Daxmeh aiq cingq faeg byaekmou roxnaeuz mbiq haeuxyangz, aen’gyaeuj daegnuengx ndonj haeuj ndaw rungj de bae, biengj buh daxmeh hwnjdaeuj, baizheuj hausaksak couh haeb youq gwnz gyaeujcij daxmeh lo.

Aencij haumyanmyan daxmeh deng daegnuengx haeb beng ndaej gig raez, daxmeh ietfwngz youq gwnz caekhaex daegnuengx bongx le bongx, riundaq de mbouj rox najmong. Daxmeh riu ndaej gig unq, gij feihdauh hom diemz daj laj buh de mbin gvaq dangqnaj gou, gou gyaez nyouq gij feihdauh neix, seiz moengzloengz, couh roxnyinh swhgeij caeuq dangqnaj song vunz neix mbouj sug — gou coengzlaiz mbouj ndaej lumj daegnuengx yiengh- haenx dajlaih youq ndaw rungj daxmeh, aenvih danghnaeuz gou yienghhaenx guh daxmeh couh gig mbouj naihfanz, de rox giendingh youh yakdoeg dwk daj ndaw rungj doi gou okbae. Neix hawj gou hozngeiz swhgeij mbouj dwg lwgnyez daxmeh. Gizsaed, gou dwg lwgnyez daihcaet daxmeh, daihcaet aen soq neix dwg aen soq gudog ndeu, cawqdingh mbouj deng vunz dawzhaeujrwz. Dang gyoengq daeggo dahcej bae doegsaw seiz, gou gag boux vunz ndeu naengh youq gwnz giemxdou ngaez; dang daegnuengx haeb dwk gyaeujcij daxmeh guh- unj seiz, gou vanzlij gag boux vunz ndeu naengh youq gwnz giemxdou ngaez. Seizneix dauqngeix hwnjdaeuj, daengx aen seizlwgnyez swhgeij cengdi cungj dwg caemrwgrwg, mbouj miz sing’yaem, gou gaenq sibgvenq youq ndawsim caeuq swhgeij gangjvah, neix hawj gou yawj hwnjbae lumj vunzhuk nei. Vunz Hawbyaloz dwen daengz gou, cungj naeuz: “No, couh dwg ranz Loz dahhuk daj haetromh daengz banhaemh cungj naengh youq giemxdou ngaez haenx ya.”

Vanzlij dwg aen banhaemh ndeu, vanzlij dwg gou gag boux vunz ndeu naengh youq gwnz giemxdou ngaez. Yahfanh aemq lwg fwnz lumj goengqbya sang ndeu daj naj dou ranz gou byaij gvaq. De ngaem dwk gyaeuj, diuzhoz raezrangh yunghrengz iet okbae, song aen cij haenx yo youq laj buh, doenghcubcub, itcig doengh haeuj ndaw cehda gou bae. Gou ngeixhwnj gyoengq vunzhung gangj gvaq, Yahfanh aemq lwgnyez bae guhhong, danghnaeuz lwgnyez daej ndaej haenq lai, Yahfanh couh biengj buh hwnjdaeuj, cigsoh dawz aencij yiengq baihlaeng baez vid, lwgnyez couh ndaej cup gyaeujcij Yahfanh gwn, mbouj caiq daej lo. Hojsik, gij cingzgingj haenx, gou coengzlaiz mbouj caengz raen gvaq.

Yahfanh byaij gvaq dangqnaj gou, raq heiq cij hom naek ndeu riengzlaeng de fwt yiengq gou baihneix mbin gvaqdaeuj — heiq cij Yahfanh caeuq heiq cij daxmeh gou gingqyienz dwg doengz cungj feihdauh ndeu! Yahfanh vanzlij ngaemgyaeuj, sing de sawqmwh daj laj lwg fwnz lumj goengqbya sang haenx cienz okdaeuj. Yahfanh naeuz:“Nax, gwncaeuz caengz?” Sing Yahfanh gig ngeizlaengx, lumj dawz coenzvah hamz youq ndaw bak gig nanz lo, mingzmingz gaenq youq byai linx, cix vanzlij mbouj rox aeu mbouj aeu haiz de okdaeuj. Yahfanh gangj Vahcuengh. Vahcuengh Yahfanh lij mbouj caengz ciengx cug, cungj dwg aennwnj lij maj miz oen, moix aen singdiuh duh de cungj gyangqgyaengq dwk mbin sang hwnjbae, seiz gietsat, fwt doek roengzdaeuj, lumj aen doxgaiq geng ndeu naeknaek dub youq gwnz lingh aen doxgaiq geng.

Gou doeksaetyat, vuengmuengz ngaemgyaeuj youq gyang song goekga bae — moix dang gou vuengluenh mbouj rox baenzlawz guh seiz, couh siengj dawz swhgeij yo hwnjdaeuj — gou siengj mbouj daengz mehmbwk Bouxgun neix rox dongx gou, engq siengj mbouj daengz de gingqyienz rox gangj Vahcuengh — gaxgonq, gou coengzlaiz mbouj dingq vunzhung dwen daengz Yahfanh rox gangj Vahcuengh gvaq. Gou cai, daengx aen Hawbyaloz, wnggai cij miz gou roxyiuj Yahfanh rox gangj Vahcuengh lo. Aen siengjfap neix hawj sim gou nyaenx mbouj ndaej itcig diuqbubbub, diuq ndaej gig haenq — doiq boux lwgnyez ndeu daeuj gangj, neix dwg aen mimiz beij mbwn lij hung ndeu. Caj saek fanh duz max daj ndawsim gou buet gvaqbae liux, gou cij youh laeglemx ngiengxgyaeuj hwnj- daeuj. Gou lij siengj dingq Yahfanh gangj Vah- cuengh dem — sing de laekgaek youh ngeizvaeg, lumj aen dou najseng youh ngutngeuj ndeu, hawj gou nyaenx mbouj ndaej siengj haeujbae caegyawj. Yahfanh cix ngaemgyaeuj byaij gyae lo. Gou gaenjgip ndwn hwnjdaeuj, yo din byaij riengzlaeng de, gou gig maqmuengh Yahfanh dingq ndaej nyi gij sing yamqdin gou, yienzhaeuh ngeuxgyaeuj daeuj caeuq gou gangjvah. Hoeng, itcig daengz bakdou ranz de, Yahfanh hix mbouj fatyienh gou byaij riengzlaeng de.

Haemh haenx, gou gag boux vunz ndeu naengh youq gwnz giemxdou douhung ajhai ranz Yahfanh, gou dingqnyi Yahfanh caeuq Yizfanh gangjvah, Yahfanh caeuq geij lwgnyez duhde gangjvah — youh miz lwgnyez daejnauh lo, Yahfanh dwg mbouj dwg lumj vunzlai soj cienznaeuz, dawz aencij yiengq baihlaeng baez vid, hawj lwgnyez bamq youq baihlaeng de gwn cij ne? Sing Yahfanh gig haenq, lumj gaiq baengzvaih ndeu, bu ndaej gig hung, dajsuenq goemq sing Yizfanh hwnjdaeuj, goemq singdaej lwgnyez hwnjdaeuj. Gij sing luenhlablab haenx cix daj ndaw congh sik laeuh okdaeuj, ndigah sojmiz sing’yaem cungj gyaux youq gizhaenx. Gou youq gwnz giemxdou ranz Yahfanh mbouj rox naengh le geijlai nanz, gou roxnyinh gig naetnaiq gig naetnaiq, buengzda baihgwnz mboujseiz lak roengzdaeuj dimz youq buengzda baihlaj, seiz moengjmoengj doengjdoengj, gou roxnyinh swhgeij deng Yahfanh umj hwnjdaeuj, naj gou dep youq gwnz aencij hung unqnemnem duhde.

Itcig daengz seiz yaek ninz, daxmeh cij fatyienh gou mbouj raen lo — lwgnyez daxmeh saedcaih daiq lai, gyangngoenz de goq mbouj ndaej diemj soq, caj daengz gyanghaemh seiz yaek ninz, de cij lumj cingdiemj duzyiengz dauq riengh nei cingdiemj lwgnyez duhde. Haemh haenx, ranz vunz ndeu daj byaihaw ra daengz gyaeujhaw, doeklaeng, gyoengqde youq ranz Yahfanh ra daengz le gou, mwhhaenx, gou cingq gut youq ndaw rungj Yahfanh, dep dwk aencij hung unq Yahfanh, ninz ndaej gig hom.

Mbouj miz vunz rox gou vihmaz ninz daengz ranz Yahfanh bae. Gyoengqde gig nanz damqdingq daengz gij vah ndawsim lwgnyez, engq mbouj gangj boux lwgnyez haenx lij minjganj、mbeisiuj youh vahsiuj. (3)

母亲也许正在砍猪菜或剥玉米粒，弟弟一头钻进她怀里，掀起衣襟，一口白森森的牙齿就咬在母亲的奶头上。

母亲白晃晃的奶被弟弟叼得老长，她伸手在弟弟屁股上拍了拍，笑骂他不知羞。母亲的笑容很柔软，奶的香甜的味道从她的衣襟下飘过我眼前，我迷恋这样的味道，便用力吸了吸鼻子，偷偷将它装进肚子里。我坐在门槛上安静地看着他们，某一个恍惚，就会感觉到自己与眼前这两个人的生分—我从来就不能像弟弟那样赖在母亲的怀里，因为母亲会很不耐烦，她会把我从她的怀里推开，她的目光坚定而凶狠。这让我疑心自己不是母亲的孩子。事实上，我是母亲的第七个孩子，这是一个注定不被重视的孤独的数字。哥哥姐姐们去上学的时候，我独自一人坐在门槛上发呆：弟弟叼着母亲的奶头撒娇时，我仍然独自一人坐在门槛上发呆。现在回想起来，我的整个童年几乎是没有声音的，我已经习惯在内心里，自己与自己对话，这让我看起来像个傻瓜。山逻街的人提到我时，总会说：“喏，就是那个从早到晚坐在门槛上发呆的罗家傻丫头呀。”

仍然是一个傍晚，仍然是我独自一人坐在门槛上发呆。娅番背着一捆山一样高的柴禾从我家门前走过。她低着头，长长的脖子使劲往外伸，那双奶子藏在衣襟下，晃晃颤颤的，一直晃进我眼里。我想起大人们说的，娅番背着孩子干活的时候，如果孩子哭闹得太厉害，娅番就撩起衣襟，直接把奶子往身后那么一甩，那孩子便噙着娅番的奶头，停止了哭闹。可惜，这样的情景，我从来没有见到过。

娅番走过我的面前，一股浓郁的奶香跟着她的步子猛然朝我扑过来—娅番的奶竟然和我母亲的奶是同一个味道呀！娅番仍然低着头，她的声音突然从山一样高的柴禾下伸出来。娅番说：“姨婆，吃饭了没？”娅番的声音很犹豫，像是把一句话含在嘴里已经很长时间了，明明就在舌尖，却仍然不能确定要不要将它吐出来。娅番说的是壮话。娅番的壮话还没养熟，疙疙瘩瘩地长着刺，她的每一个声调都倔强地高高扬起，结束的时候，骤然落下，像一个硬物重重地砸在另一个硬物上。

我吃了一惊，慌忙把头埋进双膝间——每当我慌乱无措时就会想着把自己藏起来——我没想到这个汉族女人会跟我打招呼，更没想到她竟然会说壮话——在此之前，我从来没听人提起娅番会说壮话。我猜想，整个山逻街，应该只有我知道娅番会说壮话了。这个猜想让我的心抑制不住扑扑地跳得厉害——对一个小孩子来说，这是天大的秘密。等到一万匹马从我心头跑过之后，我才又偷偷抬起头来。我还想听娅番说壮话—她声音里的生硬和犹豫像一道曲折陌生的门，让我忍不住想要进入偷窥。娅番却低头走远了。我连忙站起来，拔腿跟在她身后，我多么希望娅番能听到我的脚步声，然后回过头来跟我说话。可是，一直跟到她家门口，娅番也没有发现尾随在她身后的我。

那晚，我独自一人坐在娅番家敞开的大门门槛上，我听见娅番和一番说话的声音，娅番和她几个孩子说话的声音—又有小孩子哭闹了，娅番会不会像传说中的那样，把奶子往身后一甩，让孩子趴在她身上吃奶呢？娅番的声音很响，像一张破布，铺张得很大，试图把一番的声音盖住，把孩子的哭声盖住。那些纷杂的声音却从破的洞里漏出来，以至于所有的声音混搅在一起。我在娅番家的门槛上不知坐了多久，我觉得很困很困，我的上眼皮不时塌下来压在下眼皮上，迷迷糊糊中，我感觉到自己被娅番抱起来，我的脸贴在她软绵绵的大奶子上。

一直到临睡前，母亲才发现我不见了—母亲的孩子实在太多，白天她顾不上清点，等到夜晚临睡觉前，她才像清点归圈的羊一样清点她的孩子。那晚，一家人从街尾寻到街头，最后，他们在娅番家找到了我，那时候我正蜷在娅番的怀里，贴着娅番硕大的奶子，睡得正熟。

没有人知道我为什么会睡到娅番家去。他们无法探听到那个木讷怯懦又敏感纤细的孩子的内心。

(3)