第06版:banj canghraiz ciemdingh
3上一版  下一版4
 
Swiq Naz
版面导航     
3上一期  下一期4
新闻搜索:  
2018年11月21日 放大 缩小 默认        

Swiq Naz
洗田
□ Yiz Ciz / 余 执
 

Vunz miz swiq gen swiq ga, miz swiq ndang swiq naj, mwngz raen miz vunz swiq naz gvaq lwi? Bineix gyoengq vunzmbanj Mbanjbyalaeg couh caezgya bae swiq naz, gyoengqde yungh le geij ndwen seizgan dawz gij naz ndaw mbanj swiq baez youh baez, giz gungx giz gemh cungj mbouj cuengq gvaqbae, dauqdaej fatseng le maz saeh, gyoengqde cij yienghneix guh ne? Dingq gou menhmenh lwnh hawj daihgya dingq.

Youq ranz sim mbouj caih,

Ok baihrog daeuj youz,

Youq ranz gyaeuj ngunhngouz,

Ok daeuj youz siu heiq.

Ngoenzneix ngoenz gijmaz,

Doenghnaz roeg mbouj heuh,

Vameiz caeuq roeggeuq,

Mbouj nyi heuh saek sing.

Bet nyied ngoenz ndeu haetromh, Bohyi boux dog doq guh fwen doq youq gyang doenghnaz youzlangh, doenghnaz haeux henjrwgwg, rumz liengz ci daeuj, cuengq da yawj bae, seiqlengq langh gim foegfed mbouj dingz, bineix youh dwg bi haeux fag mak baenz ndeu.

Gyang doenghnaz miz aen mboq ndeu, aen mboq neix laeg haj cik, gvangq song ciengh, ngoenz fwn doek raemx mboq mbouj roenx mbouj lae, ngoenz mbwn rengx raemx mboq mbouj soiq mbouj mboek, bi seiqgeiq raemx mboq rim bien rim haenz. Miz aen mboq neix le, Mbanjbyalaeg ndaem naz couh mbouj you raemx lo, bi daengz seiz dajndaem, vunz mbanj couh cou gij raemx mboq neix hwnjdaeuj cae reih rauq naz, ciengx go’gyaj gohaeux, goduh go’gva.

Bien mboq miz go makleiz heu ndeu, go makleiz heu neix mbouj miz bouxcawj, mak baenz gwn le, bouxlawz cungj seizbienh ndaej mbaet daeuj gwn. Vahsug naeuz “bet leiz seiq maenj”, seizneix cingq dwg seiz gwn makleiz. Bohyi daeuj daengz bien mboq, daeuj daengz laj goek goleiz, de bin hwnj faex bae, mbaet aeu le haj roek aen makleiz. De cingq yaek coq haeuj bak bae gwn seiz, raen gwnz aen mak uq di fonx he, de dawz mak daengz ndaw mboq bae swiqswiq le, couh naengh youq bien mboq gwn mak.

Seizneix Bohyauz hix daeuj cunz doenghnaz, Bohyi raen le, heuh de gvaqdaeuj guhdoih gwn mak gangjgoj. Song ndaek hujgeiq doq gwn mak doq gangj neix lwnh haenx. Bohyauz naeuz:“Gij haeux raih nazngeq gou ok riengz nguh di, nengzgengz gig lai, gou haemhlwenz ngamq dwk yw, mbouj rox nengzgengz dai mbouj dai, gou naemj gvaqbae yawjyawj.”

Bohyauz gangj le mbouj nyi Bohyi han vah, de baenq naj gvaqbae yawj, Bohyi gaenq ninz youq gwnz haenz mboq. Bohyauz vueng dwk heuh:“Bohyi, Bohyi.” Caengz caj daengz Bohyi han vah, Bohyauz roxnyinh gyaeuj ngunh da youh raiz, yaep he couh laemx youq bien mboq.

Mbouj rox gvaq le geijlai nanz, Mehnaenj daeuj aeu nywj vaiz, de byaij daengz bien mboq seiz, raen Bohyi Bohyauz song ndaek vunz vangvet ninz youq henz mboq. De gvaqbae heuh geij sing, mbouj raen han vah, de daengz gaenh baez yawj, Bohyi Bohyauz song ndaek bouxboux bak conh myaiz hau, naj foeg lumj meng lauq nei. Mehnaenj rox saeh mbouj ndei lo, daih sing hemq hwnjdaeuj:“Mbouj ndei lo, mbouj ndei lo, Bohyi Bohyauz oksaeh lo.”

Gyoengq vunzmbanj haetromh ok doengh guhhong ndaejnyi sing heuh, cungj comz gvaqdaeuj lo, gyoengqvunz miz boux nyaenj ndaeng nyaenj gyaeuj boux bingh, miz boux dwk dienhvah heuh aen ci.

Bohyi Bohyauz deng vunzmbanj soengq daengz ndaw yangh veiswngh- yen seiz, canghyw yawj yaep he le naenz: “Song boux neix dwg gwn deng doeg lo, dou gizneix mbouj miz banhfap yw, aeu soengq bae ndaw yienh yihyen cij ndaej.”

Mingh vunz hung gvaq mbwn, gyoengq vunzmbanj gietdingh soengq Bohyi Bohyauz bae yienhsingz.

Youq yienh yihyen ndaw ranz- bingh, canghyw mbiqmbiq lwgda vunzbingh le naeuz:“Sou soengq daeuj ndaej vaiq, mboujnex song boux neix couh nanz gouq lo, seizneix aeu gibseiz hawj gyoengqde swiq dungx swiq saej cij ndaej.”

Goj lwnh dauq ndaw mbanj. Gyoengq vunzmbanj soengq Bohyi Bohyauz bae yienh yihyen doxdauq le, faenfaen lwnh hwnj gienh saeh gvaiq neix.

Bohyi Bohyauz song ndaek vunz ndeindei, baenzlawz couh deng doeg ni? Geij bi neix daeuj, ndaw mbanj saeh gvaiq hix daiq lai lo. Lumjbaenz ranz Auseiq, ngoenzgonq duzvaiz ranz de cuengq okbae gwn nywj seiz, lij caeuq vaiz doih doxgyaep doxleg, daengz hwnz couh dai youq laj riengh bae lo. Lumjbaenz ranz Goenggangh, de vunz geq mbouj rox guhmaz ra ngaenz, couh ciengx bit aeu gyaeq gai gyaeq, ngoenzbonz cuengq bit okbae gaxgonq, duzduz doxciengj gwn haeux, banhaemh 300 duz bit mbouj miz saek duz dauqranz. Gvaqlaeng bae ra, cij raen gij bit de miz duz dai gungx rin, miz duz dai gyang naz, ndaenq ndaej de daej mbouj ok sing, lae bae mbouj noix raemxda.

Gij saeh gvaiq neix cienz daengz ndaw yangh, yangh cwngfuj roxnyinh saeh naek, gibseiz baij vunz daeuj caz.

Bohyi Bohyauz youq yihyen dauqdaej singj gvaqdaeuj lo, bouxboux cungj ndaej gangj vah lo. Bouxdaeuz daeuj caz saeh haenx ra daengz gyoengqde, cam gyoengqde aen saeh goekgaen. Bohyi naeuz dwg yiengh- neix yienghneix, Bohyauz naeuz dwg yienghneix yienghneix.

Bouxdaeuz caz saeh haenx daeuj daengz Mbanjbyalaeg, de cunz doenghnaz gvaq gwnz mboq, raen ndaw mboq fouz miz bo bingz yw dwk naz, gij bingz haenx miz aen hau aen henj, miz bingz meng hix miz bingz suliu, aen’aen cungj dwg cang gvaq ywdoeg. Raen daengz gijneix, de mbouj yungh siengj hix rox lo.

Boux caz saeh aeu aen bingz fouz gwnz raemx ndeu cang bingz raemx- mboq he couh dauqbae lo.

Gvaq le geij ngoenz, Bohyi Boh- yauz yw ndei dauqma lo.

Gvaq le geij ngoenz, boux ca saeh hix miz vah daeuj lo.

Ndaw mbanj youq diegdangz hai daihhoih, vunzmbanj bouxboux cungj daengz caez. Goeng daeuzmbanj naeuz:“Bohyi Bohyauz deng doeg gienh saeh neix, daihgya da raen naj doiq, seizneix gaenq caz okdaeuj lo, dwg gij raemx aen mboq gyang naz raeuz miz doeg. Gij doeg neix mbouj dwg boux- lawz cuengq, dwg daihgya cuengq, bingzseiz raeuz dwk sat yw naz le, gij bingzyw cungj dwg doeng vut sae vut, gij raemx mboq uq yw lo, gij raemx naz uq yw lo, doenghnaz raeuz cungj uq yw lo.”

Goeng daeuzmbanj gangj le, diegdangz caemrwgrwg, mbouj miz byawz gangj coenz vah, dwk sat yw bingzyw luenh vut gij saeh neix, aiq dwg bouxboux cungj guh gvaq.

Bohyi eu fwen naeuz:

“Dou mbouj naet mbouj naiq,

Dai mwnh youq bien mboq,

Dou mbouj gungz mbouj hoj,

Dai ngoh bae geij ngoenz.

Seizneix cwngcwz ndi(ndei),

Raeuz miz gwn miz daenj,

Dieg youq mbouj cagaenj,

Mbouj dai hix baenz bingh.

Mingh vunz dij gvaq gim,

Ngaenzcienz cing mbouj dauq,

Raeuz boux iq boux laux,

Caezsim bauj ranzmbanj.”

Bohyi eu sat, diegdangz cauz- humhum hwnjdaeuj lo, daihgya cungj naeuz, ciuhvunz dinjdetdet, aeu insik cij baenz, seizneix miz gwn miz daenj lo, raeuz engq aeu insik ndangdaej, raeuz yienghneix mbouj haeujsim baujhoh raemxmboq, mbouj haeujsim baujhoh doenghnaz, dwg cihgeij gag haih raeuz cihgeij, dwg raeuz cihgeij haih daih laeng.

Ngoenzlaeng, gyang doenghnaz Mbanjbyalaeg dauqcawq miz vunz, gyoengqde miz boux aemq loz, miz boux riuj daeh, bouxboux roengzsim bae ra bae gip gij bingzyw dwk naz haenx. Geijcib bi daeuj, gij bingzyw neix miz aen gak gyang mieng raemx, miz aen ninz youq gungx nya gungx rin, vunzmbanj fan okdaeuj, sauq okdaeuj, comz daengz itheij, gij bingz meng haenx daeh bae baihrog cawqleix, gij bingz gau haenx couh hai feiz coemh guh daeuh.

Bohyi caeuq Bohyauz daeuj daengz bien mboq, aeu faexcuk dawz gij bingzyw fouz gwnz raemx haenx baez aen baez aen lauz hwnjdaeuj. Song ndaek gag riu doxcoh naeuz:“Gij bingz neix ca di aeu mingh raeuz lo.”

Dajsou sat le, goeng daeuzmbanj fatdoengh vunzlai okbae swiq naz, vunzmbanj dingq le, lwnhfoenfoen: Baenzlawz swiq ni?

Laxlawz caengz dajsou seiz, doenghnaz gohaeux sang go’nya mwn, aiq mizmbangj bingzyw lij ra mbouj ndaej okdaeuj, dajsou sat le, doengh- naz gvengq lo, go’nya roz lo, bingz hung bingz iq cungj raen liux, vunz- mbanj couh gvaqbae ra bingz gip bingz. Ginggvaq baenz swiq neix, doenghnaz Mbanjbyalaeg couh seuq lai lo.

Bohyi eu fwen hwnjdaeuj:

“Duz gaeq couh yungh bwn,

Boux vunz couh aeu daenj,

Aen mbanj ndei mbouj ndei,

Yawj seiqlengq bya raemx.

Ceihleix ndei doenghnaz,

Daihgya ndaej souhgyaeu,

Boux naj reuq hwet gaeuz,

Doxnaeuz bae eu fwen.”

Gvaqlaeng, “swiq naz” gienh saeh neix, cienz bae gyae lo, mbanj gyae mbanj gyawj cungj ciuq Mbanjbyalaeg bae guh, mbanjmbanj hwng swiq naz.

 
 
 
   
   
   


版权所有 广西民族报

联系电话:0771-5528076 5559552
传真:0771-5528087 电子邮箱:gxmzbw@163.com
地址:广西南宁市桂春路16号 邮政编码:530028
 

关闭