Senjranz daengz Bohloz Cin mbouj ndaej geij bi, bouxgvan couh aenvih hwnqguh ranzmoq seiz mbouj siujsim daj gwnz dingjranz doek roengzdaeuj. Bouxgvan de doek ranz le, couh caiq hix mbouj ndaej ndwn hwnjdaeuj. De bet bi lumj ngoenz ndeu, mbouj vut mbouj liz ciuqgoq bouxgvan, itcig daengz de goenqcaw ngoenz haenx. Gyoengqvunz Bohloz Cin cungj naeuz, mehmbwk daj ndaw rungh daeuj neix caen dwg mehmbwk ndei ne, danghnaeuz mbouj dwg bouxgvan de aenvih baenz binghnaek yw mbouj ndei, de ndaej ciuqgoq de daengz dai bae ne. Neix mbouj dwg bw, bouxgvan gvaqseiq cungj ndaej sam bi lo, de hix mbouj ngeix gvaq lingh haq. Yahmoiz daengz ranz bae bang gyoengq ndangndeu camyah cungj yaek caij lak giemxdou ranz de lo, de hix mbouj han’wngq. Doeklaeng yahmoiz hix mbouj naihfanz lo, miz bouxndangndeu roxnaeuz goeng- maiq caeuq Ginjsiu nienzgeij ca mbouj lai heuh yahmoiz bae camyah, hix gik bae lo. Gyoengqvunz Bohloz Cin hix vihneix siengj mbouj doeng, mehmbwk ndeindindi, 40 bi lij caengz daengz, baenzlawz couh mbouj siengj caiq haq ne? Baenzneix ndei lo, gyagoeng mauhfung doekgyad, hix lumj daeglwg de ninz youq gwnz mbonq lo, yawj mwngz siengj deuz hix mbouj ndei eiqseiq luba. Gizsaed, vunz rog mbouj rox gij siengjfap ndawsim Ginjsiu, Cinzgyaeujhung hix mbouj rox. Cinzgyaeujhung cij dwg gig boiqfug de boux mehmbwk yienghneix.

Cinzgyaeujhung daengj hwet soh, song faj fwngz raemx doekswdswd iet sohnengneng, coh song aen doengj suliu de yawjyawj, naeuz, ndei, gou sikhaek couh caengh hawj mwngz, caj haw sanq le mwngz caiq gvaqdaeuj aeu cienz. Mwngz ngoenzneix dwk ndaej mbouj lai, yaek gai ndaej okbae gig vaiq.

Ya, Gocinz, gou lij mbouj saenq mwngz ma? Ginjsiu naeuz dwk, raix gij raemx caeuq bya ndaw aen doengj suliu roengz aen doengj wnq bae, ngaezngwd yawj doengh duzbya hunghung iqiq doxcaenx doxnyaenj youq ndaw doengj doengh- yubyub.

Cinzgyaeujhung naeuz, baenzneix hix ndaej, mwngz bae guh gij hong mwngz ba!

Hoeng Ginjsiu hix mbouj doenghndang, Cinzgyaeujhung cij goq nyaengq hong, hix mbouj ndaejhoengq caeuq Ginjsiu gangjgoj. Mwh nyeuxgyaeuj raen Ginjsiu lij youq, miz di ngeizvaeg: Baenzlawz? Lijcaengz bae a? Gou bang mwngz yawj couh ndaej luma.

Deng Cinzgyaeujhung baenzneix naeuz, Ginjsiu cij ngeizngeiz vaegvaeg gaemdawz diuzhanz haxbaenh rap bya daeuj haenx, diuzhanz gyaeuj ndeu gonz geucag lamh aendoengj hoengq baema lo.

Ranz Ginjsiu youq mbanjyizminz henz Dah- raemxhoengz liz haw Bohloz miz 30 faencung gyae, yienghceij aenranz lij dwg ngamq senj gvaqdaeuj bouxsai hwnqguh seiz, dwg song fungh ranz- bingzfangz lij suenq gvangqlangh, laelaeuz lij dwg yungh youzmauzcien goemq, dandog bienqvaq dwg, mienhciengz aenranz lijcaengz ganj ndaej gib cat hoi, ndwenngoenz gvaq nanz le bienq gaeuqgat. Codaeuz, de caeuq bouxgvan dwg dajsuenq guh song caengz, hoeng vunz suenq mbouj gvaq mbwn suenq, saedceij neix loemq liux, yienghceij couh lumj codaeuz doengh aen ranz naez ndaw mbanj deng raemxdah cimq gvaqlaeng sawqmwh lakcoco, caiq hix mbouj miz banhfap lanzdangj.

Ginjsiu dauq daengz bakdou ranz, dingqnyi ndaw ranz miz sing yiengj. De rox ndawde miz gijmaz cingq caj de, de mbouj siengj bae yawj, couh lumj de siengj hawj seizgan sikhaek daengx roengzdaeuj ityiengh. Gawqyienz seizgan mbouj ndaej daengxyouq, yaekaeu najnoiq, bietdingh lumj raemxrongz nei fanfoedfoed vaiqvit coh de bongh daeuj. De nyoengx dou, raen Bohminz ninz youq gwnznamh. Gwnznamh, miz riz deng raemx cimqnyumx caeuq riz Bohminz ndengjcak. Bohminz raen Ginjsiu haeuj bakdou, fajnaj yienh’ok mbouj rox dwg diuqgah、saetnaj roxnaeuz dwg ndatheiq, bak raemh naeuz: Mbwn a, cojcoeng gou cix guh le gijmaz a, vihmaz mbouj dawz sojmiz coih cungj hawj gou rap? Danghnaeuz ndaej, vihmaz mbouj hawj gou lawh Daegminz bae dai?

Daegminz dwg daeglwg de, dwg bouxgvan Ginjsiu. Bohminz siengj, danghnaeuz de ndaej lawh daeglwg bae dai, ngoenzneix yaekaeu ciuqgoq, couh dwg Daegminz, cix mbouj dwg de. Ninz youq gwnz mbonq sam ndwen lo, song dah lwg doxlwnz daeuj ciuqgoq de, moix baez Ginjsiu hix gaen dwk daengz bangxhenz song dahcej seiz, Bohminz couh raemh coenz vah haenx. Ginjsiu rox, Bohminz gangj song coenz vah haenx dwg gangj hawj swhgeij dingq, song dahcej miz gyaranz swhgeij, mbouj ndaej itcig youq aen ranz neix ciuqgoq de. Neix mbouj dwg bw, Cejngeih caeuq Cejdaih ityiengh, ciuqgoq Bohminz mbouj daengz song ndwen, couh baema nyaengq hong swhgeij lo, ndaejhoengq seiz cij gvaqdaeuj bang ciuqgoq saek ngoenz song ngoenz.

(2)

移民搬迁到坡落镇上没几年，丈夫就因为在建新房子的时候不慎从房顶上摔了下来。她男人这一摔，就再也没有站起来。她八年如一日，不离不弃地照顾着丈夫，直到他断气的那一天。坡落镇上的人们都说，这山弄里来的女子，真是个好女子呢，要不是他男人又因为身患重病治不好，她能把他照顾到老死呢。这不，男人去了都有三年了，她也没想过要改嫁。去上门替那些光棍提亲的媒婆都快踩烂她家的门槛了，她也没答应。后来媒婆也不耐烦了，有光棍或是和锦绣年龄相当的鳏夫叫媒婆去提亲，也懒得去了。坡落镇的人们也因此纳闷起来，好端端的一个女人，四十都还没到，啥就不想再嫁人了呢？这可倒好，家公中风偏瘫，也像他儿子一样躺床上了，看你想走也不好意思走了吧。其实，外人不知道锦绣心里的想法，大头覃也不知道。大头覃只是很钦佩她这样的女人。

大头覃直起腰来，垂着两只水淋淋的手，往她的两只塑料桶里看了看，说，好，我这就给你过称，等街圩散了你再过来要钱。你今天的收获不多，会卖得很快的。

呀，覃哥，我还不相信你嘛？锦绣说着，把一只塑料桶里的水和鱼倒进另一只桶里，把空着的那只桶放在身旁，呆呆地看着那些大大小小的鱼儿挨挨挤挤地在桶里窜动着。

大头覃说，那行，你忙你的去吧！

锦绣却还不动身，大头覃只顾忙着，也没空跟锦绣闲聊了。当回头看见锦绣还在，就有些纳闷：怎么？还不回去？我帮你看就行了嘛。

被大头覃这样一说，锦绣才犹犹豫豫地拿起刚才挑鱼来的扁担，把扁担一头撩过空塑料桶拴着的绳子回家去了。

锦绣家在离坡落街有三十分钟路程远的红水河边的移民安置点，房子还是刚移民过来男人建造时的样子，是两间还算宽敞的平顶房，楼梯口还是用油毛毡盖着，唯一变化的是，房子还没来得及涂抹石灰的墙面已在时光的流逝中蒙上了陈旧的色泽。当初，她和男人是打算盖上两层的，可人算不如天算，这生活一垮，就像当初村庄那些泥瓦房被河水浸泡后轰然倒塌的样子，再也没法阻挡。

锦绣来到家门口，听见屋里有动静。她知道里面有什么在等着她，她不想去面对，就像她想让时间瞬间停止一样。既然时间不能停止，需要面对的，必定如汹涌的洪水一样迅速向她涌来。她推开门，看见卜民躺在地上。地上，有被水濡湿的痕迹和卜民挣扎的痕迹。锦绣知道，卜民一定是想上厕所，可是他应该清楚，他是没办法做到的。卜民看见锦绣进门来，脸上便不知是尴尬、困窘还是生气的表情，嘴里叨叨着：天啊，我家祖上可都做了些什么啊，为什么不把所有的罪孽都让我一个人来承受？如果可以，为什么不让我替阿民去死？

阿民是他儿子，是锦绣的男人。卜民想，如果他能代替儿子去死，今天需要照顾的，就是阿民，而不是他了。躺在床上三个月了，两个女儿轮流着来照顾他，每当锦绣也跟着到两个姐姐旁边帮忙的时候，卜民就叨叨着那句话。锦绣知道，卜民说那句话是说给自己听的，两个姐姐有自己的家庭，不可能一直呆在这个家里照顾他。这不，二姐也和大姐一样，照顾卜民不到两个月，就回家忙自己的去了，空闲的时候才过来帮着照看一两天。

(2)