Banringzgvaq seiq haj diemj cung, Veiz Yungzcenz 56 bi neix aeu cuengqingjgih、yinhsiengh、baengz- muq doenghgij sezbei neix haeuj ndaw cimienhbau bae, daj ndaw singz Bingzgoj Yen haidin, bae daengz Daibingz Cin Mbanjgizlinz aen mbanj Yauzcuz、Bouxcuengh comzyouq diegyouq diegbya rinhung haenx, cuengq denyingj hawj vunzmbanj、lauxsae hagseng gizhaenx yawj. Doenghgij sezbei cuengq denyingj neix, Veiz Yungzcenz gaenq youq ndaw byahung baedauq aemq ndaej 37 bi lo.
Daj bi 1996 daengz bi 2017, de itcig dwg naengh cimozdoz bae cuengqingj. “Bae lajmbanj bien’gyae aeu cagaenj seizgan cij ndaej, roenbya mbouj ndei byaij, gou gaenq yungh vaih 3 aen cimozdoz lo.” Dwendaengz gij hong dwgrengz, Veiz Yungzcenz lujlaj gvaqbae. Bi’gvaq de cawx ndaej aen cimienhbau cienjgai ndeu le, ok rog ngaih gvaq haujlai, hoeng bae Mbanjgizlinz baedauq lij dwg aeu song diemj cung, cuengq denyingj liux dauqma daengz ranz hix gaenq dwg gyanghaemh 10 diemj lai lo. Dangguh bouxcuengqingj camhfugsaeh Bingzgoj ndeu, de rap miz gij yinvu youq 25 aen hingzcwngcunh Daibingz Cin caeuq Majdouz Cin Bingzgoj Yen moix bi cuengqingj 300 baez denyingj, bingz- yaenz moix aen hingzcwngcunh moix bi cuengq denyingj mbouj noix gvaq 12 baez, ndawde miz byongh ndeu dwg gij denyingj Vahgun fanhoiz baenz denyingj Vahcuengh.
Veiz Yungzcenz dwg vunz Bingzgoj Yen Daibingz Cin Daibingz Cunh Mbanjgizcangz, vunz Boux- cuengh. Seiz lij iq, de riengz bohmeh daeujdaengz Daibingz Gunghse, youq gizneix de ndaej yawj 《Doihyouzgiz Lohdiet》 bouh denyingj daih’it ciuh- vunz neix lo. Seiz vuenyungz yawj denyingj, hawj de gig coengzbaiq boux cuengq denyingj.“Seizhaenx yawj baez denyingj ndeu, angq lumj gvaq cieng nei.”De naeuz, de daj iq couh laebceiq aeu bienqbaenz boux cuengq denyingj ndeu, daiq vuenyungz bae hawj bouxwnq.
Bi 1981 gauhcungh bizyez le, Veiz Yungzcenz baedaengz camh- denyingj Daibingz hag dinfwngz cuengqingj, de daj ancang sezbei、cuengq denyingj、henhoh gicaiz hag hwnj, dauqdaej ndaej saedyienh aen loqsiengj lo, bienqbaenz boux cuengq denyingj ndeu. Bi daihngeih, de gapbaenz aen doihdenyingj minzbanh, cawx song aen cuengqingjgih daeuj, bae aen denyingj gunghswh liz dieg- youq gyae 100 goengleix haenx co ingjdeb, bae moix aen mbanj Daibingz Cin cuengq denyingj hawj vunzlai.
Roengz mbanj bae cuengq denyingj gawq dwgrengz youh yung- yiemj.“Seizhaenx roenloh mbouj fuengbienh, sezbei caemh loq yaez, gicaiz aeu baengh vunz aemq max doz.” Veiz Yungzcenz dauqngeix naeuz. Hoeng, youq ndaw dwgrengz hix miz haujlai yinxdaeuz, moix baez Veiz Yungzcenz aemq gicaiz bae daengz ndaw mbanj, gyoengq beix- nuengx haujlai aen mbanj seiqhenz cungj ganj daeuj lo, daihgya yiedcingz humx cam de ngoenz neix cuengq denyingj gijmaz, neix dwg seiz de ceiq sim’angq.
20 sigij 90 nienzdaih codaeuz, aenvih gak cungj yienzaen menhmenh mbouj miz vunz yawj denyingj lo, hoeng Veiz Yungzcenz mbouj goq gij cienzhong bonjfaenh, cijaeu miz vunzlai siengj yawj, de lij dwg aemq hwnj gicaiz bae lajmbanj cuengqingj. “Gij hozdung guh’angq lajmbanj noix lai lo, gou mbouj ndaej hawj gyoengq vunzmbanj saetbae gij vuenyungz wnggai miz haenx.” Veiz Yungzcenz naeuz, vihliux fuengbienh bae gak aen mbanj cuengq denyingj, de gag ok cienz cawx cimozdoz lo.
Bi 2008, “aen loqsiengj den- yingj” Veiz Yungzcenz dauq hainduj hwnjdin moq lo, de ndaej aen camhfugsaeh Bingzgoj cingj bae guh boux cuengq denyingj ndeu. Vihliux hawj gyoengq vunzlai lajmbanj aeu- yungh “haeuxgwn cingsaenz” ndaej habhoz, de roengzsim senjaeu gij denyingj ndei, baen baenz gohgyau、vwnzyi、heiqangq doengh loih neix, yawj seizgan dapboiq cuengqingj.
Daj 3 bi gaxgonq hainduj, denyingj senjaeu okdaeuj haenx gij denyingj yungh Vahcuengh fanhoiz lai gvaq haujlai, de couh gaengawq gyoengq vunzlai gak aen mbanj gyaezmaij senjaeu yingjben. Bingzgoj Yen dwg dieg minzcuz vunznoix comzyouq, 51 fanh lai vunz ndawde miz 94% dwg vunz minzcuz vunznoix, 89% dwg vunz Bouxcuengh. Seizneix dingzlai bouxcoz cungj ok rog bae dajgoeng lo, gij vunz louz roengzdaeuj haenx dingzlai dwg bouxgeq caeuq lwgnyez, ndigah gij denyingj yungh Vahcuengh fanhoiz dingzlai vunz- mbanj gangj Vahcuengh cungj gyaez.
“Seizneix cuengq denyingj caeuq doenghbaez mbouj doxdoengz, cawz hawj daihgya youq seiz yawj denyingj roxnyinh vuenyungz, lij aeu hag ndaej sawmaeg dem.” Veiz Yungzcenz naeuz, de aeu fatok gij ndei denyingj, vih gyoengqvunz hojndoq cauh’ok engq lai seizgei hag sawmaeg, yungh goengrengz ceiq hung bae hawj gyoengqde gaenxmaenx、gagrox roengzrengz vut gungz.
Aenvih cingzcik guhhong maenhndei, bi 2011, Aen Hezvei Cuengqingj Hwngfat Denyingj Cung- guek fat aen cwnghauh “bouxdenyingj maenhndei cuengqingj gij yingjben soengq laex dangjgen 90 hopbi” hawj Veiz Yungzcenz, Veiz Yungzcenz bienqbaenz Bingzgoj bouxvunz dandog aeundaej gij mingzdaeuz daegbied neix. Veiz Yungzcenz naeuz, de yaek laebdaeb guh ndei gij hong cuengq denyingj.
Baenz bi baenz bi mbouj lau dwgrengz bae guhhong, souhaeuj hix mbouj lai gvaq ok rog bae dajgoeng, vih gijmaz mbouj vuenh guh gij hong wnq? “Gou dwg boux vunz doiq denyingj haeujyinx ndeu.” Veiz Yungzcenz riu naeuz, “doenghbaez cawz cuengq denyingj, hix guh di saeh dem, seizneix bi’ndwen geq lo, gij saeh haenx caemh mbouj guh lo. Seiz cuengq denyingj caeuq gyoengq vunzmbanj doq yawj denyingj doq gangjgangj riuriu, hix roxnyinh gig vuenheij ne.”
(Vangz Ginhhi raiz Dahdingz hoiz)