Miz vunzmbanj yawj mbouj gvaq da, doq fwen naeuz gou:
Mbwn mbouj rox guh mbwn,
Hawj mwngz doek ciuh neix,
Deng cojgvaq baenz seiq,
Nyapheiq rox geijlai.
Dwg ha, caen dwg yienghneix bw, suenq bouxneix yawj ndaej byot lo. Gou caen mbouj hab doekfag youq ciuh neix, danghnaeuz ndaej seng youq saek cien baj song cien bi gonq couh ndei lai lo.
Ngoenznaengz, gou gangj vah cungj dwg gangj Cuengh, youq ranz hix ndei, bae haw bae mbanj hix ndei, cungj mbouj haengj gangj Vahgun. Vahgun doiq gij vunzmbanj dou daeuj gangj gizsaed couhdwg vah baihrog, gou hag gangj vah baihrog mbouj baenz geijlai, gaxgonq youq ndawhag doegsaw ciengz deng vunz riu, riu naeuz “cab Cuengh”. Deng vunz riu lai le, gou hoznyap lo, hixnaengz mbouj gangj Vahgun, mboujguenj bae gyawz bae guh maz, cungj gangj Cuengh. Doeklaeng hagdangz haibanh aen ban laemzseiz hag Sawcuengh ndeu, gou caijsoq ndei ndaej hag rox Sawcuengh. Daj mbat de hwnj gou doeg saw gangj vah caiq hix mbouj deng vunz youq dangqnaj riu lo. Gou ciengzseiz gag ngeix, danghnaeuz biengz Cuengh raeuz cungj dwg aeu Sawcuengh daeuj oksaw、aeu Vah- cuengh daeuj boq gvangjbo densi, gou couh ndaej gvaqyinx lo.
Baez yaepda gou couh daengz ban nienzgeij hab ra youx ra yah lo, hix naemj ra dah ndeu ma doengzcaez gvaq saedceij. Gou mbouj rox yiemz neix yiemz haenx genj bae genj dauq, caenh aeu boux haengj gangj Cuengh、gaenx guhhong、rox hen ranz gaej rieng raez couh baenz. Hoeng, itcig cungj mbouj caengz miz saek dah nyienh baenz youx gou maex gou.
Miz yahlaux ndeu ndeisim bang gou yien sienq, gou cix giengh, baij ok aen diuzgienh geizheih ndeu:
Vunz genj sau guh baz,
Ra dah gvai dah lengj,
Gou mbouj goq yienghsiengq,
Rox gangj Cuengh couh baenz.
Neix hawj vunz dingq le nyaenx mbouj ndaej yaek goemq bak riu.
Gvaq mboengq he le, miz dahsau gvaigvet he nyienh daeuj nem gou.
Gou cam de: “Mwngz rox gangj Cuengh lwi?”
Dah gvaigvet ngaekngaek gyaeuj, han naeuz “rox ha”, gangj le lij yaek goemq bak riu.
Yienghneix gou couh caeuq dahyoux daih’it gou doxduenq bae guhcaemz. De dwg sau mbanj wnq, de gangj vah miz di lumj vah mbanj dou cix mbouj doengz mbanj dou, caen dwg “bet leix mbouj doengz yaem, cib leix mbouj doengz diuh” ha. Hoeng mbouj youqgaenj, song boux dou cungjsuenq doxdingq ndaej roxyiuj.
Ngoenz ndeu, dahsau iu gou yaek guhdoih bae aen gunghcangj dat benj ndeu guhhong, naeuz aen cangj neix ndei, mbanj de miz vunz haeujbae guh gvaq, hong mbouj suenq naek, saek ndwen ndaej baenz seiq haj cien maenz. Dou bae daengz aen cangj neix, boux guenjleix aen cangj aeu Begvah nem dou gangj vah. Gou hoznyap raixcaix, de hix dwg vunz lajmbanj, vihmaz yaek guh cengq dai gangj Begvah ne? Gangj Cuengh mbouj ndaej ha? Gou mbouj guh sing. Cimhlaeng gou coh dahsau naeuz:“Gij hong neix gou mbouj guh, danghnaeuz mwngz yaek guh couh gag guh ba, youq gizneix gou mbouj soengse.”
Couh yienghneix, dah de gag haeuj aen cangj neix bae guhhong, gou gag dauqbae dajcae song mbaek naz gou. Saekseiz gou veihsin yaek duenq de okdaeuj guhcaemz, de cungj naeuz mbouj ndaejhoengq. Gvaq nanz le, dou couh mbouj dox baedauq lo, couh lienz youq gwnz veihsin hix mbouj dox gangjgoj lo.
Roeb dwg rumzbaek geq,
Non dai reh caemh dai,
Seizneix lwg fangzbyaiz,
Dai mbouj nyienh gangj Cuengh.
Seizneix, gwnzbiengz ndwen- ngoenz ndei gvaq lo, lajmbanj ranzranz cungj doeng gvangjbo densi, gyoengq vunzmbanj lauxlaux cozcoz cungj rox gangj geij coenz Vahgun. Mbangj boux laeuq ndaej ngaenz daihbaj haenx lij ndaengndiengq hwnj mbwn bae, mbouj caeuq vunzmbanj gangj Cuengh dem, lumjnaeuz gangj Cuengh couh daemq gvaq vunz gyaengh ndeu nei. Daegbied dwg ban lwgnyez iq, doekseng roengzdaeuj ngamq nda hag gangj vah, doenghboux bohmeh coz couh son gangj Vahgun, ndigah gyoengq lwgnyez dingzlai cungj mbouj rox gangj Cuengh. Yienghneix roengzbae, lauheiq daengzcog couh yaek mbouj miz vunz rox gangj Cuengh lo.
Baenzneix youq ndaw mbanj, gou bienqbaenz boux bakmwt mbouj haengj gangj vah, roxnyinh hoj youq raixcaix. Doeklaeng hixnaengz bae ndaw doengh gyaeujreih bonjfaenh dap aen diengzhaz ndeu gag youq, mbouj gyawj saek boux. Dahyoux daihngeih gou daj gwnz muengx roxnaj haenx, couh riengz gou daeuj daengz gizneix yawjraen aen “ranz” gou le deng hwk dwk sikhaek biek gou deuz gyae’gyae bae.
Gou aeu sawmaeg dajcang aen diengz haz, gij ciengz baihndaw faexsaeq san bez humx baenz haenx nem rim mbawceij sawveh, gij saw de cungj dwg aeu Sawcuengh daeuj raiz, miz fuk saw ndeu raiz naeuz:“Aen diengz gaebgebgeb, seuqset dij baenz gim, beixnuengx daeuj dingz din, dinghcim mbouj sij biek.” Song mbiengj rog bakdou nem fouq doiq ndeu:“Haibak eu fwen haenh bya raemx Mbanjcuengh, dawz bit raiz saw gangj saeh moq gwnzbiengz.” Daengx aen diengz cang ndaej gig miz daegsaek, yawj hwnjbae caen miz di lumj dwg giz diegyouq boux laux- caizhag ndeu.
Mehmbwn lij hai da, rumhaz caengz dairaeg. Gou cungjsuenq youq gwnz muengx ra ndaej aen “doih” cienmonz aeu Vahcuengh daeuj gangjgoj yaeng saeh ndeu. Youq ndaw “doih” neix, gyoengq beixnuengx haethaemh gangjgoj cungj gangj Vahcuengh raiz Sawcuengh, caezgya gangj saeh moq gwnzbiengz, roxnaeuz haenhgangj dangj nem cwngfuj gij guhfap moq, gangj gij saeh bonjfaenh ndeimaez……
Ngoenznaengz, gou gag youq ndaw doengh ndaw nazreih guhhong, ndaem naz ndai reih, baeg le gag naengh youq laj gofaex yietnaiq ngon fwen gaijmbwq, saekseiz lij youq ndaw “doih” gwnz muengx eu geij hot fwenliuzloz. Gou guh fwen haengj yiemzgek, gvenq ciuq gij gvilwd bingzcaek, caeuq yinh gaemhhwet、yinh gaemhdin, nanz le, gou youq gwnz muengx ciengz ndaej daengz gyoengq vunzlai haenh, gyoengqde cungj naeuz:“Lajmbwn miz caizhag, bouxak youq ndawbiengz.”
Mbouj rox mbouj nyinh, ciemh- ciemh miz gij vunz ndawsingz gwn- raeng haenx daeuj daengz ndaw doengh neix youzcet, gyoengqde gag daiq haeux daiq byaek daeuj cawj, miz di lij daiq bungzciengq daeuj youq gvaq haemh dem. Baez miz vunz daeuj, bouxboux cungj heuh gou gejgangj gij vwnzva Bouxcuengh dou hawj gyoengqde nyi、eu fwenliuzloz hawj gyoengqde dingq, cungj gya veihsin gou caemhcaiq fat aen hoengzbau naekgywggywg ndeu hawj gou, hawj gou ndawsim aengfwdfwd bae.
Vunz daeuj lai le, gou caemh okmingz lo, saekseiz ndaw naz maj rim rum cungj mbouj ndaejhoengq bae ndai.
Sawqmwh miz ngoenz he, boux yaucangj aen hagdangz ndaw haw daeuj ndaw doengh ra gou, naeuz yaek cingj gou bae hagdangz guh lauxsae. Gou guhmuengz bi’gyaeuj laglag naeuz:“Gou mbouj rox son saw, lienz gangj Vahgun cungj gangj mbouj baenz geij coenz.” Yaucangj cix riu naeuz, de mbouj dwg hawj gou bae son Vahgun, cix dwg heuh gou bae son Vahcuengh son fwenliuzloz, mboengq- neix ndaw hagdangz cingq yaek caux guh aen hagdangz miz daegsaek lajmbanj, yaek son hawj lwghag rox gangj Cuengh rox eu fwenliuzloz.
Gou haeuj hagdangz bae guh lauxsae lo, miz ngaenzhong lingx lo, youh fwt ngeix yaek ra dahsau ndeu daeuj guh maex. Dangyienz lij dwg “gou mbouj goq yienghsiengq, rox gangj Cuengh couh baenz” coenz vah neix. Byawz rox, doenghboux haengj bang vunz guhmoiz song ngoenz sam ngoenz youh daeuj ra gou, byaij ndaej giemxdou ranz gou yaek hed, caemhcaiq naeuz gij diuzgienh gou cungj ndaej ciepsouh, mbouj miz saekdi coenz gangj dem.
Gou nyapheiq lailai, baenz gyoengq dahsau doxcanj daeuj coh, guh lawz genj? Mbouj miz banhfap, gou cij ndei lumj gij vunz ciuhgonq nei, baijdaiz beij fwen, byawz eu fwen ak couh aeu byawz, haibak doq fwen naeuz:
“Gou dwg lwg lajmbanj,
Gangj mbouj baenz Vahgun,
Mbouj aen ranz doengz vunz,
Nuengxlwnz vih lawz daeuj?
……”