Daxmeh bae gwnz Daujgo’ndoek youq le, gou ciengzseiz raen Guxyi daj suen laeng ranz de van okdaeuj, yiengq doulaeng ranzdajcawj ranz gou byaij daeuj, byaij daengz buenq roen, de cij fatyienh ndaw ranzdajcawj ranz gou gaenq mbouj miz daxmeh lo, neix hawj de doeknaiq, lumjnaeuz doek le gijmaz doxgaiq.

“Meh gou dauqdaej baenzlawz la?” Miz baez ndeu gou cam Guxyi. Guxyi ngauzngauz gyaeuj, saeknaj caemnaek, biujcingz hawj vunz yousim, yienzhaeuh danq gaemz heiq ndeu, doiq gou gangj coenz vah geizheih ndeu: Hajcib bi le, rox gijmaz cungj dwg mingh lo, vunz geq le, lau dai youq diegrog. Gou gik ndaej naemj. Danghnaeuz lienz Guxyi cungj mbouj rox, lauheiq cijmiz daxmeh swhgeij cij rox ba.

Daxboh heuh gou bae gwnz dauj yawjyawj daxmeh, haenx dwg ngoenz banringzgvaq ndeu, daxmeh youq gwnz Daujgo’ndoek gaenq miz buenq ndwen lo. Sam daeggo gou doiq daxmeh daengz gwnz dauj gag youq gienh saeh neix, mbouj roxnyinh miz maz, gyoengqde yungh ndaw ranz mbouj miz vunz cawjhaeux guh leixyouz, swngzgei mbouj dauqma lo. Daxboh naeuz gyoengqde cungj dwg cukseng, gij yienghceij lumjnaeuz de bingzseiz gig gyaez daxmeh nei. Gou dauqfanj roxnyinh, gyoengq daeggo buenq lai dwg riengz daxboh hag ndaej mbouj dawz daxmeh haeuj sim.

Gizsaed gou rox daxboh ciengzseiz gyanghaemh bae henz dah muenghyawj gwnz Daujgo’ndoek, mizseiz lij youq henz dah naengh gig nanz. Gwnz diegsa henz dah maj miz mbouj siuj gooen daemq, caz dem caz, mwncupcup, ndaej yo boux lwgnyez ndeu, daxboh naengh youq baihlaeng cazoen daemq, mbouj dajsuenq hawj vunz yawjraen de. Gyanghaemh, daengyouzhaeu ndaw ranzfaex iq gwnz dauj diemj rongh le, rongh ndaej gig myox. Gizhaenx mbouj miz dienh. Daengyouzhaeu rongh ndaej myox, ciuq daengz gwnz dah doenghyamyam, lumj ciuq ok diuz roenraemx amq ndeu hawj daxboh. Mizseiz lij ndaej raen daxmeh byaij ok ranzfaex iq, ngaeuz de deng daengrongh rag ndaej raezrangrang. De daeuj daengz henz dah haumyanmyan riuj doengj raemxdah ndeu haeuj ndaw ranzfaex iq bae. Daxboh naengh youq laeng cazoen daemq, cimyawj doiqnaj aenranzfaex gudog gwnz dauj gadog, mizseiz daengz lajgyanghwnz cij dauqranz. Gou mbouj rox daxboh naengh youq henz dah laepngaungau dauqdaej siengj le gijmaz. Ngoenz daihngeih haetromh gou ciengzseiz raen geu buh gen raez deng heiq- raemxdah rwed dumz duh de banq youq gwnz daengqeij.

“Bae yawjyawj dwg dai roxnaeuz lix.” Daxboh yienghneix doiq gou gangj.

Aen banringzgvaq haenx mbwn miz di ndat. Gou daeuj daengz henz dah, dawz aen habhaeuxlij hau ndeu, ndawde dwg seiq aen mba yungh rong mbu moq suek. Aenmba dwg Guxyi hawj, de dingqnyi gou yaek bae gwnz dauj yawj daxmeh, ngoenz gonq couh aeu haeuxnah daeuj naengj, baenj baenz aenluenz, caiq faeg soiq noh, yungh youzhom caeuq youzgeq daeuj cauj cug sox youq gwnz aenluenz. De yungh rong mbu moq daeuj suek mba, feihdauh gig hom singj. Neix mbouj dwg fungsug gijgwn bonjdeih dou, dwg fungsug gijgwn Guxyi ranzdaiq baihhaenx. Ndaw mbanj dou miz haujlai cungj fungsug gijgwn daegbied, baihdoeng baihsae baihnamz baihbaek cungj miz, dangyienz, fungsug gijgwn daegbied haenx cij miz gyoengq mehmbwk diegrog rox guh, gyoengqde caeuq daxmeh gou ityingh, haq daeuj roxnaeuz deng gai haeuj aen mbanj neix. Daxmeh coengzlaiz mbouj vih vunz ndaw ranz guh gvaq gijgwn ranzdaiq, gij yienghceij lumjnaeuz cij siengj lumz seuq ciuhgonq, laemxsim gvaq ndwenngoenz ciuhlaeng.

Ngamq haeuj seizhah, lij mbouj caengz daengz seizfwn caencingq, mboujnex, raemxdah couh lumj fatbag nei swng haenq hwnjdaeuj lo, seizneix cengqgengz lij ndaej danghraemx gvaqbae, mbouj- gvaq, caiq gvaq saek ndwen couh nanzgangj lo. Gou yawjraen aensaz dingz youq henz hamq Daujgo- ndoek, deng diuz cagnizlungz lamz ndeu lamhdawz, cug youq gwnz diuzdongh henz hamq. Gou ndaejgeiq gaxgonq gizhaenx mbouj miz diuzdongh ya. Daxboh caeuq sam daeggo moix baez cengj aensaz daengz Daujgo’ndoek liux, cungj cigsoh ram ruz hwnj hamq, coengzlaiz mbouj dingz youq ndaw dah. Gou yawjraen daxmeh youq laeng ranzfaex iq gvak reih, ndangdaej de miz di mbang, reih gvak ndaej hix miz di baetniuj. Neix dwg aenvih de gig noix roengz reih guhhong. Duz meuz daj ndaw ranz daiq daeuj haenx lumjnaeuz gig gyaez gizdieg najseng neix, youq gwnz dauj ndonj bae ndonj dauq, lumj duznou caeg youz nei angqvauvau, di ndeu cungj mbouj lumj seiz youq ranz youh gik youh soeng, hawj vunz mbwq dangqmaz. Gou bonjlaiz dajsuenq heuh daxmeh daj Daujgo’ndoek baihhaenx cengj aensaz daeuj ciep gou, hoeng, gou sawqmwh roxnyinh miz di simhaw, lauheiq gou heuh mbouj doengh daxmeh. Aen siengjfap neix hawj gou miz di nanzgvaq. Henz dah miz vunz cingq rwed byaek, gyoengqde raen gou youq henz dah maeuq roengzbae biet gavaq, cungj ndwn youq ndaw reihbyaek yawj. Gou louz haiz youq gwnz hamq baihneix, danghraemx gvaqbae lo. Raemx feuz raeujrubrub, ndaej yawjraen daejraemx miz rinmaxluenz caeuq doenghduz fouzyouz geiz- heih, doenghduz fouzyouz miz gyaeuj mbouj miz rieng, youq laj raemx youz bae youz dauq, gomez heundaem lwenq ndau ndaej gahengh duh gou miz di humz. Ndaek rin maj miz ngawhrin ndeu hawj gou ca di conjcae, saemxsangx baez ndeu liux, lij ndei, habhaeux ndaw fwngz mbouj deng gou vut haeuj ndaw dah bae. Gou gaemmaenh aen habhaeuxlij hau raeuj, sawqmwh roxnyinh aen hab neix doiq gou daeuj gangj gig youqgaenj, miz di siengj daej, haenx dwg gijgwn yaek soengq bae hawj daxmeh ya, gou geiq mbouj ndaej seizlawz doiq daxmeh miz cungj dungcoz unqswnh cingznaek neix gvaq. Seizneix gou cij roxnyinh doiq dou daengx ranz vunz daeuj gangj, daxmeh youqgaenj dangqmaz. Daxboh daj daxbuz gou mbouj raen gvaq haenx gizde hag rox baenzlawz fuengzre daxmeh, aeu itcig damsim daxmeh buet deuz. Cungj fuengzre neix youq ndaw seizgan raezrangh ciemhciemh bienqbaenz cungj sibgvenq ndeu, daxboh cungj sibgvenq neix youh ciengzgeiz naih cimq menh henx daengz dou geij boux lwgnyez. Baenz lai bi lo, gou mbouj rox ranz dou doiq daxmeh guh le gijmaz.

(4)

母亲到毛竹岛上去住后，我常常看到玉姑拐出她的后园子，朝我们厨房后门走过来，走到半道，她才发现我们家的厨房后门里已经没有母亲了，这令她怅然若失。

“我妈到底怎么了？”有一次我问玉姑。玉姑摇摇头，神色凝重的脸上有种令人担忧的表情，然后叹了口气，朝我说一句莫名其妙的话：五十知天命，人老了，怕死在外头。我懒得琢磨。假如连玉姑都不知道，也许只有母亲自己才知道了。

父亲打发我到岛上看看母亲，那是母亲到毛竹岛上居住半个月后的一天下午。我的三个哥哥好像不觉得母亲到岛上独自居住是什么大不了的事情，他们把家里没人做饭当做借口，趁机不回来了。父亲说他们全都是畜生，那模样仿佛他平时很把母亲当回事。我倒觉得哥哥们对母亲的漠然态度多半是跟他学来的。

其实我知道父亲常常在晚上时到江边朝到毛竹岛上张望，有时候还会在江边坐好久。江边的沙地上长有不少矮荆棘，一丛一丛的，茂密得能藏住孩子，父亲坐在某一株矮荆棘后面，不打算让任何人看到他。晚上，毛竹岛上的木房里会透出幽暗的煤油灯亮光。那里没有电。幽弱的煤油灯光撒在粼粼江面上，朝父亲伸过来一条半明不亮的水路。有时候还会看见母亲走出木房，拽着一条被煤油灯拖得长长的影子，来到发白的江边提一桶江水进木屋里去了。父亲坐在矮荆棘后面，盯住对面孤岛上那座同样孤独的木屋，有时候到下半夜才回家。我不知道父亲坐在黑暗的江边到底想了些什么。第二天早上我常常看见他搭在椅子上的一件被江边的水汽染得潮湿的长袖外衣。

“去看看是死是活。”父亲对我这样说。

那个下午天有些炎热。我来到江边，端着一个白色铝饭盒，里面是用新鲜荷叶包裹的四个糯米团子。这是玉姑给的，她听说我要到岛上去看母亲，早早泡了糯米蒸上，捏成团子，浇上拌有香油和老油的剁碎炒熟的肉末。她把糯米团子包在新鲜荷叶上，闻起来非常清香。这不是我们本地的风俗小吃，而是玉姑老家那边的。我们村里有很多这样奇特的风俗小吃，天南地北的，当然，都是那些和母亲一样来到这个村庄的外地女人的家乡风味。母亲从来没给我们家做过那边的小吃，一副彻底忘掉前生，死心塌地地过后半辈日子的模样。

刚刚初夏，还没到真正的雨季，要不江水就疯了一样涨起来了，现在勉强还可以蹚过去，不过再过个把月就难说了。我看见那只竹筏泊在毛竹岛岸边，被一根蓝色的尼龙绳拴住，绑在岸上的一根木桩上。之前我记得那里没有这么一根木桩的。父亲和哥哥们每次划着竹筏到毛竹岛后，直接把竹筏抬上岸，从来不泊在江里。我看见母亲在木屋的背面锄地，挥舞锄头的身影有些单薄和别扭。这是她极少下地的原因。从家里带来的那只猫好像很喜欢这个陌生环境，在岛上蹿得像只快活的偷油老鼠，全然没有在家时令人讨厌的悠闲懒散模样。我本来打算朝毛竹岛那边喊母亲划竹筏过来接我的，但突然之间我感到有些心虚，也许，我未必叫得动母亲。这个想法着实让我有些难过。江边有些人在淋菜，他们看见我在江边蹲下来卷裤脚，都站在菜地里看我。我把鞋子留在这边的岸上，蹚下水去了。浅滩的水暖洋洋的，可以看见水底的鹅卵石和一些有头没尾的古怪浮游物在穿梭，暗绿色的滑腻水藻撩拨得我的小腿肚子微微发痒。一块长着苔藓的石头差一点把我滑倒，我趔趄了一下，还好，手里的饭盒没被我甩在江里。我紧紧抓着温暖的白色铝饭盒，突然感到这个盒子对于我来说是多么重要，心里有了想哭的冲动，那可是给母亲送去的食物呀，我不记得什么时候对母亲有过这种饱含温情的举止。这一刻我才感觉到母亲对于我们家来说那么重要。父亲从我未见过面的奶奶那里学到了对母亲的戒备，时刻担心母亲逃走。这种戒备在漫长的时间里逐渐成为父亲的习惯，父亲的习惯又长期潜移默化我们几兄妹。这么多年，我不知道我们家对母亲做了些什么。

(4)