Hoeng doiq aen cin neix gou cix miz gamjsouh mbouj ityiengh. Gwnz cin miz makyungz、lwggyoux、lwgmanh diemz、namzgva gai, lij miz makgaivaiz caeuq gvehoengz dem, cungj dwg daj Denzyangz Yen rag daeuj neix gai. Denzyangz daengx bi cungj hwngq, daihliengh ndaem lwggva lwgmak byaekheu, youq Guengjsae gig mizmingz, daegbied dwg makgaivaiz. Haujlai bi gvaqlaeng, Denzyangz deng vunzrog heuhguh Mbanjranz Makgaivaiz Cungguek, moix bi cungj miz cienlied rag makgaivaiz bae Baekging Sanghaij Gvangjcouh. Gwnz cin geij mehmbwk gai byaek haenx, lij rox gangj geij coenz vahdoj Denzyangz, gou byaij gvaq dangqnaj danbyaek gyoengqde seiz, gyoengqde cungj yungh vahdoj Denzyangz bienqdiuh daeuj dongx gou, mumjmumj gyumqgyumq, ndawsim gou gingqyienz roxnyinh gyoengqde dwg vunzcaen youq diegrog, engqgya caengaenh.

2002 nienz, Nazboh Yenveij Senhconzbu goenghai ciu gicej, gou baengh dwk swhgeij youq gwnz bauqceij fat gvaq di sanjvwnz, couh daiq mbaw genjliz gig genjdanh ndeu bae ciengjbinq lo. Buenq bi geizsawqyungh gvaqbae, gicej dang mbouj baenz, ndaw yienh dauqfanj fatyienh gou miz giekdaej sij caizliu, hawj aen benhci ndaw dijci ndeu hawj gou, anbaiz gou daengz yienh vwnzva giz. Cienzgoeng mboujdan daezsang le, lij diuh daengz yienhsingz.

Sinhoj rom ndaej sam ndwen cienzgoeng liux, gou dauqranz lo. Gizsaed hix mbouj dwg siengj ranz le, cix dwg aenvih gunghcoz aeu dawz hugouj senj gvaqdaeuj.

Sam bi mbouj dauq gvaq ranz, caiq raen seiz, ndaw mbanj gaenq mbouj miz ranznamh, doengh ranz fouqmiz haenx lij lid “ranzcien” ngamq guh ndaej geij bi bae, lingh guh hwnj ranzlaeuz song caengz, hag vunz ndaw singz youq rog faqciengz nem cienmeng hau wenj, faqciengz gyanghongh hix cek deuz lo, mbouj miz cw mbouj miz lanz, gyanghongh yienj ndaej gig gvangq.

Seizhaenx “nungzyez hugouj cienj baenz feih nungzyez hugouj” dwg gienh saeh gig miznaj ndeu, cienj le couh baenz vunz ndaw singz lo, dauqdaej youq ndaw singz gwn gijmaz daenj gijmaz baenzlawz gvaq ndwenngoenz, vunz ndaw mbanj dwg mbouj bae siengj, “vunz ndaw singz” aen mauh angjmyanmyan neix, daenj hwnjbae couhdwg gienh saeh hawj cojcoeng miznaj ndeu. Dang daxboh mbei iq fwngz dawz bonjhugouj caeuq mbaw sinhcingjsuh sij ndei, daiq gou bae daengz ranz cunhcujyin, iugouz goep aen yaenq banh “nungz cienj feih” seiz, gou geiqndaej cunhcujyin iet fwngz caeuq daxboh gaem le gaem, fajnaj ndaemndatndat daxboh fwt bienq ndaej hoengzyanyan bae. Cunhcujyin youq gwnz sinhcingjsuh goep yaenq liux, itloh yiengq ranz byaij bae seiz, daxboh itcig uet raemxda. De byaij roen miz di laenggungq, yienghceij gig lausuk, cungj yienghceij byaij roen mbouj soh neix ciengzgeiz doek youq gwnz ndoksaen de, hwet laeng couh caiq hix daengj mbouj hwnjdaeuj lo. Senj hugouj le, sinhfwncwng hix aeu dauqcungz banh, sinhfwncwng moq yaenq miz diegyouq gou youq Nazboh Yen, aen mbanj ndinghoengz haenx, mbouj caiq ndaej cingqmingz sinhfwn gou. Danghnaeuz gou mbouj nyienh daezhwnj, de cij ndaej yo youq gexgungx gou daegdaengq mbouj nyienh daez, mbouj ngeizvaeg saekdi dwk daj diegseng bokliz deuz, mbouj miz saek di gyaezndiep.

Diuh daengz yienhsingz liux, bae Bwzswz camgya hagsib caeuq beizyin hix lai lo. Youq gwnz roen Nazboh Yen doeng coh Bwzswz, miz duenh roen ndeu daj baihlaeng Mbanjciengznding ging- gvaq, gyang goengloh caeuq aenmbanj gek miz benq nazhaeux bingzgvangq ndeu. Banci itloh daenh, cungj dwg youq yaek gyawj banhaemh seiz ginggvaq duenh roen haenx. Cingq baihlaeng aenmbanj, miz diuz roen namh iq ndeu vanggvaq nazhaeux, dawz aenmbanj caeuq goengloh doxciep, vunzmbanj bae Bwzswz, itbuen cungj byaij diuz roen iq neix ndonj gvaq gyangdoengh, daengz henz goengloh dap ci. Gou youq gwnz banci yawjraen aenmbanj cwyo youq gyang faexcuk mwncup caz dem caz, dingj ranz hoenz cawjcaeuz ngeungeu heuxheux. Yawjraen gyangdoengh vunz ndaw mbanj youq gyangdoengh guhhong, lwgnyez langhvaiz gwih youq gwnz laeng duzvaiz……Gyaq ci yaepyet gvaqbae, daiq gou lohgvaq aenmbanj. Daj Bwzswz daengz Denzyangz yienhsingz, aeu yungh hajcib faencung, ranz couh youq gyang duenh roen neix, roen engq gyawj, bae ranz gig fuengbienh. Gou youq Bwzswz hagsib, hix dandan dwg hagsib, lohgvaq aen bakloh vunz ndaw mbanj ciengzseiz dap ci haenx, hix coengzlaiz mbouj siengj gvaq roengz ci. Gou caeuq aenmbanj lumj song boux vunznajseng sug nei, mbouj ngeizvaeg saekdi dwk lauqgvaq. Miz haujlai bi, gou miz cungj gamjsouh ndeu, danghnaeuz bohmeh dai bae, gou wnggai caiq mbouj dauq aen mbanj haenx lo. Youq ndaw lwgda gou, aenmbanj itcig lumj fajdou gvenmaenh ndeu, doi gou youq rog dou. Gou saekseiz nyienh dauqngeix di saeh duh de, hoeng buenqlai seizhaeuh, dou song mbiengj cungj doxmbwq, mbouj haeujsim doiqfueng.

Dauqma

2011 nienz, gou dauq daengz Bwzswz guhhong, liz aenmbanj engq gyawj lo. Saekseiz dauq baez ranz ndeu, dwg aenvih bohmeh nienzgeij geq le ndangdaej miz bingh, baedauq cungj gaenjgip, lij dwg yamq din deuzliz. Ndaw mbanj sojmiz “ranzcien” gaenq deng ranzlaeuz song caengz byoqcat liuhdaz dingjlawh, doengh aen ranz youq duenh seizgan gig miznaj neix, seizgan dingz youq ndaw mbanj dou gig dinj, baedauq mbouj daengz cib bi. Roen namhnding hix baengh gij fuk cwngcwz“mbanjmbanj doeng”, cienzbouh bu hwnj le suijniz, ngoenz doek fwn caiq hix mbouj miz raemx uq heiq haeu vang lae lo. Raq fwn hung ndeu doek roengzdaeuj, gwnz loh deng swiq ndaej engq seuq.

(6)

但这个镇子，却给了我别样的滋味。镇子上所贩卖的西红柿、西葫芦、甜辣椒、南瓜，以及芒果和西瓜，全是从田阳县拉过来的。田阳一年四季酷热，盛产瓜果蔬菜，在广西是出了名的，尤其芒果。多年后，田阳被称为中国芒果之乡，每年都有专列拉着芒果运往北上广。那几个镇子上卖菜的女人，甚至会讲几句田阳土话，我走过她们的菜摊前，她们会操着走调的田阳土话招呼我，隐隐约约的，心里竟觉得她们是这异乡里的亲人，倍感亲切。

2002年，那坡县委宣传部公开招聘记者，凭着在报刊上发过些散文的写作底子，带上一份简单无比的简历去竞聘了。试用期半年后，记者没聘上，县里倒看到我发了不少散文的写作基础，给了一个体制内的编制，安排到县文化局。工资不仅一下子提高了，还调上了县城。

辛苦积攒三个月的工资后，我回家了。其实也并不是想那个村子，而是因为工作需要把户口搬迁过来。

别了三年之后回来的村庄，已经没有土坯房了，家底厚的人家甚至把刚建没几年的“千房”推倒，建起两层楼房，学城里人在外墙贴上光滑的白色瓷砖，院墙也拆掉了，无遮无拦的院子显出开阔的气势。

那时“农转非”是一件很了不起的事情，转了就成城市人了，至于在城市吃什么怎么生活，农村人并不多想，“城里人”是一顶闪闪发光的帽子，戴上便是光宗耀祖的事情。当生性胆小的父亲捏着户口本和写好的申请把我领进村主任家里，要求盖个章给我办理“农转非”时，我记得村主任伸手和父亲握了个手，父亲黧黑的脸孔霎时涨得通红。村主任在申请书上盖了猩红的章后，一路往家走，父亲一直在抹眼泪。他走路是一种含胸佝背饱含谦卑、给人怕事、畏缩感觉的姿势，这种不端正的走路姿势长期落在他的脊骨上，腰背再也直不起了。迁了户口，身份证也需要重新办理，新身份证上印着我在那坡县的地址，那个赤红色的村子，退出了证明我身份的角色。假如我不愿意提起，她只能待在我故意隐匿的不愿提及的角落里，像一种从根子上的剥离，毫不犹豫的，没有丝毫眷恋。

调上县城后，去百色参加学习培训的机会多了起来。从那坡县往百色的路上，有一段路从墙红屯的背面经过，公路和村子之间隔一片平展的稻田。班车一路颠簸，总是在临近傍晚时经过那段路。在村子的正背面，有一条小土路横穿稻田，连接村子和公路，村里人去百色，通常走这条小路穿过田野，到公路边搭车。我在班车上看见掩映在一丛丛茂密竹子之间的村子，屋顶上缭绕袅袅的晚炊烟火。看见田野上的村人在田间劳作，放牛的孩子骑在牛背上……车子一晃而过，带着我路过村子。从百色到田阳县城，需要五十分钟，家就在这段路程之间，行程更短，回去很便捷。我在百色学习，也仅仅只是学习，路过那个村人习惯搭车的路口，从没想过要停下来。我和村子像两个熟悉的陌生人，毫不犹豫擦肩而过。有很多年，我有一种感觉，假如父母故去，我估计不会再回那个村子了。在我眼里，她始终像一扇密闭之门，拒我于门外。我偶尔会愿意回忆起一些关于她的事情，绝大部分时候，我们彼此似乎两看相厌，相互漠视。

回归

2011年，我回到百色工作，离村庄更近了。偶尔回一趟家，是因为父母年老身体有恙，来去匆匆，还是逃离的脚步。村里所有的“千房”已被喷了涂料的两层楼房取代，这种荣耀一时的房子，在我们村的历史极为短暂，前后不到十年。赤红色的泥土路也托“村村通”政策的福，全铺上了水泥，下雨天再也没有臭气熏天的污水横流。一场大雨下来，路面被洗刷得更干净。

（6）