20 sigij 70 nienzdaih dwg seiz- nyez gou. Seizhaenx dwg seiz hoj, daegbied dwg lajmbanj, gyoengq vunz lajmbanj gwn mbouj imq daenj mbouj raeuj; ngoenz sam donq ngaiz cungj dwg gwn souh, gij souh saw ndaej ciuq raen ngaeuz vunz bae; daengz miuh daengz ciet cij ndaej gwn donq haeuxam ndeu; haeux byaek noix gyu noix lauz, engq mbouj yungh naeuz gwn noh gwn naeng lo. Mbouj miz lauz roengz dungx, ndaw dungx hawq ndaej manhsadsad.
Mwhhaenx gij doxgaiq guhcaemz lwgnyez hix noix, mbouj lumj seizneix nei yienghmaz cungj miz. Seizhaenx nyezsai hwng dwk gyangq. Aen gyangq dwg aeu faex daeuj guh, henz mbanj henz roen dauqcawq miz faex baenz guh gyangq, gyoengq nyez mbanj lij rox gag guh dem. Nyezsai caemh gyaez beij nyingzcungq, cungq dwg mbok- cungq, dwg aeu faexcuk daeuj guh, faen baenz cungqraemx caeuq cungq- bikmax song cungj, aeu makndoeng dang bikmax. Gyoengqde ciengz doxdax beij nyingzcungq, gij “bik- max” roxnaeuz raemx daj bakcungq dwk okbae, byawz dwk ndaej gyae, de couh maenh’ak, ndaengmoj dangq- maz, gyoengqdoih hozhaenz yaek dai.
Seizhaenx nyezmbwk hwng dwk- gingq、saet gvaengx. Dou aeu rinraiq dangguh naedgingq, mizmbangj nyez- mbwk din fwngz lingzleih, aeu baengz soiq daeuj nyib baenz daehbaengz iq samgak, ndaw daeh cang sa roxnaeuz cang raemz, caiq nyib bak daeh maenh couh baenz naedgingq lo. Cungj naed gingq neix youq seizhaenx suenq dwg doxgaiq gauhdangj guhcaemz lo.
Seizhaenx nyez lajmbanj guh- caemz cungj dwg aeu gij doxgaiq lajmbanj gag miz daeuj guh, mbouj sai yungh cienz cawx, hix mbouj miz cienz bae cawx. Yienznaeuz doxgaiq guh- caemz noix, hoeng, dou gag miz yinxdaeuz.
Aenvih gwn mbouj imq, dou seiz mbouj seiz doxiu bae doengh oq sawz gwn. Oq sawz aeu youq ndaw naz hawq cae gvaq, yienghneix couh miz namhndaek daeuj laeb yiuzsawz. Moix baez seizneix dou aeu faen hong, boux laeb yiuz, boux gip fwnz, boux bae vat sawz, sawz dwg swnghcanjdui ndaem, cijndaej caeg aeu. Aen yiuz laeb ndei le aeu haz aeu fwnz dawz haeuj ndaw yiuz bae coemh, coemh daengz ndaw yiuz miz danq hoengh caemhcaiq namhndaek yiuz nding’oq le, couh dawz sawz coq haeuj ndaw yiuz bae, gaendwk dubsoiq gij namhndaek yiuz daeuj moek sawz. Guh sat gij hong neix le, gyoengqdou mizmbangj youq gyang naz doxgyaep guhcaemz, mizmbangj bae gaeb duz- daek daeuj saz gwn.
Mbouj geij nanz, heiq hom sawz daj ndaw yiuz biu okdaeuj lo, dou sikhaek buet bae humx aen yiuz, boux nyezdaeuz gyangfwngz gaem mbaenq faex iq ndeu, siujsim riri vat sawz. Heiq hom con haeuj congh ndaeng dou daeuj, loengh dwk dou bouxboux ndwnj myaiz yogyog, saek boux caen myaiz yag dahraix. Sawz vat okdaeuj caez le couh faen sawz, miz geijlai boux couh faen baenz geijlai faenh, faenhfaenh yaek doxdoengz, mbouj ndaej faenh lai faenh noix. Faen ndei le, daihgya vazmuengz mbiq naeng sawz, aen sawz ndatnduqnduq、rwingungu lij haeb gwn cizcawq, logsieng naengbak byailinx bae, dou mbouj ndaej mbouj aj bak ciheiq fofo, seizneix gij yiengh dou lumj duzguk iek nei. Yienghneix saz sawz, sawz daegbied hom daegbied van, gij feih dauqngeix gig nanzlumz.
Seizhaenx vunz lajmbanj gyaez aeu faexcuk guh doxgaiq yungh, lumjbaenz mbokraemx、mbokdawh、mbokboqfeiz、mboklauzhaeux、mbaengqsouh daengjdaengj, ndigah ranzranz miz cukmbaeng. Saekseiz gyoengq nyez hawj bouxlaux cabheiq dou doxiu laeglemx aeu di haeuxsan ndawranz bae doengh cawj haeuxmbok gwn. Haeuxmbok couhdwg aeu haeux- san oet haeuj congh mbokcuk bae, caiq coq di raemx, dimz saek congh mbok, gangq youq gwnz feiz. Caj haeux cawj cug le, dawz mbok baq hai. Seizneix haeuxam ndat homfwd- fwd, ndongqrikrik, dou deq mbouj gib dwk fwngz vaz ngaek gaemz ndeu oet haeuj bak bae, menhmenh nyaij, menhmenh cimz. Seizhaenx miz haeuxam gwn couh lumj seizneix ndaej gwn byaek ndei byaek feih nei, vuenyungz fouzbeij.
Liz mbanj dou mbouj gyae miz aen bo’namh ndeu, gwnz bo makndoi doh lai, miz maknim、 makgaeq、 mak- nguh、 makdouh daengjdaengj. Seiz- lawz mak maz baenz, dou cungj rox, couh doxiu sam boux guhdoih haj boux baenzbang cung hwnj bo bae gwn mak. Yienznaeuz bouxlaux daengq gvaq, hwnj bo bae aeu siujsim duz- dinz、 duzdoq、 duzngwz, dou hix lau doengh gij duz neix, hoeng vihliux dungx imq, goq mbouj ndaej baenzlai lo.
Bouxlaux hix daengq gvaq, maknim makgaeq mbat dog mbouj ndaej gwn lai, rox haexgaz. Hoeng, gij mak neix diemz dangqmaz, gyoengq nyez iek dou baenzlawz gaemhanh ndaej bak cihgeij ne? Baez gwn couh gwn daengz imq, ngoenz daihngeih mizmbangj caen haexgaz dahraix. Miz boux ndeu ok haex ok mbouj daeuj, conghhaex in dwk daejngungu, meh de aeu fugfauzgenj bae daz conghhaex cij ok ndaej daeuj. Lingh boux ndeu swenjnganga, hemq naeuz:“In dai gou lo! In dai gou lo! Mbatlaeng gou mbouj gwn maknim makgaeq lo.” Meh de aeu fagvix bae gviq geuhhaexndongj de, gviq baenz boek cij ok ndaej daeuj. Saeh neix deng dou gangjriu gig nanz.
Gizsaed mboujdan songde ngaiz haexgaz, gyoengqdou ca mbouj lai bouxboux cungj ngaiz gvaq. Hoeng, dou cungj mbouj roxhit, couh lumj coenz vah he naeuz nei: Gizsieng ndei le dwglumz seiz in. Dou ciuqyiengh cung hwnj bo bae gwn mak gwn daengz imq……
Mbanj dou miz benq nazvai ndeu, ciengznienz miz raemx mbouj hawq, cungj naz neix namh oemq namh gyoet, ndaem go maz cungj maj mbouj ndei, swnghcanjdui couh ce fwz lo. Benq naz neix gumz raemx lai, gumz feuz gumz laeg cungj miz. Gyoengqdou couh gyaez youq gij gumz raemx neix gaeb bya. Gumz raemx feuz cij miz bya iq roxnaeuz duzgungq duznyauh, gumz raemx laeg miz bya lai caemhcaiq hung.
Gumz raemx feuz boux ndeu gonh raemx couh ndaej lo, gumx raemx laeg aeu geij boux doxlwnz gonh raemx. Miz baez ndeu, dou 4 boux gaem bat boux dawz rok caemh gonh gumz raemx laeg ndeu, raemx yaek hawq seiz, bya hung bya iq、duzgungq duznyauh mongzgongz dwk diuq hwnj diuq roengz, ra giz ndonj mbouj raen. Raen daengz neix dou angq fouzbeij, sikhaek vut bat vut rok, doxceng gaeb bya. Gaeb sat gij bya youq najraemx saetdiuq le, dou couh aeu din daeuj ndaundaj naezboengz ndaw gumz, gizlawz miz bop moj, fwngz coemj roengz gizde bae haengjdingh ndaej bya. Gij bya neix mbouj dwg byanouq couhdwg byalae, aenvih song cungj bya neix gyaez youq ndaw naez youq.
Geiq ndaej baezde, gou gaeb ndaej duz bya’ndoek miz gengoenh gou baenzneix hung, gou lau de biq bae, song fwngz gaem maenh hoz- ndoenj de. Hoeng duzneix baet hwnj baet roengz, dawz naezboengz sinz dwk naj gou buhvaq gou va liux. Gou mbouj goq gijneix, vihliux angj mbat he, gou mbouj coq de haeuj ndaw gez baenz vaiq, yaengx fwngz sangsang hemq:“Yawj! Gou ndaej duz bya hung ndeu……” Cingq youq seizneix, gou roxnyinh gahengh gou manhsadsad, baez yawj. Mbwn ha! Mehbing youh raez youh hung ndeu cingq nangq ga gou, gou ceiq lau duzbing, hemq- nganga diuq hwnj haenznaz bae, youq gwnz haenznaz song din haenqrengz coemqceq, laihnaeuz baenzneix duz- bingz rox loenq bae, hoeng, duzneix nangq gig maenh, caih gou baenzlawz coemqceq de cungj youq. Gou doq coemqceq doq hemq: “Duzbing nangq gou, daeuj bang gou aeu bing ok!” 3 bouxdoih cij goq gaeb bya, mbouj miz byawz swt gou. Haemzmingh ha, gou cijndei gag guh lo. Gou mbouj gamj aeu fwngz bae bungq de, aeu gaem nywjheu ndeu daeuj cat, gou haenq- rengz nodnoj geij baez duzbing cij duet, gou soeng gaemz heiq he lo. Seizneix gou fwt siengj hwnj duz bya’ndoek gaeb haenx, gou hemq:“Duzbya gou ni? Bae gyawz lo?” Duz bya’ndoek mbouj rox seizlawz deng gou gveng daengz gyawz bae, gou doeknaiq lai, couh daej lo. Yawj ga giz deng bing nangq lij lae lwed, gou heiqhwnj lo, guhmuengz ra ndaej mbaenq fwnzroz iq he daeuj roix gvaq dungx duzbing neix bae, baek fwnzroz youq gwnznamh, naeuz:“Dak mwngz dai roz bae.”
Aen diegdangz swnghcanjdui mbanj dou miz song gong fiengz hung, gizde hix dwg giz ndei guhcaemz gyoengq nyez dou. Dou youq gwnz fiengz ringxroux, hag Sunh Vugungh fandingqdaeuj; dou hag bouxlaux daj cagfiengz, guh daengqfiengz; dou aeu fiengz daeuj guh vunzfiengz, dawz hanzsoem dangguh midcungq daeuj baek vunzfiengz, mwngz baek gou baek, baek daengz vunzfiengz sanqsuq cij dingz. Ceiq mizyinx dwg youq gongfiengz ndawde guh yahndoj, vihliux mbouj hawj doiqfueng fatyienh, aeu fiengz daeuj moek ndang, daj gyaeuj daengz din moek ndaej caedcaed bae. Gizsaed fiengz bungq ndang vunz caen humznyap, hoeng, gyoengqdou mbouj swt, mbouj deng ra ndaej cij youqgaenj.
Miz ga suijli ndeu daj henz mbanj dou lae gvaq. Ga suijli neix aiq miz 2 mij laeg, 4 mij gvangq. Seizhah seizhong “song ciengj”, raemx suijli rimfoegfoeg, lumj ga dah iq nei. Gizneix hix dwg gizdieg guh’angq dou. Dou youq ndaw raemx yaep he hag duzmou youzraemx, yaep he hag duzgoep youzraemx; yaep he daengjhai youz, yaep he daengjhoemj youz. Mizseiz dou doxdax ndaemraemx, yawj byawz ndaem ndaej nanz; mizseiz dou doxdax youzraemx, yawj byawz youz ndaej vaiq. Youzraemx guh’angq yinxdaeuz lai, banringz ndit mengx haenq lumj feiz, dou youq ndaw raemx guhcaemz, bouxboux dak dwk naeng fonx naj fonx. Seizde nyez mbanj dou bouxboux rox apraemx, mbouj yungh byawz son, caemx lai couh gag rox.
Seizhaenx ranzranz beixnuengx lai, bohmeh nyaengq guhhong, goq mbouj ndaej gyoengq nyez dou, youz dou benz bo langh doengh, swyouz cwxcaih. Gwnz bya, gyangdoengh, ndaw raemx, gongfiengz cungj louz miz rizdin dou, louz miz gij ngaeuz dou, louz miz gij sing riu dou……
nanzlumz, gou siengj- niemh seiznyez……
Seiznyez