bi.

Yaek bae guhcaeg, saefouh Veiz Genbangh gaenq son gou duenh seizgan he le. Dou soqlaiz mbouj youq ndaw ranz saefouh hag guhcaeg, cixdwg youq ndaw conghgamj、henz dat gwnz bya, roxnaeuz danrin、dansaiz henzdah, lij miz youq gyang dah dem. Gizdieg yungyiemj haenx dwg dieg hag guhcaeg dou. Vihneix, de cienmonz daiq dou bae gunghse yawj gvaq sam bouh dienh’ingj, bouh he dwg Caeg Gung, bouh he dwg Bouxhen Dietloh, lijmiz bouh he dwg Geiq Gvaqdah Damqyawj. Bouxak ndaw sam bouh dienh’ingj neix, guhyiengh hawj dou bae hag. Saefouh heuh dou hag gij coengmingz caeuq maenh’ak gyoengqde, baenzlawz caeg ndaej doxgaiq youq mbouj ngaiz bouxwnq gaemh. Doengzseiz, saefouh youh giengzdiuh hix aeu roxyiuj bouxyakrwix, baenzneix cij ndaej “rox swhgeij rox bouxwnq， baez hoenx couh hingz”. Seizhaenx dou lij dingq mbouj rox coenz vah neix gangj gijmaz, de lwnh danghnaeuz gij cingzgvang baih dou caeuq baih vunzdig cungj roxyiuj liux lo, hoenx bak baez ciengq cungj mboujmiz yungyiemj. Dungxcaiz saefouh caeuq gij fuengfap son’gyauq de hawj dou boiqfug. Gvaqlaeng dou rox, saefouh youq Yizsanh doeg gvaq gauhcungh, haenx dwg aen cunghyoz mizmingz he. Gvaq haujlai bi le gou gauj hwnj Hozciz Swhconh, hagdangz couh dwg youq Yizsanh, caeuq hagdangzmeh saefouh caenh gek diuz dah he.

Gou naeuz dou, dwg vix gyoengq lwghag caeuq gou doxcaez hag guhcaeg haenx, roxnaeuz heuh doengzhag. Gyoengqde dwg Lanz Sanggez、Veiz Liuz、Cinz Hungzswz caeuq Veiz Veilonz. Hoeng mwhhaenx dou caemh youq, mbouj ndaej cigsoh heuh aen coh, caenh heuh vamingz. Saefouh faenbied hawj dou an vamingz dwg：Gou——Duz- nou, Lanz Sanggez——Mahenj, Veiz Liuz——Douqndoi, Cinz Hungzswz——Meuzgeq, Veiz Veilonz——Vagienj.

Youq ndaw vamingz gijneix, Vagienj suenq dwg haemq ndei dingq, gojnwngz dwg Veiz Veilonz maj ndaej lengj, de hix dwg buek lwghag dou ndawde bouxmbwk dandog he.

(1)

我的师傅死了。

他死去的消息是大哥告诉我的。大哥来南宁看望住院的大嫂，只待了半天就要回去。他说韦建邦死了，明天出殡。韦建邦虽然不是我们的什么亲戚，虽然他的一生很坏，但总归是本村人，如今他走了，送一送是应该的。

大哥的话是在为他的匆忙返回说明理由，但在我听来却是一种提醒，或一种规劝。韦建邦曾经是我师傅，教我偷窃，大哥是知道的。为此大哥恨死了他，也恨死了我。直到后来我洗心革面，并成为一名作家光宗耀祖，大哥才原谅了我，也似乎原谅了韦建邦。

我该不该回去为我的师傅送葬？

大哥没有明示，就走了。他去汽车站乘车。我呆呆地在医院坐了好长一会儿，又在我的奔驰车里冥思苦想了许久。

然后，我给大哥打电话：等等我。

我开车回上岭。大哥坐在车上，喜滋滋的，像是捞虾的时候捕得一条大鱼回家，眉飞色舞地跷腿坐在太师椅上，像个功臣。他现在就跷着腿，朝着车窗外扬眉吐气，不时看我两眼，像是满意我回去奔丧、送韦建邦上路的行为。大哥是个要面子的人，有我这么一个有头有脸的弟弟，去为村里一个被诟病一生的逝者送别，这是慈悲为怀并且家教极好的表现。我也看了看极有成就感的大哥，说你可以在车里抽烟。大哥的一只手本来就在兜里，直接抽出来，连带着一盒烟，是我抽不惯送给他的硬中华。他把一支烟叼到了嘴上，正要点燃，却放弃了。他说算了，还是不抽了。

车子到了乡里，准备经过圩场，我停了下来。大哥和我都下了车，一同抽烟。我边抽烟边向圩场走去。圩场人流稀疏，或许是天色已晚的缘故，也或许是不逢圩日。我站在空旷的圩场中央，像站在一个恐怖的山谷。关于我童年在圩场所做或发生的一切，像溶洞中受惊吓的蝙蝠，呼啦啦地飞出，向我扑来。

我的第一次行窃，便是在这个圩场。

那年，1972年，我八岁。

在实地行窃之前，师傅韦建邦对我的教导和训练，已经有一段时间了。我们从来不在师傅的家里受训，而是在山上的岩洞、悬崖，以及河边的乱石滩、沙滩，还有河中等。这些艰险的地方是我们的训练场，我们在这里那里摸爬滚打、攀登和奔跑，令行禁止，像一群特种兵。事实上，师傅韦建邦就是把我们当作特殊的战士来培养和训练的。为此，他专门带我们去公社看过三部电影，一部是《奇袭》，另一部是《铁道卫士》，还有一部是《渡江侦察记》。这三部反美、反特和反蒋的电影里的英雄人物或正面形象，是我们学习的榜样。师傅要我们学习他们的机智和勇敢，如何达到目的或完成任务，又保全自己、再接再厉。同时，师傅强调了解反面人物的重要性，他先搬出一句“知己知彼，百战不殆”。那时我们还听不懂的古文，然后解释这句话的意思，是说如果对敌我双方的情况或底牌摸得一清二楚，打起仗来一百战都不会有危险。师傅的学问和教学方法让我们佩服。后来我们知道，师傅是在宜山上的高中，那是一所著名的中学。若干年后我考取的河池师专，学校所在地便是宜山，与师傅的母校一河之隔。

我说的我们，指的是与我同一批受训的学徒，或者同学。他们是蓝上杰、韦燎、覃红色和韦卫鸾。但是我们在一起的时候，是不允许互相称名道姓的，只叫外号。师傅给我们起的外号分别是：我——老鼠，蓝上杰——黄狗，韦燎——野兔，覃红色——老猫，韦卫鸾——花卷。

在这些外号里面，花卷算是比较好听的，可能是韦卫鸾长得好看的原因吧，她也是我们这批学徒中唯一的女性。

(1)