第06版:banj canghraiz ciemdingh
3上一版  下一版4
 
Hujgeiq
版面导航     
3上一期  下一期4
新闻搜索:  
2019年12月11日 放大 缩小 默认        

Hujgeiq

□ Lingz Siuyangh / 凌秀香
 

Gou dwg vunz Denzyangz Yen Douzdangz Cin Mbanjnazndoi. Vunz mbanj dou noix gangj “baengzyoux” aen swz neix, daegbied dwg gyoengq bouxgeq engq noix baenzneix gangj. Cam gyoengqde vihmaz ni? Gyoengq- de gangj mbouj ok maz laizyouz. Gou laihnaeuz gyoengq vunz lajmbanj nyinhnaeuz “baengzyoux” aen swz neix “miz vwnzva” lai, mbouj lumj aen swz bingzciengz, couh mbouj yungh de.

Youq mbanj dou, “baengzyoux” aen swz neix dwg aeu “hujgeiq” aen swz neix dingjlawh. Bouxsai meh- mbwk、bouxgeq bouxcoz ndaw mbanj ciengz dawz “hujgeiq” gangj ok bak. Gizsaed, gou nyinhnaeuz “hujgeiq” couhdwg baengzyoux. Mboujgvaq baengzyoux miz lai cungj, “hujgeiq” cix dwg naeuz gyoengq baengzyoux doengz ban, hix heuhguh “doihndei”. 70 nienzdaih gaxgonq, vunz mbanj dou “doihndei” mbouj heuhguh “huj- geiq”, cix heuhguh “lauxdoengz” rox- naeuz “lauxgeng”.

20 sigij 60 nienzdaih, seiz- haenx dwg seiz gwn donq ra donq, byawz miz simcingz bae gyauh baengzyoux ne? seizhaenx gyoengq- vunz ca mbouj geij lai cungj dwg gak ranz gag youq. Hoeng, youq ndwenngoenz yienghde cungj rox gyau ndaej saek boux song boux doihndei.

Doihndei cingzngeih naek, couh nyinh guh lauxdoengz roxnaeuz lauxgeng lo, mbatneix song boux vunz couh baenz caencik lo, ngoenzlaeng couh lumj caencik baedauq, hwnj- roengz riengzgyoengq. “Lauxdoengz” couhdwg “doihndei” seizhaenx. Ndei daengz yiengh lawz ne? Yungh vah vunz lajmbanj daeuj gangj couh- dwg——ndei ndaej caemh daenj geu vaq ndeu. Daxboh gou couh miz 3 boux lauxdoengz, boux ndeu dwg vunz ndaw mbanj, lingh song boux dwg vunz mbanj wnq.

Daengz 70 nienzdaih le, ndwen- ngoenz haemq onjdingh lo, hoeng, seizneix lij dwg seiz iek seiz hoj, gwn mbouj imq daenj mbouj raeuj, bouxdangranz vih ra gwn nyaengqfofo, hix noix miz vunz dawz gyau baengzyoux cungj saeh neix haeuj- sim. Hoeng, gyoengq bouxcoz aen nienzdaih de mboujdaih “anfaenh”, gyoengqde mbouj gamsim lumj ciuh goeng ciuh boh baenzneix “caem”. Banhaemh ndaejhoengq le, gyoengqde gyaez comz youq dieg he gangj goj guh’angq. Dahcoz doxcomz couh doq daj buhlangj doq gangj goj. Daegcoz doxcomz couh gangjboq gangjriu. Mizseiz gyoengq daegcoz doxiu bae mbanj wnq ra dahsau. Seizhaenx dahsau mbanj dou mbouj haengj haq youq ndaw mbanj, gyaez haq bae diegbingz gyawj yienhsingz, ndigah gyoengq daegcoz mbanj dou cij ndaej bae mbanj wnq cam yah. Seizde vunz simsoh, saek boux daegcoz dwk ndaej nou、ngwz roxnaeuz gaeqdwenq, couh heuh geij boux doihndei daeuj gwn caeuz, mwngz ok haeux, gou ok byaek, de ok laeuj, daihgya doq gwn doq gangj goj guh’angq. Vunzmbanj dawz gyoengq doihndei neix heuhguh “hujgeiq”.

Seizdaih bienq le, doihndei aen coh neix hix gaenriengz bienq lo. 20 sigij 50、60 nienzdaih doihndei gyaez nyinhguh lauxdoengz. Daengz 70 nienzdaih, doihndei noix nyinhguh lauxdoengz lo, cix nyinhguh hujgeiq. Yienznaeuz hujgeiq caeuq lauxdoengz cungj dwg doihndei, hoeng, hujgeiq mbouj yawj baenz caencik, doxyouq fuengbienh lai lo, hix mienx bae haujlai laexsoq. Ndigah vunz mbanj dou gyaezmaij “hujgeiq” aen swz neix, “lauxdoengz” aen swz neix cix deng vut bae lo. Hujgeiq faen miz huj- geiqmbwk caeuq hujgeiqsai. Baenz- neix, gou youh mbouj ndaej mbouj gangj daengz fungsug okhaq aeuyah mbanj dou lo.

Dahcoz okhaq ngoenzhaenx aeu miz hujgeiq bae soengq, hujgeiq bae yied lai yahmoq yied miznaj. Gyoengq hujgeiq bae soengq haenx, youq ranz- sai ndaej dangguh hekgviq daeuj dak- daih. Daegcoz aeuyah ngoenz gaxgonq, hix aeu geij boux hujgeiq caemh dawz laexdingh (miz mou、gaeq、laeuj、ien、bingj caeuq dangz daengj doxgaiq) bae ranzmbwk. Aeuyah ngoenzde, hix aeu hujgeiq caemh bae coux yahmoq, hujgeiq bae yied lai lwggwizmoq yied miznaj. Gyoengq hujgeiq bae coux yahmoq, youq ranzmbwk hix ndaej dangguh hekgviq daeuj dakdaih.

Gou ndaej raen gyoengq hujgeiq bae coux yahmoq, daj byaij din、naengh danci、naengh soujfuz doh- lahgih、gwih cimohdoz caiq daengz seizneix hai ciiq. Duivuj ciiq coux yahmoq gig nauhyied. Gou hix ndaej raen gij ranz mbanj dou daj ranznaez hoemq haz, bienqbaenz ranzcien hoemq vax, daengz seizneix ranz- laeuz nem cienmeng. Caenda ndaej raen guek raeuz daj hoj bienq miz daengz ak. Gvaiq mbouj ndaej gyoengq bouxlaux ndaw mbanj daegbied dwg gyoengq bouxlaux camgya gvaq hoenxciengq ciengz- ciengz daezsingj gyoengq bouxcoz naeuz: Ngoenzneix raen ndei cienz baengh Cunghgoz Gungcanjdangj lingjdauj, gwn raemx mbouj lumz boux vat mboq nw. Seizneix mbanj dou “laeuz makmanghgoj”, “laeuz mak- yungz” aen langh aen, baiz dab baiz, aen beij aen gyaeundei. Ciiq hix haeuj ranzmbanj lo. Ngoenzciet seiz cuengqgyaj, geij ranz vunz doxiu bae rog lijyouz, ndwenngoenz gyoengqde di ndeu cungj mbouj saw hawj vunz ndaw singz bw!

Raeuz youh dauqdaeuj gangj hujgeiq moq. Hojsik ha, gyoengq hujgeiqmbwk mbouj ndaej nanz, gyoengqde okhaq caez le, couh sanq lo, gvaqlaeng gak boux gag dieg guh gwn, mbouj caiq baedauq geijlai lo. Lajneix gou yaek gangj hujgeiqsai. Gyoengq hujgeiqsai beij hujgeiqmbwk ndaej nanz.

Hujgeiq yienznaeuz youq 20 sigij 70 nienzdaih hwng hwnj, mboujgvaq seizhaenx ndwenngoenz lij hoj lai, cingzngeih mbouj daiq naek geijlai. Hainduj hujgeiq cij dwg geij boux doihndei ndwi, doeklaeng bienqbaenz sojmiz gyoengq vunz doengz nienzgeij ndaw mbanj.

Daengz 80 nienzdaih, saedceij vunzmbanj bienq ndaej haemq ndei lo, yienznaeuz seizde gyoengqde mbouj miz maz ngaenz lw, hoeng, mbouj aeu you deng iek lo. Ndwenngoenz bienq ndei le, gij cingzngeih hujgeiq hix yied daeuj yied ndaej yawjnaek lo. Seizneix mboujdan bouxcoz hwng guh hujgeiq, gyoengq bohranz ndaw mbanj hix maij guh hujgeiq.

Couh yienghneix, ndaw mbanj miz lai bang hujgeiq, gak aen nienzgeij gag miz bang hujgeiq ndeu. Lumjbaenz ranz neix miz song bohlwg, ranz de couh miz song bang hujgeiq lo, hujgeiq lwg caeuq hujgeiq boh. Danghnaeuz ranz lawz aeu gwiz haeuj ranz, boux gwiz neix hix aeu youq ndaw mbanj ra hujgeiq, yawj nienzgeij daeuj ra. Gyoengq hujgeiq ndawde, nienzgeij cengca 2 daengz 4 bi yienghneix.

Daegcoz rim 18 bi couh hainduj ra hujgeiq lo. Hujgeiqsai ndaej haujlai bi bae, mboujgvaq ndawde boux ceiq iq gvaq 61 bi le, bang hujgeiq neix couh aeu sanq lo. Aenvih gij fungsug mbanj dou dwg yienghneix: Bouxlaux guh laeujsouh bi 61 gvaq le, begsaeh couh mbouj bae lo, daegbied dwg mbouj ndaej raen aen gouhbenj ranz guh begsaeh, mboujnex hoenz rox riengz bae, ngoenzlaeng rox gyaeujdot daraiz, gyaeu mbouj ndaej geq. Aen gangjfap neix dwg bouxlaux bak cienz roengzdaeuj, yienznaeuz mbouj miz maz gohyoz gaengawq, hoeng, vunz- mbanj ciuh riengz ciuh itcig baenzneix guh roengzdaeuj.

Youq mbanj dou, mwngz caen mbouj ndaej yawjmbaeu hujgeiq nw, engq mbouj ndaej mbouj ra hujgeiq. Vihmaz yienghneix gangj ne? Aenvih hoengzsaeh begsaeh mbanj dou cungj aeu baengh hujgeiq daeuj bangfwngz, lumjbaenz dajcawx、 gaj mou gaj bit gaj gaeq、cawj haeux byaek、co daengq congz co duix dawh daengjdaengj cungj dwg hujgeiq bae guh, miz hujgeiq bangfwngz, bouxcawjranz mbouj yungh cabheiq baenzlai. Daegbied dwg begsaeh, ram gouhbenj hix dwg hujgeiq daeuj ram. Ram gouhbenj dwg saeh naek, hoeng hujgeiq mbouj yiemz sinhoj, aenvih gyoengqde rox ngoenzneix gou bang ranz mwngz, ngoenzlaeng mwngz bang ranz gou, doxbang doxrex. Ndaw mbanj baez miz caeuxlaeuj, mbouj yungh cawjranz heuh, gyoengq hujgeiq gag doxiu daeuj bangfwngz, gak boux gag guh ndei gij hong cawjranz anbaiz.

Mwhnduj, miz saeh hujgeiq daeuj bangfwngz mbouj yungh hawj cawjranz leixseih, daeuj bangfwngz couh baenz lo, baenzlawz lij ndaej aeu leixseih ne? Gvaqlaeng huqgyaq ngoenz beij ngoenz sang, gyoengq hujgeiq naeuz daeuj gwn ndwi ndoet ndwi mbouj baenz, ndigah daihgya doxyaeng gvaq le couh dingh: Bae bangfwngz hix aeu daiq di leixseih bae. Leixseih hujgeiq mbouj yungh hawj lai, noix gvaq gij leixseih gyoengq caencik hawj, hoeng, leix mbaeu cingzngeih naek, mbouj miz byawz yiemz noix. Youq mbanj dou, danghnaeuz miz saeh mbouj miz hujgeiq daeuj bangfwngz, couhdwg gienh saeh saetnaj lo, deng vunzmbanj riu baenz ciuh bae.(caengz sat)

 
 
 
   
   
   


版权所有 广西民族报

联系电话:0771-5528076 5559552
传真:0771-5528087 电子邮箱:gxmzbw@163.com
地址:广西南宁市桂春路16号 邮政编码:530028
 

关闭