Di saeh bouxsai vunzbaz haenx, couh lumj mbaw gyoij gyaeuj mbanj deng rumz bongj ndaej mbinyegyeg, lumj leg cix mbouj leg, venj youq gizhaenx. Hoeng daihgya daiq siengj rox dapanq lo, bouxboux daengx da dit rwz, iet raez aen hoz, conghbak baez hai baez haep, lumj yaek bang Yinghmingz gangj vah okdaeuj nei.

Yinghmingz ndwn hwnjdaeuj, de mbouj yawj Daeggvez, lwgda yawj coh daengx ciengz, gangj gij vah haenx, lumj gangj hawj Daeggvez, engqgya lumj gangj hawj vunz daengx mbanj nyi: Mwngz raen gvaq rumz baenzlawz baenz lwi? Mwngz gaem gvaq baenz ndaek raemx lwi? Nap dawz byanouq lij hawj de rod deuz, geux noh lij deng haeb dawz diuzlinx dem, bouxlawz gamj gangj baenz ciuhvunz mbouj yawj loek gvaq doxgaiq? Aen gingq lauxsaed luba, de lij ciuq fanj baihgvaz baihswix vunz ne. Gou couhcinj dwg yawjraen lo, hix mbouj ndaej luenh gangj, mbouj miz baengzgawq saedcingq couh luenh cienz vah, famh fap bw. Mwngz youq gwnz veihsaenq soujgih luenh gangjvah, miz vunz diemjyawj 500 baez, couh ngaiz gwn haeuxlauz lo.

Gij vah neix lumj rumz nei, youq gwnz giuzciengz dauqcawq ci, daihgya dingq le doxyawj myoegmyoeg.

Bouxlawz mbouj rox mwngz caeuq de doxndei? Cedmeh mwngz! Daeggvez cigsoh vix najbyak Yingh- mingz, heiqfoedfoed naeuz.

Yinghmingz lij dwg muenghyawj daengx ciengz, hix ndaej yienghneix naeuz, de yawj mbouj hwnj Daeggvez saek di. De menhyedyed naeuz: Mwngz ndaq cedmeh gou? Gwnz bauqceij mbouj dwg naeuz ha, okrog dajgoengz, daengx bi mbouj ndaej maranz geijlai baez, bouxsai mehmbwk cingzngeih yaek deng coemh bae lo, swhyienz couh rox yien fwngz hwnj congz, neix couh heuhguh “gvanbaz laemzseiz” gwnz diegguhhong. Bouxvunz miz caet cingz roek aeu, couh lumj gwn haeux, cingqciengz dangqmaz, mwngz ndaej ndaq vunz lwi? Mwngz cungj mbouj ndaej hawj aen gang dek le, hawj haeux naeuh le, cungj mbouj hawj haeux cang haeuj ndaw gang bae ba. Caiq gangj daengz ngoenzcieng le, mwngz daiq aen gang dauqbae, gou umj gij haeux maranz, youh noix di gijmaz ne? Daeggvez mwngz luenh ndaq vunz, ngoenzcieng couh gaej byaij roen laep lo, haeujsim deng vunz gveng roengz ndaw Dahraemx- hoengz bae.

Gij noh gwnz najfaenj gyoengq vunzbaz bienq ndaej genggyaengx liux, lumjbaenz yawjraen haeux mbouj ndaej dwk haeuj ndaw gang bae nei. Gij vah Yinghmingz naenx daengz giz indot gyoengqde lo, gwnz bwnda sikhaek maj ok heiqienq, hoeng bouxlawz hix mbouj fat okdaeuj. Mehyah Cojsam biq gaemz myaiz ndeu, gvenggvak naeddiuz naeddoengz ndaw fwngz haeuj ndaw suenbyaek bae.

Gou haemhlwenz couh yawjraen mwngz daj ndaw ranz de okdaeuj! Daeggvez geng hoz hemq, ca di couh gangj aen coh meh haenx okdaeuj.

De dwg bouxlawz? Miz vunz hemq, youh vaiqdi hoemq bak hwnjdaeuj, hoeng gij vah gangj ok bak neix gaenq ndwnj mbouj dauqbae lo.

Yinghmingz veq gyaeuj gvaqdaeuj, daengxda yawjyawj, lumj yaek youq gwnz naj Daeggvez ra gij sei duzgyau nei. Gvaq haujlai nanz le, de ngaekngaek gyaeuj, naeuz, Daeggvez, mwngz youq haenznaz bungq gou, couh nyinhdingh gou miz meh lawz doxndei, gou lij dwgngeiz ne, gyanghwnz mwngz bae ndomq ranz vunzbaz, dwg mbouj dwg siengj daiq vunzbaz bae gai!

Lumj aen loek daici laeuh heiq nei, Daeggvez aj bak loengloeng gangj mbouj baenz vah.

Coenz vah Yinghmingz dwk dawz giz unqnyieg Daeggvez lo, Daeggvez ndwengonq ngamq gwn sat haeuxlauz ndaej cuengq okdaeuj. Miz boux baengzyoux ndeu daj Yeznanz yaeuh dahsau ndeu haeuj ndaw guek daeuj, yo youq ndaw ranz Daeggvez, yiemzcueng aen ranzcien daemq saek mong de, ndaetndaet saedsaed fung baenz aen singhgiz ndeu. Caj baengzyoux ra ndaej boux cawx yah, gangj ndei gyaqcienz, nyoengx dou haeujdaeuj seiz, Daeggvez cingq gwih youq gwnz ndang dahsau Yeznanz, fan denz cij hoemq buenq aen ndang, loh ok song diuz gabiz hauoiq lumj lauxbaeg nei. Baengzyoux naeuz vaiqdi gai bae, Daeggvez naeuz louz swhgeij guh yah, ceng bae ceng dauq dingh mbouj roengz seiz, gingjcaz dik dou haeujdaeuj lo.

Raen Daeggvez ndaeng mbouj dwg ndaeng, naj mbouj dwg naj, Yinghmingz sikhaek sing sep naj saep, gij vah hix lumj diuz dingdiet nei, baenz diuz baenz diuz daj ndaw bak diuq okdaeuj: Mwngz ninz dahsau Yeznanz, baenz gij saeh song aen guekgya lo. Naengh lauz le, baicuzsoj mbouj ra mwngz, hoeng vaigyauhbu guenj ndaej mwngz! Sonjhaih gij yienghsiengq guekgya, lij luenhlaih guekgya duiyouh ganbu, haeujsim deng gyaep daengz rog guek, hawj vunz Yeznanz faeg mwngz dai bae!

Daeggvez sikhaek couh lawq lo.

Lij mbouj saenq? Mwngz dwk dienhvah cam daeglwg gou! Gij vah Yinghmingz lumj fagcuiz naek nei, dub cik ga Daeggvez wnq, de naengh youq gwnz namh ndwn mbouj hwnjdaeuj, lumj aen loekci deng laeuh heiq liux nei.

Daeglwg Yinghmingz youq ndaw singz dang lizswh, bi’gyai banh aen anq hung ndeu gingdoengh daengx sengj, de nyengh dwg dawz boux vunzfamh gaemh’ej haenx, bingzonj daj ndaw ranzlauz cuengq okdaeuj; bi’gvaq banh aen anq iq ndeu, hoeng youq ranghdieg Dahraemxhoengz dauqfanj mbwn yiep deih lau liux, mbanj nden miz goenglaux singq Sung ndeu, luenh ndaq bouxvunz ndeu ninz mehyah de, daeglwg Yinghmingz maranz le, nyengh dwg yungh coihbangjlaih oet goenglaux haeuj ndaw ranzlauz bae. Bouxlawz cungj rox, Yinghmingz caeuq goenglaux singq Sung haenx miz iencaeuz, song ranz ciengzgeiz mbouj doxhuz.

Daeggvez baez gvez baez ngeng byaij deuz lo, byaij dwk gvezyapyap. Miz vunz gaenriengz danq- heiq swdswd, couh lumj cawx biuq le mbouj ndaej yawj heiq nei, saetmuengh dangqmaz.

(4)

男女间的那点事，就如村头风中飘荡的芭蕉叶，似破未破，在那悬着。但大伙太想知道答案了，迫不及待地瞪大眼睛，扯长脖子，嘴巴一张一合，像要帮英明把话讲出来。

英明站了起来，他不看跛子，眼光罩满全场。说出来的话，像对跛子说，更像对全村人说：你见过成形的风吗，你抓过成块的水吗？捏住泥鳅还让它滑走了，嚼对了肉还闪了舌，谁敢保证一辈子不看错东西？镜子老实吧，它还把人左右照反了呢。我就是见到了，也不能乱说，没有证实就传播谣言，要负法律责任。你在手机微信上乱讲话，有人点击500次，就要吃牢饭了。

这话真的像风，在球场上漫无边际吹过，大伙听得面面相觑。

谁不懂你跟她好？狗男女！跛子直直地指戳英明前额，义愤填膺。

英明还是眼望全场，或者说他对跛子不屑一顾。他慢悠悠地说：什么叫狗男女？报纸上不是有报道吗，外出打工，一年回不了家几次，男男女女欲火中烧，自然就会牵手上床，这叫工地上的“临时夫妻”。人有七情六欲，就像吃饭，正常得很，你能说是狗男女吗？你总不能让缸裂了，让米烂了，就是不能装在一起吧。再说到了春节，你带缸回去，我捧米回家，又有哪点损失？跛子你乱骂狗男女，春节就不要走夜路，小心被人丢进红水河。

女人们粉脸上的肌肉变得僵硬，眼前出现了鞭长莫及的缸和米。英明的话捏着了她们的隐痛，眉眼顿生怨气，但谁也没有发作。左三老婆呸了一口，把手中的条子筒子甩进菜地。

我昨夜就是见你从她家出来！跛子硬起脖子，差点说出她的名字。

她是哪个？有人喊了一声，又赶紧捂嘴，但讲出的话已经吞不回。

英明转过头来，瞪眼看着，像要在跛子脸上搜括出蛛丝马迹。良久，他点了点头，说道，跛子，你在田埂撞见我，就认定我有奸情，我还纳闷呢，三更半夜你盯女人房子，是不是还想拐卖妇女！

像被拔了气门芯的轮胎，吱地泄了，跛子张口，只有气出，没有话出。

英明一语击中跛子软肋。跛子上个月刚吃完牢饭，放了出来。有个朋友从越南拐了一个女人入境，藏到他家，那间灰砖矮房的窗帘，严严实实封了一个星期。等到朋友寻到买家，谈好价格，推门进来时，跛子正骑在越南女人身上，被子只盖半截，露出两根白嫩萝卜般的大腿。朋友说赶紧卖了，跛子说留给他做老婆，争执不下之时，警察踢门而入。

见到跛子鼻子不是鼻子，脸不是脸时，英明立即声色俱厉起来，话像钉子，一根一根地从他嘴里蹦出：你睡了越南女人，这是国与国之间的事了。坐了牢，派出所可以不再找你，但外交部未必放过你！损害国家形象，还污蔑国家退休干部，小心被驱逐出境，让越南人剁了你！

跛子一下子傻眼了。

还不信？你电话问我儿子！英明这话犹如重捶，砸着了跛子另一条腿，他瘫坐到地上，像彻底漏扁的轮胎。

英明的儿子在省城当律师，前年代理了一件轰动全省的大案，他硬是把强奸犯平安无事地从牢里捞了出来；去年代理了一件小案，但在红水河畔却是惊天动地，邻村一个宋姓老汉，指名道姓大骂一个人睡了他老婆，英明的儿子回来，硬是以诽谤罪把老汉送进了号子。谁都知道，英明和宋老汉有宿怨，两家长期不和。

跛子一顿一斜地走了，踩出皱巴巴的脚步。有人跟着唉声泄气，像是买了票但没见到高潮剧情，大失所望。

(4)