Dang gou hagrox saemjyawj aenmbanj moek miz bauei swhgeij seiz, daraen cungj dwg saek ndinghoengz, saek naeng makgam cug daeuq. Faqciengz gyanghongh ndinghoengz, faqciengz ranz ndinghoengz, cekgaeq rienghvaiz、rienghmou diengzbit ndinghoengz, diuzroen hung ndaw mbanj ndinghoengz, hwnj rumz seiz, faenx ndinghoengz mong mbin hwnjdaeuj, mbin haeuj ndaw lwgda gou, gou yungh laengfwngz uet ha uet, couh uet ok fwngz raemxda ndeu daeuj. Aenmbanj diegyouq henz lohgvangq Denzyangz yienhsingz doeng coh Nazboh Cin bonj yienh, dwg aenmbanj youq rog singz Denzyangz, dieg bingzbwdbwd. Seizdoeng, gooij mwncupcup deng raemj bae liux, youq gwnz diuz lohgvangq ci bae ci dauq haenx yawj gvaqbae, couh ndaej raen aenmbanj lumj loemq youq ndaw feiz nei ndwn youq laj daengngoenz. Daengx mbanj gungh miz bak lai ranz, dingj ranz vax ndaem, hoenz mong ngeungeu heuxheux youq dingj ranz, cungj nding neix daengh aenmbanj engqgya hoengz lumj fwj- haemh. Ndigah aen mbanj neix deng vunz heuhguh Mbanjciengznding, aen mbanj caeux couh miz ndeu. 1978 nienz, aen mbanj neix lumj mbaw fouzfap mieng ndeu, gou baez seng daengz lajbiengz, de couh damzdingh yaenq youq ndaw sengmingh duh gou.

Aen mbanj heuhguh Mbanjciengznding neix, seizgan ranz dou youq ndaw mbanj gvaq ndwenngoenz haenx gizsaed gig dinj, ndigah mbouj ndaej dawz ranz dou heuhguh “fuengzcug”. Cojcoeng ndaw ranz, cigdaengz seizneix, ndokgoet gyoengqde vanzlij moek youq ndaw lueg goengqbya mbouj rox coh ndeu, sailwed caen buenqlai hix vanzlij youq diegseng daxmeh gvaq ndwenngoenz. Goeng gou youq yienhsingz ra ndaej faenh goengcik ndeu, buz gou yaek bae diuqhoz song baez, cij ep goeng gou ra gvanhaeh dawz yahlwg daj ndaw rungh senj daengz aenmbanj seizneix. Daxmeh caeuq dahnuengx de daeuj daengz aen mbanj neix seiz, gaenq cibhaj bi lo. Ranz daxmeh cij miz song dahlwg, de youh dwg dahdaih, ciuq fungsug aeu vunz hwnj ranz, bohmeh de, gou couh heuhguh goeng buz, mbouj ndaej heuhguh daiq da. Daxboh gou hix dwg vunz daj ndaw rungh okdaeuj hwnj ranz, ranz dou sam daih vunz, gizsaed cij miz gou daih neix ndaej suenq guh caencingq majhung youq ndaw aen mbanj heuhguh Mbanjciengznding neix, cij suenq dwg vunz aen mbanj neix. Goekrag mbouj laeg, hawj ranz dou youq ndaw mbanj lumj go faex rag daz mbouj laeg nei, ganjfaex unqnyieg, mbawfaex nyefaex gutgungq.

Gig vaiq, nienzgeij gou couh yaek daengz seiqcib bi lo, ndaej mbouj ndaej gangj gou gaenq gvaq le buenq ciuh vunz ne? Gou mbouj roxyiuj, aenvih gou mbouj miz banhfap roxyiuj ngoenzcog lumj yienghlawz. Doiq diegseng gou, couh lumj doiq daxmeh seng roengz gou nei, youq ndwenngoenz gou lij lix, itdingh aeu hawj de aen gangjfap ndeu, lumjnaeuz gamjaen, lumjnaeuz gij in de fouzeiq daiq hawj gou.

Faq ciengz ndinghoengz neix……

Deuzbae

Gizsaed coengzlaiz mbouj ndaej caencingq deuzbae aen mbanj neix gvaq, couh suenq dwg seizneix, naengh youq dangqnaj dennauj sij roengz gij saw gvendaengz aenmbanj neix seiz, cijaeu ndwn hwnjdaeuj, naengh hajcib faencung ci, couh ndaej yawjraen gyoengqvunz daj iq yawj gou majhung haenx. Diegseng gou suenq dwg diegbiz, depgyawj Denzyangz yienhsingz, mboujlwnh dwg bae Bwzswz roxnaeuz bae Namzningz, gyaudoeng cungj fueng- bienh dangqmaz. Dieg bingz youh gvangq, diuz Dahyougyangh unqswnh daj dangqnaj mbanj menh- menh lae gvaq, cawzliux seizfwn raemx hwnj ndaej gig sang, gig noix ndaej raen raemx noengz. Ndaw mbanj vunzyaenz it moux haj faen naz biz, ndaemganq gooij caeuq haeuxnaz. Vunz ndaw mbanj cij aeu ansim ndaem reihnaz, yunghrengz guhhong, mboujdan ndaej gwn imq daenj raeuj, lij ndaej fatcaiz. Seiz lwgnyez, aenranz ndaw mbanj, buenqlai dwg aenranz namh nding, doengh aen ranz haenx yungh namh nding cuk baenz, dingj ranz yungh vax ndaem goemq. Danghnaeuz itdingh aeu faen ok ranz fouq ranz hoj, couh bae yawj ranz lawz faqciengz gyanghongh cuk ndaej lai sang, benjdou ranz lawz yungh benj engq na, faqciengz sang gyanghongh gvangq ranz hung couh yienghneix heuh okdaeuj ba, gizwnq, sojmiz aenranz ndaw mbanj, gijsaek caeuq yienghbaij cungj lumjliuliu bae, mbouj miz banhfap faen ndaej engq saeq lo.

Vunz ndaw mbanj mbouj luenh gven fajdou ranz caeuq fajdou gyanghongh. Faqciengz gyang- hongh cuk ndaej caiq sanghung, fajdou gyanghongh yungh duk san baenz haenx cawzliux haemh ninz, cungj dwg seizseiz ajhai. Vunz ndaw mbanj daj rog dou byaij gvaq, sojmiz doxgaiq ndaw gyanghongh cungj ndaej raen liux bae, danghnaeuz ranz neix miz gyaq soujfuz dohlahgih ndeu, haenx couh engq nyienh ajhai fajdou gyanghongh lo, seizhaenx, doiq ranz guh naz daeuj gangj, gyaq dohlahgih ndaej hawj vunz gig miznaj, daibyauj aen ranz neix fouqmiz. Hoeng, youq ranz gou, fajdou gyanghongh gven roxnaeuz hai, cij lingh miz eiqsei. Goeng dawz yahlwg buen daengz Mbanjciengznding, song dahlwg baenzgya liux, buz couh riengz goeng haeuj singz bae lo. Cij miz ranz dou seiq boux vunz louz youq Mbanjciengznding, bohmeh、daegnuengx caeuq gou. Daxboh dwg vunz ndaw rungh, mbei iq, guh maz saeh cungj siujsim raixcaix, fajdou gyanghongh deng de yungh duk san ndaej deihdaendaen, caemhcaiq seizseiz haep fajdou gyanghongh hwnjdaeuj. Seiz iq, moix ngoenz de cungj daengq gou caeuq daegnuengx aeu roxnyinh haep fajdou gyanghongh! Mbouj dwg gven dou, dwg haep dou. Gven dwg mbouj hawj vunz haeujdaeuj, dwg lau vunz haeujdaeuj, lumj doiqdaih vunzdig nei. Hoeng haep cix lai unq, mbouj doi hix mbouj cawjdoengh. Ranznden daeuj cam saehcingz, baez nyoengx couh ndaej haeujdaeuj lo. Mbouj miz vunz daeuj seiz, fajdou gyanghongh couh ndaej gek gij sing cauzhuhu rog ciengz hwnjdaeuj. (1)

当我开始学会以审视的目光打量埋着我出生胎衣的村庄时，满眼尽是赤红色，熟透的橘子皮的颜色。赤红色的院墙，赤红色的屋墙，赤红色的牛栏鸡舍、猪圈鸭房，赤红色的村道，起风时，飘扬起来的淡淡的赤红色尘埃糊了我满眼，抹着抹着，便抹出一手背泪水。村庄挂在田阳县城通往本县那坡镇的国道上，属于县城郊区，地势坦荡。冬天，茂密的甘蔗砍伐掉后，在那条国道上往来的车马人流，一眼便望见阳光下如陷在火焰中的村庄。全村百来户人家，黑瓦屋顶和其上飘着的袅袅白色炊烟，只是这赤红色的陪衬，愈发使她赤红如霞。因此而得名：墙红屯，一个自然村屯。1978年，她像一道符咒，在我出生那一刻便理直气壮烙印在我的生命中。

我们家在这个名为墙红的村子里生活的历史其实极为短暂，因此不能冠之为“家族”。家里故去的祖先，直到现在，他们的尸骨依旧埋在某座山的皱褶里，大部分直系亲属也依然生活在母亲的出生地。母亲的父亲在县城谋了公职，她的母亲以两次上吊要挟，终于迫使她父亲通过一些关系把妻儿从山里迁到如今的村庄。母亲和她的妹妹来到这个村庄时，已经十五岁了。她只有姐妹俩，作为老大，按照习俗招婿上门，她的父母，我便称之为爷爷奶奶，不能叫外公外婆。我父亲碰巧也是从山区出来上门的，我们一家三代人，其实只有我这一代才算得上是真正生长在这个叫墙红的村子里，算是这个村的人。短浅的根基使我们一家在这个村子犹如一棵根须还没深扎的树，躯干脆弱，枝叶蜷缩。

很快，时光便会在我的生命里刻画下第四十个年轮了，算不算是过了半辈子？不得而知，因为无法预知明天将会怎么担待我的生命。对于出生之地，犹如对于给予我生命的母亲，在我的有生之年，必须要给她一个说法，比如感恩，比如她无意中带给我的疼痛。

这赤红色的墙……

逃离

其实从来也没真正远离过村庄，即便是现在，坐在电脑前写下这些关于她的文字时，只要站起来，坐上五十分钟的车，便可见到那些从小看着我长大的面孔。出生之地算是肥美之地，与田阳县城毗邻，不论上百色还是下南宁，交通极为便利。地势平坦开阔，脾气温和的右江就在村庄面前舒缓流淌，除非雨季暴涨，极少有污浊时候。村里人均一亩五分良田，盛产甘蔗和水稻。只要是本分种地人家，舍得力气和汗水，吃饱穿暖之余还可发家致富。儿童时期村里人的住房，绝大部分是赤红色泥土打的土坯建造起来的红土房，黑瓦片盖的顶。如若要区分个贫富差距，无非就是谁的赤红色院墙垒得高大，屋子门板更厚实，所谓的高墙大院，除此，在格局和颜色一模一样的房子跟前，没法辨别得更仔细了。

农村人其实没有关门闭院的习惯。院墙垒得再高大，竹片编制的院门除非夜晚睡觉，总是时刻敞开着的。村人从门外路过，院里的家什一览无余，如若这家有一辆手扶拖拉机，那就更愿敞开院门了，那是当时农家一件极了不起的家产，代表家底丰厚。院门的开关，在我家另有一番意味。爷爷把妻女搬迁到墙红屯，一双女儿成家后，奶奶便随他进城了。留在墙红屯居住的，其实只有我们一家四口，父母和我们姐弟俩。父亲是个胆小谨慎得近乎卑微的山区人，我们家的竹片院门被他编织得严密无比，并且时刻拢合院门。小时候我们姐弟俩每天听到他最多的叮嘱就是：记得合拢院门！不是关，是合拢。关是拒绝、戒备，含有暗暗的敌意。拢则温和得多，包含不拒绝也不主动的意味。邻人来问个事情讨个说法，一推就进来了。不来人时，合拢的竹院门则起到抵挡院外热闹嘈杂的目的。

(1)