Heiqbouxsae Bouxcuengh, vunz Bouxcuengh heuhguh“ciengq sae”“diuq sae”, dwg cungj yisuz ndaw- biengz vunz Bouxcuengh gyaezmaij haenx, hix dwg cungj heiq youq gih raeuz cienzlah ceiq gvangq ndeu. Heiqbouxsae Bouxcuengh dingzlai cienzlah youq Hozciz、Yizsanh、Laizbinh、Vujmingz、Yunghningz、Gveigangj daengj dieg Bouxcuengh comzyouq, daj“diuq fangz(baed)”hwngfat daeuj. Youq bi 1445 miz daengz seizneix, heijdaeuz dwg boux ndeu ciengq gojgaeq, daengzlaeng hwngfat baenz boux ndeu yienj lai boux ciengq gojgaeq caeuq diuq fouxngeggoemq, daengz Ciuhcingh duenh Dungzci(bi 1862-1874) couh hainduj faen lai boux yienj gojgaeq, neix gaenq miz 500 lai bi nanz lo.
Yienj heiqbouxsae seizhaenx, bouxsae aeu daenj ngeggoemq“cingj sien(baed) daeuj laeh(log) fangz deuzbae”, doq diuq doq ciengq. Heijdaeuz diuq foux ngaih, ciepdwk bouxsae ciengq di vahmieng roxnaeuz gojgaeq cunghgyau daengj, dingzlai diuq foux baed ndawbiengz; daih- bouhfaenh yienh’ok doenghgij nei- yungz cingj sien(baed) daeuj laeh(log) fangz deuzbae、gouz fuk siu cai roxnaeuz angqhoh soundaej lai couh gyo’mbaiq duzsien(baed). Bouxdog gag diuqfoux seiz, geij yiengh dungcoz daeuz baebae dauqdauq daj goek diuq daengz byai, mboengq foux caezcienz, ning dingz cingcuj caez- caemh. Aenvih bouxsae cingj sien (baed) daeuj laeh(log) fangz deuzbae seizhaenx gingciengz doq hemq doq ciengq, mbouj miz vahgangj, baez ndeu ciengq daengz sat, neix youh heuhguh heiqsei Bouxcuengh.
Heiqbouxsae Bouxcuengh sup- haeuj doenghgij gojgaeq ndawbiengz、cienzgangj Bouxcuengh cienzlah haenx lailai bae, aeu daeuj hawj neiyungz yienjok lai cungj lai yiengh. Youq yienj heiq ndawde miz vah- ciengq、singciengq caeuq diuqfoux, neix ngamq ndaej baenz le yiengh heiq. Mboengq hainduj, bouxsae youq yienjheiq seiz daiq ngeggoemq, dangguh duzbaed(duzsien) coengh vunzlai laeh(log) fangz laeh bingh deuzbae. Daengzlaeng heiqmoeg bienq lai lo, “vunz baed(sien)” lai noix mbouj doengz lo, aeu cangsiengq lai, yungh ngeggoemq noix lo, heiqbouxsae bienq baenz cungj heiq ndeu——Heiqsae Bouxcuengh.
Youq Laizbinh Si Hinghbinh Gih、Vujsenh Yen、Siengcouh Yen、Hozsanh Si doenghgij mbanj Boux- cuengh comzyouq haenx, ca mbouj lai cungj miz bouxyienj heiqbouxsae Bouxcuengh. Gyoengqde yienj heiq- moeg cojcienz, vanzlij bien yienj heiqmoeg diepgyawj swnghcanj swnghhoz vunzlai, baez daengz seiz gvaq ciet guh’angq, cungj miz hozdung yienj heiqbouxsae, vunzlai gyaezmaij dangqmaz.
2002 nienz 8 nyied, Vujsenh Yen Dunghvanj Cin ndaej Swcigih Vwnzva Dingh soengq hawj aen cwngheuh“mbanjranz heiqbouxsae Bouxcuengh” . 2007 nienz 1 nyied, Swcigih Yinzminz Cwngfuj dawz“heiqbouxsae Bouxcuengh”lied haeuj swcigih gaep daih’it buek feihvuzciz vwnzva yizcanj mingz- loeg.