第06版:banj canghraiz ciemdingh
3上一版  下一版4
 
Bak Hoengq Gangj Naz Reih
版面导航     
3上一期  下一期4
新闻搜索:  
2019年11月27日 放大 缩小 默认        

Bak Hoengq Gangj Naz Reih

□ Cungh Hihcwngh / 钟希增
 

It

Naz reih ceiq dijbauj,

Ciuhlaux yawj baenz gim,

Bouxhak boux lwgminz,

Miz naz sim couh onj.

Aen mbanj miz ranz、miz vunz、miz daemz、miz naz, cij baenz aen mbanj. Aen mbanj miz naz reih lai, vunzmbanj cij ndei guh gwn, cij baujcwngq ndaej gwn imq daenj raeuj, mbouj deng daiiek, mbouj deng okrog bae vaqgwn vaqdaenj. Daj ciuhlaux roengzdaeuj, gwnzbiengz raeuz mbanjmbanj cungj miz daihbaj daemz、naz、suen、reih, bouxboux gaenxgyaek guhhong, nazhaeux henj- rwg、gomak duengqgad、bit gaeq hemqsiegsieg…… Ndaem maz ndaej maz, ciengx maz baenz maz, saedceij vuenvuen yungzyungz, ndwenngoenz angqangq yangzyangz. Gij naz gij reih dieg ndei namh biz neix dwg faenh saenzcingz naekna mehmbwn soengq hawj raeuz, dwg faenh yizcanj goengcoj ciuhgeq Baeuqroxdoh louz hawj raeuz. Daj ciuhnduj doxdaeuj, mbouj rox vuenh cawjdaeuz geijlai cien fanh baez gvaq, hoeng mboujlwnh lwnz daengz bouxlawz daeuj guh, gij naz gij reih neix cungj dwg mbouj ienq mbouj euq, lauxlaux saedsaed caenh gij naengzlig bonjfaenh gung gaiqgwn gaiqyungh hawj vunz, ndaej naeuz dwg “cienz sim cienz eiq fugsaeh hawj vunzloih” bw. Neix dwg geijlai cig ndaej raeuz bae aeueiq caeuq insik de ha!

Ndigah youq guek raeuz, mbouj- guenj dwg aen ciuzdaih lawz, vunzlai cungj yawj daemz naz diegreih gig dijbauj, doengh boux guh ndaej gwn fatcaiz hung cungj cien fueng bak geiq bae cawx aeu daemz naz, danghnaeuz bouxlawz gai daemz naz bae couh deng vunz ndaq baenz lwgbaihgya. Daemz naz baenz le gij caizcanj ceiq youqgaenj banlaux yaek louzce hawj banlwg banlan.

Cungguek dwg aen biengz daj- ndaem guh gwn, habseiz caerauq, habseiz ndaemndai, couh rox sou ndaej daengz gaiq gwn. Gyoengq vunzlai youq ndaw naz reih lae hanh dwgrengz, caux ok le gij vwnzmingz dajndaem. Geij cien bi daeuj, vunz Cungguek raeuz gaenx hong lauxsaed seizseiz cungj baengh naz reih、gingq naz reih. Ciuhgonq vuengzdaeq yaek dajciengj boux miz goeng, cawz dajciengj di gimngaenz、saulengj le, couhdwg soengq naz reih lo. Gwnz lizsij ligdaih vunzguhnaz hwnj bing cungj baengh aeu “ceng naz reih” haucau vunz bae haenqrengz dwk ndaej hingz. Cungguek Gungcanjdangj caemh dwg baengh guh “Dujdi Gwz- mingh” daiqlingx daengx guek lwg- minz hwnjdaeuj doifan sam goengq byaloet ndaej laebbaenz Cungguek moq ha.

Ngeih

Ndwenngoenz gvaq ciemh ndei,

Raemxrij lae baenz dah,

Biengzdeih daih bienqvaq,

Lajmbanj gyaep ndaw singz.

Rangh dieg dou neix haujlai mbanj cungj dwg aeu “daemz”、“naz” daeuj an coh, lumjnaeuz Daemzcueng、Daemzlingq、Daemzraez、Daemzmbwk, youh lumjnaeuz Nazgut、Nazgyoij、Nazvanq、Nazcwz、Nazheuj daengj- daengj, gyoengqvunz ciuhgeq raeuz geijlai gingqcungh daemz naz ha!

Haw Nazheuj dwg aen haw lajmbanj dou, vihmaz heuh gizneix guh “Nazheuj” ne? Ban goenggeq naeuz, dwg aenvih gij naz gizneix seiqseiz cungj miz raemx, daengx bi mbouj hawq gvaq, youq doenghbi caengz miz ywcawzrum dwk haenx, ndaw naz gig haengj gag maj go- byaekheuj, mbangj naz lij hwnj deihdwtdwt bae, hawj bouxguhnaz ndai daengz mbwq bae, doeklaeng vunz couh heuh giz dieg neix guh “Nazheuj” lo. Nazheuj dou caeuq aen haw wnq doxdoengz, danghnaeuz mwngz dingh ndwn youq gyang haw, cungj mbouj rox neix dwg aen haw lajmbanj roxnaeuz haw ndaw singz, yaek ok rog haw bae haemq gyae cij ndaej yawjraen naz reih.

Aen mbanj gou liz Haw Nazheuj mbouj gyae, byaij saek buenq aen cungdaeuz couh daengz. Doenghbaez lij iq, gou couhdwg youq hagdangz Haw Nazheuj doegsaw, mwhde Naz- heuj caengz lumj seizneix nyaenx hung nyaenx gvangq. Aen hagdangz siujyoz couh hwnj youq aen bo’ndoi rog gyaeujhaw, seiqhenz cungj dwg naz reih, gyanghaet ndaw ranzhag sing doegsaw goksadsad, rog cueng sing hat vaiz dawznaz bawhbawh yiedyied hemq ndaej rwenz daengx doengh, gyonj baenz diuz go miz daegsaek lajmbanj lailai ndeu! Baez yaep da geijcib bi gvaqbae, yenzlaiz aen haw iqetet hix lumj doenghgo lumj bouxvunz nei ciemh ngoenz ciemh majhung, mbouj duenh mbe ok baih- rog, henxciemq naz reih, henxciemq dieghoengq. Aen hagdangz yenzlaiz youq rog haw haenx, mbouj rox mbouj nyinh seizneix gaenq bienqbaenz youq “gyang haw” lo.

Diuz roen gou daj ranz byaij bae hagdangz, hix bienq yiengh moq lo. Gaxgonq, gyaengh roen neix dwg duenh roen Yungh-Ginh Goengloh he, youh gaeb youh ngutngeuj, mbouj bu youz mbouj bu suijniz, nanz mbouj nanz miz gyaq ci ndeu hai gvaq namhfob goenjoen’oen, hoenz dai hoenz lix, gij mbaw gohaeux go loeg- cak ndaw naz reih song henz roen deng faenxfob gyuek dwk nanwt. Ban lwgnyez dou haethaemh bae hagdangz, mboujguenj fwn rumz nit hwngq, cungj dwg iudoih byaij bae, itloh doq guhcaemz doq buet bae, saekseiz roengz naz bae laeh daek gaeb biengzbeih, saekseiz ndonj nya gip lwgcoemjconq lwgdumhcwx.

Seizneix, riengz aen hingzsi Guengjsae guh diuz roenlaux ok haij baihsaenamz, gyaengh roen neix yied bienq yied gvangq yied bienq yied soh lo, bienqbaenz gyaengh ndeu diuz roen “gozdau 325 sienq”. Daengx diuz roen bu bwzyouz nanoek binglwd gvangqyubyub, song henz roen caenh ranzlaeuz daengjcup daj mbanj langh daengz haw, gaenq yawj mbouj raen saek gaiq naz saek cumh nya, baen mbouj ok gizlawz dwg haw gizlawz dwg mbanj lo. Gwnz roen ci lai dangqmaz, haet daengz haemh ci hung ci iq baebae dauqdauq bongh mbouj dingz, bouxlaux mbouj cuengqsim hawj lwg- nyez gag byaij bae hagdangz, cungj yungh cimohdoz roxnaeuz cidienh haet soengq haemh coux.

Danghnaeuz bae baihrog geijcib bi cij dauqma, lauheiq cungj nyinh mbouj ok bw. Gvaiq mbouj ndaej dingqnyi naeuz Mbanjgiuzdoem miz goeng ndeu dang bing okbae le ndaej cienjnieb youq baihrog guhhong, 20 geij bi mbouj dauqma gvaq. Bi’gvaq gag haici ma gwn laeuj, dauqma daengz henz mbanj lij cam vunz “Mbanjgiuzdoem youq gyawz?” Gou ngeix ha, seizneix biengz raeuz gaij- bienq lo, gaij ndaej lajmbanj caeuq ndaw singz cengca mbouj geijlai. Hoeng, guekgya guh baenz diuz roen gvangqyub neix, gyoengqvunz hwnj baenz gij ranzlaeuz baizlad sangsad moqsak gyaqciq raixcaix, mbouj rox deng ciemq bae geijlai naz reih ha. Gou caen miz di damyou, ciuq yienghneix hwngfat roengzbae, daengzcog raeuz cungj mbouj miz naz reih dajndaem lo, daengz seizhaenx, vunz raeuz yaek gwn maz?

Sam

Naz reih hen mbouj youq,

Gyawz aeu haeux daeuj gwn,

Biengz raeuz nyaenxlai vunz,

Cograwz gwn rumzbaek?

Ngoenz singgeiz mbwn’gvengq ok ndit he, hagdangz mbouj miz saeh guh, gou banringz biek gwnz haw cauzcab gag cunz bae aen mbanj haemq bien’gyae he, siengj ra gizdieg caemcingx ndeu cwxcaih soengyungz saek yaep. Itloh doxbae mbouj miz saek go faex raemh, daengngoenz ndat lumj dujfeiz, gou mbouj daiq mauh mbouj daenj gyaep, gwnz gyaeuj deng cik dwk yaek hwnj hoenzfeiz. Baez yamq haeuj aen mbanj gaeuqgeq he bae, roxnyinh lai ndeiyouq haujlai, daengngoenz fwtfwh bienq ndaej unqswnh dwggyaez. Aen daemz caeuq geij mbaek naz geij aen suenbyaek gyang mbanj yienh ndaej lumj fuk veh nei, gyaeundei raixcaix.

“Gwggwg gwggwg gwg……” Sawqmwh raq sing gihgi ndeu haeuj gyaeuj haeuj rwz daeuj hawj gou doeksaet yat bae. Gou cimh gij sing yiengj yawj bae, o, fag bo’ndoi dieg rinlanx hazsiek fwzyat miz gyaq gezdujgih ndeu cingq youq gizde gaexdieg guhhong. Sim gou baez anj, baeh lo, baihgwnz dauqcawq haifat dauqcawq henxciemq naz reih, lienz aen mbanj gaeuqgeq iqet neix hix mbouj cuengq gvaq? Laihnaeuz ndaej daeuj aen mbanjgaeuq neix cingcingh saek yaep, byawz rox cix dwg deuz fangz deuz haeuj miuh, gizneix dauqfanj engq laeglaeh gvaqbae.

Gou saetmuengh yaek byaij deuz, miz boux vunz bizbwd ndeu byaij gvaqdaeuj gaem fwngz dongx gou: “Lauxdoengzhag, dwg mwngz ha!” O, laxlawz dwg Lauxso boux laux- doengzhag lai bi mbouj doxraen.

“Nanznanz mbouj doxraen, ndawsim caen haengjheiq, song boux lauxhujgeiq, ndaej gangjgoj baenz ngoenz.” Lauxso lwnh gou nyi, de seizneix dwg boux ginghlij aen gunghswh guh gij hanghmoeg “dieg naz reih gya gemj doxbouj”, geij ngoenz neix cingq ciuq gveihva baihgwnz roengz mbanj daeuj vethai gij diegfwz dieggyae daeuj guh naz guh reih.

O, gou dauqngeix lo, mboengq- gonq youq gwnz vangj yawj diuz sinhvwnz ndeu gvaq, naeuz guekgya doiok aen cwngcwz henhoh naz reih, hengz guh “ciemq it bouj it”. Gizlawz gensez ciemq le geijlai naz reih, couh aeu youq lingh giz hai naz reih daeuj dembouj. Bouxdaeuz Namzningz Si caemh haihoih giengzdiuh heuh gak yienh gih aeu yawjnaek gij hong singz mbanj gensez yungh dieg gya gemj doxbouj、henhoh naz reih、cungfaen leihyungh dieghoengq baujciz naz reih doxdaengh. Dingq daengz neix, gou ndaej cuengqsim roengzdaeuj lo.

Banhaemh, gou caeuq Lauxso doxbiek dauqbae hagdangz, byaij ok bakmbanj ngeuxgyaeuj dauq yawj benq diegreih doemnamh mboeng- mbup gezdujgih ngamq hai okdaeuj haenx, mbwn sangjswtswt, sim gou caemh sangjswtswt. Dangj raeuz cwngfuj raeuz okdaiz cwngcwz ndei, siengsaenq gij nazreih guekgya raeuz itdingh guenjleix ndaej ndei, henhoh ndaej ndei!

 
 
 
   
   
   


版权所有 广西民族报

联系电话:0771-5528076 5559552
传真:0771-5528087 电子邮箱:gxmzbw@163.com
地址:广西南宁市桂春路16号 邮政编码:530028
 

关闭